Σύνταξη πριν τις αλλαγές: Οι 3 λόγοι που προκαλούν νέο «κύμα φυγής» από την εργασία

Νέο κύμα συνταξιοδοτήσεων καταγράφεται το 2026, με τις αιτήσεις προς τον ΕΦΚΑ να κινούνται στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας επταετίας, καθώς χιλιάδες ασφαλισμένοι επιλέγουν να αποχωρήσουν νωρίτερα υπό τον φόβο αλλαγών στο ασφαλιστικό τοπίο αλλά και αξιοποιώντας τα νέα δεδομένα για εργασία μετά τη σύνταξη.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, μόνο στο πρώτο τρίμηνο του 2026 υποβλήθηκαν 58.213 αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός που αποτελεί ιστορικό υψηλό για αντίστοιχη περίοδο από το 2019 και ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι φέτος θα καταρριφθεί το ετήσιο ρεκόρ του 2021, όταν είχαν κατατεθεί πάνω από 212.000 αιτήσεις.

Φυσικά, πίσω από τη μαζική έξοδο προς τη σύνταξη βρίσκονται τρεις βασικοί παράγοντες, οι οποίοι έχουν δημιουργήσει έντονη κινητικότητα στους ασφαλισμένους.

Ανησυχία για τα όρια ηλικίας

Ο πρώτος λόγος αφορά τον φόβο για μελλοντικές αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, λόγω της σύνδεσής τους με το προσδόκιμο ζωής μετά τα 65 έτη.

Παρότι το υπουργείο Εργασίας έχει διαμηνύσει ότι δεν αναμένονται παρεμβάσεις το 2027 και ότι οποιαδήποτε συζήτηση μετατίθεται πιθανότατα για το 2029, καθώς δεν καταγράφεται σημαντική αύξηση στο προσδόκιμο ζωής, πολλοί ασφαλισμένοι σπεύδουν να «κλειδώσουν» τώρα το δικαίωμά τους.

Το κλίμα αβεβαιότητας φαίνεται να λειτουργεί προληπτικά, ιδιαίτερα για όσους βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση δικαιώματος και δεν θέλουν να ρισκάρουν ενδεχόμενες αυξήσεις ηλικιακών ορίων τα επόμενα χρόνια.

Στο επίκεντρο τα πλασματικά έτη

Ο δεύτερος παράγοντας σχετίζεται με τα πλασματικά έτη ασφάλισης. Παρότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία οριστική απόφαση, έχει ανοίξει η συζήτηση για πιθανές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται στη σύνταξη.

Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται προβλέπει ότι τα πλασματικά έτη δεν θα υπολογίζονται πλέον με τον ίδιο τρόπο όπως τα πραγματικά χρόνια εργασίας, αλλά με χαμηλότερο ποσοστό αναπλήρωσης.

Το ενδεχόμενο αυτό έχει προκαλέσει ανησυχία σε χιλιάδες ασφαλισμένους που βασίζονται στα πλασματικά για να συμπληρώσουν 35ετία ή 40ετία και να αποχωρήσουν νωρίτερα, με αποτέλεσμα πολλοί να επισπεύδουν την αίτηση συνταξιοδότησης πριν υπάρξουν αλλαγές.

Παράλληλα, το κόστος των πλασματικών ετών αυξάνεται σε ετήσια βάση, καθώς ο υπολογισμός του στηρίζεται στον κατώτατο μισθό. Ηδη απο 1η Απριλίου το ετήσιο κόστος για τα πλασματικά εχει προσεγγίσει περίπου τα 2.220 ευρώ κατ' έτος, καθιστώντας σχεδόν απαγορευτική την εξαγορά τους.

Σύνταξη και εργασία χωρίς περικοπές

Ο τρίτος και σημαντικός λόγος είναι η δυνατότητα συνέχισης της εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση χωρίς περικοπή της σύνταξης.

Το νέο καθεστώς έχει αλλάξει πλήρως τη στάση πολλών ασφαλισμένων, καθώς πλέον οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι όχι μόνο δεν χάνουν μέρος της σύνταξής τους -με την έναρξητης εργασίας τους ειχαν πέναλτι 30% επι της σύνταξης- , αλλά μπορούν να αυξήσουν και το τελικό ποσό μέσω επανυπολογισμού από τα νέα ένσημα που συγκεντρώνουν.

Έτσι, αρκετοί ασφαλισμένοι επιλέγουν να αποχωρήσουν νωρίτερα από την εργασία τους, εξασφαλίζοντας τη σύνταξη και διατηρώντας παράλληλα επαγγελματική δραστηριότητα ώστε να ενισχύσουν το εισόδημά τους.

Πιέσεις στον ΕΦΚΑ αλλά με λιγότερες εκκρεμότητες

Φυσικα, η αυξημένη ροή αιτήσεων ανεβάζει και τη συνταξιοδοτική δαπάνη για το 2026. Το φετινό συνολικό κόστος εχει υπολογιστεί στο 1 δισ. ευρώ. Περίπου 550 εκατ. ευρώ αφορούν τις αυξήσεις συντάξεων και επιπλέον 500 εκατ. ευρώ τις νέες απονομές. Αν όμως ενταθεί το φαινόμενο της φυγής προς τη σύνταξη οι ισορροπίες θα αλλάξουν και ο ΕΦΚΑ θα πρεπει να αναθεωρήσει τον προϋπολογισμό του.

Την ίδια στιγμή πάντως και παρα την πίεση, οι εκκρεμείς κύριες συντάξεις συνεχίζουν να μειώνονται. Τον Μάρτιο του 2026 ανέρχονταν σε 13.163, έναντι 16.568 έναν χρόνο πριν. Αντίθετα, σημαντικές καθυστερήσεις εξακολουθούν να καταγράφονται στις επικουρικές συντάξεις, όπου εκκρεμούν περίπου 32.000 αιτήσεις, κυρίως σε περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης, με το υπουργείο να προωθεί νέο πλαίσιο απλοποίησης για την επιτάχυνση των απονομών.