Σε οριακό σημείο οι συνομιλίες για τη Μέση Ανατολή- Τραμπ σε Ιράν: «Υπογράψτε τη συμφωνία αλλιώς...»

Η Τεχεράνη επιβεβαίωσε το βράδυ της Τετάρτης ότι έλαβε, μέσω του Πακιστάν, τη νέα αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή και ότι την εξετάζει, σε μια συγκυρία όπου η διπλωματία παραμένει ανοιχτή, αλλά η απειλή νέας ανάφλεξης εξακολουθεί να βρίσκεται στο τραπέζι.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι η ιρανική πλευρά έχει λάβει τις θέσεις των ΗΠΑ και τις εξετάζει, επαναλαμβάνοντας παράλληλα τη «μεγάλη δυσπιστία» της Τεχεράνης απέναντι στην Ουάσιγκτον. Όπως ξεκαθάρισε, βασικά αιτήματα του Ιράν παραμένουν η αποδέσμευση ιρανικών πόρων που έχουν παγώσει στο εξωτερικό και ο τερματισμός του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.

Οι δηλώσεις αυτές έγιναν μετά τη νέα επίσκεψη στην Τεχεράνη του Πακιστανού υπουργού Εσωτερικών, καθώς το Πακιστάν εξακολουθεί να διαδραματίζει ρόλο διαμεσολαβητή στις επαφές ανάμεσα στις δύο πλευρές. Σύμφωνα με το Reuters, οι επαφές ΗΠΑ και Ιράν συνεχίζονται μέσω της πακιστανικής διαμεσολάβησης, χωρίς ωστόσο να έχει σημειωθεί ακόμη καθαρή πρόοδος.

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν βιάζεται, αλλά προειδοποίησε πως η κατάσταση βρίσκεται σε οριακό σημείο. Όπως είπε, είτε θα υπάρξει συμφωνία είτε οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε «πιο σκληρά μέτρα», εκφράζοντας πάντως την ελπίδα ότι δεν θα χρειαστεί να φτάσουν εκεί. Ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ακόμη ότι, αν οι απαντήσεις του Ιράν είναι «100% ικανοποιητικές», μια συμφωνία μπορεί να επιτευχθεί πολύ γρήγορα, ακόμη και μέσα σε λίγες ημέρες.

Υποχωρούν οι τιμές του πετρελαίου

Το ενδεχόμενο προόδου στις διαπραγματεύσεις επηρέασε και τις αγορές. Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν έντονα, με το Brent να καταγράφει πτώση περίπου 6%, καθώς οι επενδυτές αποτίμησαν θετικά τις δηλώσεις Τραμπ περί τελικής φάσης των συνομιλιών. Παράλληλα, άνοδο κατέγραψαν και μεγάλοι χρηματιστηριακοί δείκτες σε ΗΠΑ και Ευρώπη.

Την ίδια ώρα, το παρασκήνιο των επαφών παραμένει έντονο. Σύμφωνα με το Axios, η νέα ειρηνευτική πρωτοβουλία για το Ιράν προκάλεσε ένταση σε τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό να εμφανίζεται έντονα αντίθετος σε μια φόρμουλα τερματισμού του πολέμου που δεν θα ικανοποιεί πλήρως τις ισραηλινές επιδιώξεις.

Από ιρανικής πλευράς, οι προειδοποιήσεις παραμένουν σκληρές. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ έχει ξεκαθαρίσει ότι το Ιράν δεν πρόκειται να υποχωρήσει υπό πίεση, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν προειδοποιήσει ότι, αν οι εχθροπραξίες ξαναρχίσουν, η σύγκρουση θα μπορούσε να επεκταθεί πέρα από τη Μέση Ανατολή. Αυτές οι τοποθετήσεις αποτυπώνουν το κλίμα υψηλής έντασης που εξακολουθεί να επικρατεί, παρά την εύθραυστη εκεχειρία που ισχύει από τις 8 Απριλίου.

Η μοναδική απευθείας συνάντηση αντιπροσωπειών ΗΠΑ και Ιράν, που πραγματοποιήθηκε στις 11 Απριλίου στο Ισλαμαμπάντ, δεν οδήγησε σε συμφωνία και έκτοτε οι δύο πλευρές περιορίζονται σε έμμεσες επαφές. Το βασικό αγκάθι παραμένει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά και το μέλλον του Στενού του Ορμούζ, που εξακολουθεί να επηρεάζει καθοριστικά την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.

Στον Κόλπο, η Σαουδική Αραβία χαιρέτισε την απόφαση Τραμπ να «δώσει μια ευκαιρία στη διπλωματία» και κάλεσε την Τεχεράνη να αξιοποιήσει το περιθώριο αυτό για να αποφευχθεί νέα κλιμάκωση. Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ έχει αυξήσει την επιχειρησιακή ετοιμότητα των ενόπλων δυνάμεών του, δηλώνοντας έτοιμο για κάθε ενδεχόμενο.

Ιδιαίτερη βαρύτητα εξακολουθεί να έχει το Στενό του Ορμούζ. Το Ιράν εργάζεται πλέον με το Ομάν για τη διαμόρφωση μηχανισμού ασφαλούς ναυσιπλοΐας, ενώ μέρος της θαλάσσιας κίνησης έχει αρχίσει να επανέρχεται σταδιακά, αν και ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών παραμένει σε ισχύ. Η κατάσταση εκεί εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς μοχλούς πίεσης στην ευρύτερη διαπραγμάτευση.