Προεδρικό Διάταγμα - «ασπίδα» για τη Γυάρο: Το νέο μοντέλο προστασίας της φύσης στην Ελλάδα

Την Πέμπτη, 16 Απριλίου 2026, υπεγράφη από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας το Προεδρικό Διάταγμα που αφορά τον χαρακτηρισμό και την οριοθέτηση των ζωνών προστασίας της νήσου Γυάρου και της θαλάσσιας ζώνης της.

Πρόκειται για μια εξέλιξη σταθμό, καθώς είναι το πρώτο διάταγμα που εκπονείται με βάση το νέο θεσμικό πλαίσιο (ν. 4685/2020) για τις προστατευόμενες περιοχές.

Η Γυάρος, η οποία έχει ενταχθεί στο Δίκτυο Natura 2000 από το 2011, διακρίνεται για την τεράστια οικολογική και ιστορική της αξία. Είναι χαρακτηριστικό ότι το νησί αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα καταφύγια για την απειλούμενη μεσογειακή φώκια (Monachus monachus), φιλοξενώντας έναν πληθυσμό περίπου 60 ατόμων.

Τέλος στην αλιεία και αυστηρές ζώνες προστασίας

Με το νέο διάταγμα, το καθεστώς προστασίας που ίσχυε προσωρινά από το 2019 παγιώνεται και ισχυροποιείται.

Οι βασικές προβλέψεις περιλαμβάνουν:

• Οριστική απαγόρευση αλιείας: Απαγορεύεται κάθε αλιευτική δραστηριότητα (επαγγελματική και ερασιτεχνική) σε ακτίνα 3 ναυτικών μιλίων γύρω από το νησί, με στόχο την ανάκαμψη των ιχθυαποθεμάτων.
• 3 Ζώνες Απόλυτης Προστασίας: Καλύπτουν τις πιο ευαίσθητες περιοχές, όπως τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας και τα ενδιαιτήματα αναπαραγωγής της φώκιας και του θαλασσοπουλιού Μύχου.
• Ζώνες Προστασίας της Φύσης: Περιοχές υψηλής αξίας όπου επιτρέπονται αποκλειστικά ήπιες δραστηριότητες.
• Ζώνη Βιώσιμης Διαχείρισης: Περιλαμβάνει το τμήμα των ιστορικών κτιρίων των φυλακών, επιτρέποντας εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Tο «μοντέλο» για όλη την Ελλάδα

Η θωράκιση της Γυάρου δεν είναι μια μεμονωμένη ενέργεια, αλλά αποτελεί το υπόδειγμα για μια σειρά προεδρικών διαταγμάτων που θα ακολουθήσουν το προσεχές διάστημα. Αυτά θα καλύψουν το σύνολο των προστατευόμενων περιοχών της χώρας, συμπεριλαμβανομένων των δύο Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων σε Αιγαίο και Ιόνιο.

Η κυβέρνηση και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προωθούν παράλληλα δράσεις όπως ο θεσμός των «απάτητων βουνών» και των «απάτητων παραλιών», την ενίσχυση του ΟΦΥΠΕΚΑ και την κατάρτιση εθνικού σχεδίου για την αποκατάσταση της φύσης.