Πώς τα αρχεία Έπσταϊν γίνονται μοχλός διάδοσης της φιλορωσικής προπαγάνδας

Όσοι παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρανία από την εισβολή της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022, το γνωρίζουν ήδη. Το Κίεβο έχει κατηγορήσει αρκετές φορές ευθέως το Κρεμλίνο πως περίπου 20.000 παιδιά Ουκρανών έχουν απαχθεί/ταξιδέψει διά της βίας στη Ρωσία.

Η Ρωσία διατείνεται πως το έκανε για να προστατέψει τα παιδιά από τις μάχες. Από το 2023, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης σε βάρος του Βλαντίμιρ Πούτιν για την «παράνομη απέλαση» παιδιών από περιοχές της Ουκρανίας προς την Ρωσία.

Μέχρι αυτή την ώρα η διεθνής σκηνή εξακολουθεί να συνταράσσεται από τις αποκαλύψεις των επίσημων αρχείων του καταδικασμένου για σεξουαλικά εγκλήματα σε βάρος ανηλίκων Τζέφρι Έπσταϊν και οι οποίες εμπλέκουν πανίσχυρα ονόματα πρώτης γραμμής από τους χώρους της πολιτικής, της οικονομίας, της τεχνολογίας αλλά και μελών βασιλικών οικογενειών. Μετά την πρώτη δημοσιοποίηση μεγάλης κλίμακας στις 19 Δεκεμβρίου από το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης - μετά το πράσινο φως του Κογκρέσου τον περασμένο Νοέμβριο-και την πιο πρόσφατη στις 30 Ιανουαρίου, το σκάνδαλο Έπσταϊν δεν δείχνει να χάνει δυναμική.

Αντίθετα, τώρα τα αρχεία της υπόθεσης γίνονται εργαλείο από κύκλους που κρίνουν πως διευκολύνει τη διείσδυση της ρητορικής τους γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

«Τα φυγάδευσε για να τα προστατεύσει από τη σεξουαλική εκμετάλλευση»

Πιο συγκεκριμένα, φιλορωσικοί λογαριασμοί στο διαδίκτυο διοχετεύουν τις τελευταίες εβδομάδες την θεωρία πως τα αρχεία Έπσταϊν αποδεικνύουν πως η Ουκρανία λειτουργούσε ως ένα παγκόσμιο κέντρο σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Σύμφωνα με ορισμένους από αυτούς τους λογαριασμούς, τα αρχεία δείχνουν πως ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν προσπάθησε να σώσει τα παιδιά της Ουκρανίας από ένα δίκτυο που συνδεόταν με τον Έπσταϊν. Πρόσφατη ανάρτηση χρήστη στο δίκτυο Χ που διαβάστηκε περισσότερες από 3 εκατομμύρια φορές ισχυρίστηκε πως τα αρχεία «επιβεβαιώνουν πως ο Πούτιν δεν έχει/είχε απαγάγει τα παιδιά από την Ουκρανία αλλά τα έχει/είχε φυγαδεύσει για να τα προστατεύσει από το να πουληθούν σε κύκλωμα σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών».

Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιοποίησε την Πέμπτη το Ινστιτούτο για τον Στρατηγικό Διάλογο (ISD) που έχει έδρα το Λονδίνο, τέτοιου είδους ισχυρισμοί έχουν πλημμυρίσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετά την τελευταία δημοσιοποίηση των αρχείων με περισσότερες από 15.000 αναρτήσεις στο Χ μέσα σε μόλις δύο ημέρες. Άλλοι λογαριασμοί με εμφανώς φιλική προς το Κρεμλίνο προσέγγιση διακινούν την θεωρία πως η Ουκρανία ήταν παγκόσμιο κέντρο σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Κι ενώ δεν υπάρχει απολύτως καμία απόδειξη πως το ρωσικό κράτος βρίσκεται πίσω από αυτές τις αναρτήσεις, η αποκάλυψη των αρχείων Έπσταϊν «εξυπηρετεί τα συμφέροντά του», σύμφωνα με την εκτίμηση μιας από τις συντάκτριες της έκθεσης του Ινστιτούτου, της Λιάνα Σεντέντσκα που μίλησε για τα ευρήματα στο γαλλικό AFP.

«Προσπαθούν απλά να πλημμυρίσουν τον διαδικτυακό χώρο με όλα αυτά για να δουν τι επίπτωση θα έχει αυτό», προσθέτει η Όλγκα Τοκαριούκ, επίσης συντάκτρια της έκθεσης.

Αντι-ουκρανική ρητορική στη Βρετανία αλλά και από ευρωβουλευτές

Το ISD έχει καταγράψει περισσότερες από 150.000 αναρτήσεις στο Χ μεταξύ του Σεπτεμβρίου του 2024 και του Αυγούστου του 2025 οι οποίες παρουσιάζουν την Ουκρανία ως κέντρο διακίνησης παιδιών. Ο αριθμός των αναρτήσεων έφθασε στο απόγειο γύρω από την ημερομηνία της τρίτης επετείου της ρωσικής εισβολής τον Φεβρουάριο του 2025. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, αυτοί οι ισχυρισμοί υποδαυλίστηκαν και από πολιτικούς στη Βρετανία και την υπόλοιπη Ευρώπη αλλά και από εν ενεργεία ευρωβουλευτές.

Η ενημερωτική πλατφόρμα Urban Scoop, η οποία δημιουργήθηκε το 2025 από τον Βρετανό ακροδεξιό και πολέμιο των μεταναστών Τόνι Ρόμπινσον, δημοσίευσε μάλιστα ένα ντοκιμαντέρ στο οποίο ο Βρετανός πρώην κοινοβουλευτικός Άντριου Μπρίτζεν εξαπέλυε αβάσιμους ισχυρισμούς για σεξουαλική διακίνηση παιδιών στην Ουκρανία. Ο Μπρίτζεν -ο οποίος είχε διαγραφεί από το Συντηρητικό Κόμμα στη Βρετανία γιατί είχε συγκρίνει τα εμβόλια κατά του Covid με το Ολοκαύτωμα- είχε, επίσης, μιλήσει γι΄ αυτό ως καλεσμένος στη ραδιοφωνική εκπομπή του γνωστού Αμερικανού οπαδού των θεωριών συνομωσίας Άλεξ Τζόουνς.

Η ρητορική κατά της Ουκρανίας από μέλη της βρετανικής πολιτικής σκηνής θα μπορούσε, σύμφωνα με το Ινστιτούτο ISD, να εξηγηθεί από το γεγονός πως το Ηνωμένο Βασίλειο συνιστά έναν από τους ισχυρότερους υποστηρικτές της Ουκρανίας.