Τραμπ-Ερντογάν: Τα F-35, οι κυρώσεις CAATSA, οι φιλοφρονήσεις και το εμπόδιο του Κογκρέσου

Ως νέα σελίδα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις χαρακτηρίζουν τη συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο Προεδρικό Μέγαρο της Άγκυρας, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.

Οι φιλοφρονήσεις και τα εγκωμιαστικά σχόλια περίσσευαν στην συνάντηση των δυο ηγετών. Ο Τραμπ αποκάλεσε 4 φορές τον Ταγίπ Ερντογάν, δείγμα της χημείας που έχουν αναπτύξει οι δυο ηγέτες. 

Νωρίτερα είχε προηγηθεί αυτοκρατορική υποδοχή του πλανητάρχη με έφιππα αγήματα, κανονιοβολισμούς και σόου αεροπλάνων στους αιθέρες της Άγκυρας.

Μάλιστα ο Ερντογάν υποδέχτηκε ο ίδιος τον Αμερικανό πρόεδρο στο αεροδρόμιο. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο τελευταίος ηγέτης που υποδέχτηκε στο αεροδρόμιο ήταν ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αλ Σίσι.

Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν οι κυρώσεις CAATSA, η πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, η προμήθεια κινητήρων για την τουρκική αμυντική βιομηχανία, καθώς και οι περιφερειακές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία.

Ο Ντόναλντ Τραμπ άνοιξε το παράθυρο για τα F35 και εμφανίστηκε ιδιαίτερα θετικός απέναντι στην προοπτική άρσης των κυρώσεων CAATSA που επιβλήθηκαν στην Τουρκία μετά την αγορά των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν ξεκαθάρισε πως μπορούν να αρθούν τα εμπόδια του Κογκρέσου.

Η επιστολή που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσαν η Hürriyet και το CNN Türk, καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις μπορεί να διαδραματίσει μια επιστολή του Αμερικανού προέδρου προς το Κογκρέσο. Όπως αναφέρει ο ανταποκριτής των δύο μέσων στις ΗΠΑ, Γιουνούς Πακσόι, η άρση των κυρώσεων δεν απαιτεί νέα ψηφοφορία από το Κογκρέσο, αλλά προεδρική πιστοποίηση ότι πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Ειδικότερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα πρέπει να βεβαιώσει ότι οι ρωσικοί S-400 δεν βρίσκονται πλέον σε επιχειρησιακή λειτουργία, δεν αποτελούν ενεργό οπλικό σύστημα υπό τον έλεγχο της Τουρκίας και ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να προχωρήσει σε νέα αγορά αντίστοιχων ρωσικών οπλικών συστημάτων.

Εφόσον αποσταλεί μια τέτοια επιστολή, οι τουρκικές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι οι κυρώσεις CAATSA θα μπορούσαν να αρθούν, ανοίγοντας τον δρόμο για την αποκατάσταση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Ξανά στο τραπέζι τα F-35

Η πιθανή άρση των κυρώσεων συνδέεται άμεσα με το ζήτημα των F-35, καθώς η αποπομπή της Τουρκίας από το πρόγραμμα αποτέλεσε συνέπεια της αγοράς των S-400.

Κατά τη διάρκεια των κοινών δηλώσεων, ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε σημαντικό το θέμα των F-35 και άφησε να εννοηθεί ότι υπάρχει περιθώριο επανεξέτασης του ζητήματος, εφόσον ξεπεραστούν τα νομικά και πολιτικά εμπόδια που δημιούργησαν οι κυρώσεις.

Υπάρχει ωστόσο και η άποψη στην Τουρκία, ότι τα σημερινά λόγια του Αμερικανού προέδρου είναι άλλη μια υπόσχεση  χωρίς χειροπιαστό αποτέλεσμα προς τον Ταγίπ Ερντογάν, όπως συνέβη και στην προηγούμενη συνάντηση τους στο Οβάλ γραφείο.

Στην Άγκυρα αποτιμούν θετικά τη συνάντηση των δυο ηγετών και στόχος είναι να κεφαλαιοποιήσουν την εξαιρετική σχέση του με φόντο μια θετική εξέλιξη στα εξοπλιστικά.