Πότε θα χρησιμοποιείται το κοβάλτιο στα παιδικά παιχνίδια - Αλλάζει η νομοθεσία για την ασφάλεια

Οι νέοι κανόνες ασφαλείας για το κοβάλτιο στα παιδικά παιχνίδια ενσωματώνονται στο ελληνικό θεσμικό πλαίσιο, με τη χρήση του υλικού αυτού να επιτρέπεται σε συγκεκριμένες εξαιρέσεις.

Ειδικότερα, αναρτήθηκε στη Διαύγεια σήμερα Δευτέρα (6/7) η τροποποίηση της κοινής υπουργικής απόφασης για την ασφάλεια των παιχνιδιών, με στόχο την προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην Οδηγία (ΕΕ) 2026/192 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Με την τροποποίηση αυτή -που έγινε μέσω απόφασης της γενικής γραμματείας Βιομηχανίας- προβλέπεται πλέον ότι η χρήση του κοβαλτίου στα παιδικά παιχνίδια σε πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Το μεταλλικό κοβάλτιο και ορισμένες παράγωγες ουσίες του, έχουν ταξινομηθεί ως ουσίες CMR (καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή - κατηγορίας 1B) και η χρήση τους στα παιχνίδια απαγορεύεται γενικά.

Ωστόσο, μετά από επιστημονική αξιολόγηση (από την επιτροπή SCHEER της ΕΕ) που έδειξε ότι ο κίνδυνος έκθεσης των παιδιών είναι αμελητέος σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, η νέα οδηγία επιτρέπει τη χρήση του κοβαλτίου αποκλειστικά και μόνο στις εξής τρεις εφαρμογές, υπό αυστηρές προϋποθέσεις ασφαλείας:

• Σε παιχνίδια και εξαρτήματα από ανοξείδωτο χάλυβα. Η χρήση κοβαλτίου επιτρέπεται μόνο ως πρόσμειξη (impurity) στο νικέλιο που περιέχεται στον ανοξείδωτο χάλυβα.
• Σε ηλεκτρικά εξαρτήματα. Το κοβάλτριο επιτρέπεται σε μέρη των παιχνιδιών που είναι σχεδιασμένα για να διοχετεύουν ή να άγουν ηλεκτρικό ρεύμα.
• Σε μαγνήτες νεοδυμίου (NdFeB). Επιτρέπεται η χρήση του κοβαλτίου, με την αυστηρή προϋπόθεση ότι οι μαγνήτες αυτοί είναι τοποθετημένοι με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι αδύνατο να καταποθούν ή να εισπνευστούν από τα παιδιά.

Η απόφαση τίθεται σε ισχύ από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ενώ οι νέες διατάξεις για το κοβάλτιο εφαρμόζονται από τις 29 Αυγούστου 2026.

Τι είναι το κοβάλτιο

Το κοβάλτιο είναι ένα σκληρό, φυσικό μέταλλο που μοιάζει στην εμφάνιση με το σίδερο και το νικέλιο. Όταν το βλέπουμε στη φυσική του μορφή ως πέτρωμα έχει ένα ασημένιο-γκρι, γυαλιστερό χρώμα.

Αν και το ίδιο το μέταλλο είναι γκρίζο, έχει μια μοναδική ιδιότητα: όταν οι άνθρωποι το αναμιγνύουν με άλλα στοιχεία, δημιουργεί ένα εντυπωσιακό, βαθύ μπλε χρώμα, το γνωστό «μπλε του κοβαλτίου». Γι’ αυτόν τον λόγο, για εκατοντάδες χρόνια το χρησιμοποιούσαν κυρίως για να βάφουν μπλε τα κεραμικά, τα γυαλικά και τα πολύτιμα κοσμήματα.

Στον σύγχρονο κόσμο, το κοβάλτιο θεωρείται «πολύτιμο» για τελείως διαφορετικούς λόγους, καθώς είναι απαραίτητο για την τεχνολογία.

• Είναι βασικό συστατικό για τις επαναφορτιζόμενες μπαταρίες λιθίου που έχουν τα κινητά μας τηλέφωνα, τα λάπτοπ και, κυρίως, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
• Βοηθάει στο να φτιάχνονται πανίσχυροι μαγνήτες που δεν χάνουν τη δύναμή τους, οι οποίοι χρησιμοποιούνται από ακουστικά μέχρι ανεμογεννήτριες.
• Προστίθεται σε άλλα μέταλλα (όπως ο ανοξείδωτος χάλυβας) για να τα κάνει απίστευτα ανθεκτικά στη ζέστη και στη σκουριά (π.χ. σε κινητήρες αεροπλάνων).

Το κοβάλτιο είναι χρήσιμο και ασφαλές όταν είναι «ασφαλισμένο» μέσα σε συσκευές ή μέταλλα, αλλά η σκόνη του ή οι χημικές του ενώσεις μπορεί να γίνουν τοξικές αν τις εισπνεύσει ή τις καταπιεί κανείς.