Στο «κυνήγι» της σύνταξης οι ασφαλισμένοι - Τι ισχύει για πλασματικά έτη και πόσο κοστίζει η εξαγορά

Τα πλασματικά έτη ασφάλισης εξακολουθούν να αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα «εργαλεία» για χιλιάδες ασφαλισμένους που επιδιώκουν να θεμελιώσουν δικαίωμα πλήρους σύνταξης στα 62 έτη, συμπληρώνοντας τα απαιτούμενα 40 χρόνια ασφάλισης.

Δεν είναι τυχαίο ότι πλέον σχεδόν μία στις δύο αιτήσεις συνταξιοδότησης συνοδεύεται από αναγνώριση πλασματικού χρόνου, καθώς η εξαγορά μπορεί να επισπεύσει την έξοδο από την εργασία και, σε αρκετές περιπτώσεις, να αυξήσει και το τελικό ποσό της σύνταξης.

Οι ασφαλισμένοι μπορούν να αναγνωρίσουν διαφορετικές κατηγορίες πλασματικού χρόνου, όπως τα έτη σπουδών, τη στρατιωτική θητεία, τον χρόνο ανατροφής παιδιών και ορισμένες περιόδους κενών ασφάλισης, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπει η ασφαλιστική νομοθεσία. Το ποιες κατηγορίες μπορεί να αξιοποιήσει κάθε ασφαλισμένος εξαρτάται από το ασφαλιστικό του ιστορικό και την ιδιότητά του.

Διαφορετικό κόστος εξαγοράς για κάθε ασφαλισμένο

Το κόστος της εξαγοράς δεν είναι ενιαίο, αλλά υπολογίζεται διαφορετικά για κάθε κατηγορία ασφαλισμένου. Για τους μισθωτούς αντιστοιχεί στο 20% του τελευταίου μεικτού μισθού για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες η δαπάνη συνδέεται με την ασφαλιστική κατηγορία στην οποία υπάγονται κατά τον χρόνο της αίτησης, ενώ για τους δημοσίους υπαλλήλους υπολογίζεται στο 20% των συντάξιμων αποδοχών.

Σημαντικό κίνητρο για όσους διαθέτουν την απαιτούμενη ρευστότητα αποτελεί η δυνατότητα εφάπαξ εξόφλησης, καθώς προβλέπεται κλιμακωτή έκπτωση στο συνολικό ποσό της εξαγοράς.

Η έκπτωση αυτή σήμερα διαμορφώνεται ως εξής:

• 1 έτος: 2%
• 2 έτη: 4%
• 3 έτη: 6%
• 4 έτη: 8%
• 5 έτη: 10%
• 7 έτη: 14%

Όσοι δεν επιλέξουν, φυσικά, την εφάπαξ εξόφληση μπορούν να καταβάλουν το ποσό σε δόσεις ή να εξοφλήσουν την οφειλή μέσω παρακράτησης από τη σύνταξή τους. Στην περίπτωση αυτή, παρακρατείται το 25% της μηνιαίας σύνταξης μέχρι να εξοφληθεί πλήρως το κόστος της αναγνώρισης.

Ενδεικτικά, ασφαλισμένος με τελευταίο μεικτό μισθό 1.720 ευρώ, που επιθυμεί να αναγνωρίσει τρία χρόνια λόγω τέκνων, θα είχε αρχικό κόστος εξαγοράς περίπου 12.384 ευρώ. Εφόσον επιλέξει την εφάπαξ εξόφληση, δικαιούται έκπτωση 6% και τελικά θα καταβάλει περίπου 11.641 ευρώ, εξοικονομώντας σχεδόν 743 ευρώ.

Σε δεύτερο παράδειγμα, εργαζόμενος με μεικτές αποδοχές 2.280 ευρώ, ο οποίος αναγνωρίζει τέσσερα έτη σπουδών, θα αντιμετωπίσει αρχικό κόστος περίπου 21.888 ευρώ. Με την προβλεπόμενη έκπτωση 8% λόγω εφάπαξ καταβολής, το ποσό περιορίζεται στις περίπου 20.137 ευρώ, με οικονομικό όφελος που προσεγγίζει τα 1.751 ευρώ.

Τι επισημαίνουν οι ειδικοί

Οι ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης επισημαίνουν ότι η απόφαση για εξαγορά πλασματικών ετών δεν θα πρέπει να λαμβάνεται χωρίς προηγούμενο υπολογισμό. Σε αρκετές περιπτώσεις το συνολικό κόστος μπορεί να ξεπεράσει τις 20.000 ευρώ και, επομένως, απαιτείται να εξεταστεί εάν η αναγνώριση οδηγεί πράγματι σε ταχύτερη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή σε ουσιαστική αύξηση της μελλοντικής σύνταξης.

Για τον λόγο αυτό, πριν από την υποβολή της αίτησης, συνιστάται η αναλυτική αποτύπωση του ασφαλιστικού ιστορικού και ο υπολογισμός του οικονομικού οφέλους, ώστε η εξαγορά να αποτελεί πραγματικά συμφέρουσα επιλογή και όχι μια δαπανηρή διαδικασία χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα.