Μέχρι την Αττική έφτασε το τοξικό νέφος από το Ωραιόκαστρο: Ποιοι κινδυνεύουν, πώς θα προστατευτείτε

Σοβαρές προειδοποιήσεις για το τοξικό νέφος που δημιουργήθηκε μετά τη μεγάλη φωτιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στο Ωραιόκαστρο απηύθυνε ο καθηγητής Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ, Νίκος Θωμαΐδης, κάνοντας λόγο για ένα σύνθετο μείγμα επικίνδυνων και ενδεχομένως καρκινογόνων ουσιών που απελευθερώθηκαν στην ατμόσφαιρα.

Όπως επισήμανε μιλώντας στην ΕΡΤ, η καύση πλαστικών και οργανικών υλικών παράγει «χιλιάδες χημικές ενώσεις», πολλές από τις οποίες είναι ιδιαίτερα τοξικές, ενώ ορισμένες χαρακτηρίζονται και καρκινογόνες.

Χιλιάδες ρύποι στην ατμόσφαιρα

Στο νέφος που δημιουργήθηκε περιλαμβάνονται πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, διοξίνες, πτητικές οργανικές ενώσεις, βαρέα μέταλλα και άλλα επικίνδυνα σωματίδια.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα αιωρούμενα σωματίδια PM2.5, τα οποία εισπνέονται εύκολα και αποτελούν, όπως τονίζει ο καθηγητής, την πρώτη και σημαντικότερη επιβάρυνση για την ανθρώπινη υγεία.

Ποιοι πρέπει να προστατευτούν άμεσα

Ο κ. Θωμαΐδης υπογράμμισε ότι οι ευπαθείς ομάδες, καθώς και όσοι πάσχουν από αναπνευστικά προβλήματα, δεν πρέπει να εκτίθενται καθόλου στο νέφος.

Οι συστάσεις του:

• παραμονή σε εσωτερικούς χώρους
• κλειστά παράθυρα
• προσεκτική χρήση των κλιματιστικών

Σημαντικός ρόλος των κλιματιστικών

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον τρόπο λειτουργίας των κλιματιστικών, τα οποία – όπως εξήγησε – πρέπει να δουλεύουν με ανακύκλωση εσωτερικού αέρα και όχι με εισαγωγή αέρα από το εξωτερικό περιβάλλον.

Σε διαφορετική περίπτωση, υπάρχει κίνδυνος εισόδου των ρύπων στους εσωτερικούς χώρους, αυξάνοντας την έκθεση των πολιτών.

Το νέφος ταξιδεύει – έφτασε και στην Αττική

Σύμφωνα με τον καθηγητή, το φαινόμενο δεν περιορίζεται στη Θεσσαλονίκη, καθώς οι ρύποι μεταφέρονται μέσω της ατμόσφαιρας.

Ήδη, όπως ανέφερε, έχουν ανιχνευθεί σωματίδια και στην Αττική, ενώ η διάσπαρση του νέφους αναμένεται να επεκταθεί στο Αιγαίο και σε μεγάλο μέρος της Κεντρικής και Νότιας Ελλάδας, με σταδιακή μείωση των συγκεντρώσεων όσο απομακρύνεται από την εστία.

Τα πρώτα σημάδια έκθεσης

Ο καθηγητής προειδοποίησε ότι το πρώτο σύμπτωμα έκθεσης είναι ο ερεθισμός, ενώ η έντονη οσμή αποτελεί βασικό προειδοποιητικό σημάδι.

«Όταν αρχίζει ο ερεθισμός, σημαίνει ότι έχουμε περάσει σε επίπεδο σοβαρής έκθεσης», τόνισε, εξηγώντας ότι η όσφρηση λειτουργεί ως φυσικός μηχανισμός προειδοποίησης.

«Οι ουσίες μένουν στον οργανισμό 16 χρόνια»

Αναφερόμενος στο τοξικό αυτό νέφος στη Θεσσαλονίκη ο καθηγητής Περιβαλλοντικής και Υγειονομικής Μηχανικής, Δημοσθένης Σαρηγιάννης είπε: «Ήταν ένα νέφος που είχε ένα μείγμα από αιθάλη, προφανώς, αλλά σε συνδυασμό με τοξικά χημικά, καρκινογόνα, όπως, τοξίνες, φουράνια, πολυαρωματικούς οργανάνθρακες, οι οποίοι προκύπτουν από προϊόντα καύσης, ειδικά από την καύση τεχνητών υλικών, όπως πλαστικά, μέταλλα».

Ο ίδιος τόνισε πως πρόκειται για ιδιαίτερα επικίνδυνες ουσίες: «Οι συγκεκριμένες ουσίες είναι πάρα πολύ καρκινογόνες ουσίες και μάλιστα είναι και βιοσυσσωρεύσιμες, που σημαίνει ότι μένουν στον οργανισμό για περίπου 16 χρόνια, λίγο παραπάνω από 16 χρόνια. Ήταν μια επικίνδυνη κατάσταση αλλά είναι πολύ καλύτερα τώρα, ο άνεμος μετέφερε αυτό το νέφος πιο μακριά, δεν έμεινε μόνο τοπικά στην περιοχή».

Μάλιστα, ο κ. Σαρηγιάννης αποκάλυψε πως η περιοχή που επηρεάστηκε πιο πολύ ήταν η Καλαμαριά, εξηγώντας πως «έχει να κάνει με την πορεία του νέφους και πού καθιζάνουν πια τα σωματίδια».

Και παρότι οι ειδικοί «βλέπουν» ότι οι συγκεντρώσεις σήμερα είναι καλύτερα, ο κ. Σαρηγιάννης συνέστησε οι πολίτες «να κυκλοφορήσουν με μάσκα, για να μειώσουν την έκθεση, όχι μόνο λόγω των καρκινογόνων ουσιών, αλλά και γιατί και η αιθάλη, για κάποιον που είναι ευπαθής, προφανέστατα δημιουργεί προβλήματα στον αναπνευστικό».

Γιατροί: Προσοχή σε ευπαθείς ομάδες και παιδιά

Αντίστοιχες συστάσεις απευθύνει και η πρόεδρος της ΕΙΝΑΠ, Ματίνα Παγώνη, επισημαίνοντας ότι οι άνθρωποι με αναπνευστικά και καρδιολογικά προβλήματα πρέπει να παραμείνουν σε εσωτερικούς χώρους για αρκετές ημέρες.

Όπως σημειώνει:

• οι ευπαθείς ομάδες πρέπει να αποφεύγουν την έκθεση σε εξωτερικό αέρα
• τα παιδιά δεν πρέπει να παίζουν σε εξωτερικούς χώρους
• σε περίπτωση συμπτωμάτων απαιτείται επικοινωνία με γιατρό

Ένα φαινόμενο με ευρύτερες επιπτώσεις

Η ανησυχία των ειδικών επικεντρώνεται στο γεγονός ότι τέτοιου είδους πυρκαγιές απελευθερώνουν ένα ιδιαίτερα σύνθετο μείγμα ρύπων, με πιθανές μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία αλλά και στο περιβάλλον.

Η παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ποιότητας τις επόμενες ημέρες θεωρείται κρίσιμη, καθώς το νέφος συνεχίζει να μετακινείται και να διαχέεται σε μεγαλύτερη γεωγραφική κλίμακα.