Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα έγιναν ο Νο1 στόχος για παραποίηση χιλιομέτρων

Η αγορά ενός μεταχειρισμένου αυτοκινήτου ανέκαθεν έκρυβε παγίδες, με το «γύρισμα» των χιλιομέτρων να αποτελεί τον μόνιμο πονοκέφαλο των αγοραστών. Μέχρι πρόσφατα, πολλοί πίστευαν ότι η έλευση της ηλεκτροκίνησης και η ψηφιοποίηση των συστημάτων θα έβαζαν ένα οριστικό τέλος σε αυτές τις πρακτικές. Η πραγματικότητα, όμως, έρχεται να μας διαψεύσει πανηγυρικά. Μια νέα, άκρως ανησυχητική τάση κάνει την εμφάνισή της: H παραποίηση των χιλιομέτρων στα μεταχειρισμένα Ηλεκτρικά Αυτοκίνητα (EV) όχι μόνο είναι εφικτή, αλλά πλέον παρουσιάζει μεγαλύτερα ποσοστά σε σχέση με τα παραδοσιακά αυτοκίνητα βενζίνης και ντίζελ.

To ψηφιακό «πάγωμα» του κοντέρ: Τι δείχνουν τα στοιχεία

Τα πρόσφατα δεδομένα από τη Μεγάλη Βρετανία κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για όσους σκέφτονται να επενδύσουν σε ένα μεταχειρισμένο ηλεκτρικό όχημα. Σύμφωνα με επίσημους ελέγχους ιστορικού οχημάτων, το 3% των μεταχειρισμένων ηλεκτρικών αυτοκινήτων εμφανίζει σημάδια παραποίησης στο οδόμετρό του.

Το ποσοστό αυτό είναι πλέον υψηλότερο από το αντίστοιχο των πετρελαιοκίνητων (2,8%) και των βενζινοκινήτων (2,5%). Οι μέρες που οι επιτήδειοι χρησιμοποιούσαν κατσαβίδια και μηχανικές παρεμβάσεις ανήκουν στο παρελθόν. Σήμερα, η απάτη έχει γίνει high-tech. Οι απατεώνες χρησιμοποιούν εξελιγμένες ψηφιακές συσκευές, τα λεγόμενα «mileage blockers». Οι συσκευές αυτές, που κοστίζουν από 200 έως 900 ευρώ, συνδέονται στο ηλεκτρονικό σύστημα του αυτοκινήτου και «παγώνουν» την καταγραφή των χιλιομέτρων την ώρα που το όχημα κινείται.

Γιατί «γυρίζουν» τα χιλιόμετρα στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα;

Το βασικό κίνητρο πίσω από αυτή τη συμπεριφορά κρύβεται στον τρόπο απόκτησης των καινούργιων οχημάτων. Στο εξωτερικό, η πλειονότητα των EVs αποκτάται μέσω προγραμμάτων leasing ή χρηματοδοτικών συμβολαίων τύπου PCP (Personal Contract Purchase). Τα συμβόλαια αυτά θέτουν πολύ αυστηρά ετήσια όρια χιλιομέτρων.

Αν ένας οδηγός ξεπεράσει το συμφωνημένο όριο, έρχεται αντιμέτωπος με εξοντωτικές χρηματικές ποινές από τις εταιρείες χρηματοδότησης. Για να αποφύγουν αυτές τις χρεώσεις, ορισμένοι επιλέγουν να επενδύσουν σε ένα mileage blocker, «εξαφανίζοντας» χιλιάδες χιλιόμετρα από την οθόνη του αυτοκινήτου τους.

Ο πραγματικός κίνδυνος: Η «κρυφή» φθορά της μπαταρίας

Στα συμβατικά αυτοκίνητα, τα παραποιημένα χιλιόμετρα σημαίνουν συνήθως φθαρμένο κινητήρα. Στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, όμως, το πρόβλημα είναι πολύ πιο βαθύ και αφορά το πιο ακριβό εξάρτημά τους: Την μπαταρία.

Οι μπαταρίες των EVs φθείρονται με την πάροδο του χρόνου και, κυρίως, με τη χρήση. Φανταστείτε να αγοράζετε ένα αυτοκίνητο που δείχνει 30.000 χιλιόμετρα, αλλά στην πραγματικότητα έχει διανύσει 50.000 ή 60.000 χιλιόμετρα. Αυτά τα «κρυμμένα» χιλιόμετρα σημαίνουν ότι η μπαταρία βρίσκεται πολύ πιο κοντά στο τέλος της ζωής της από όσο νομίζετε. Ο ανυποψίαστος αγοραστής θα βρεθεί αντιμέτωπος με δραματική μείωση της αυτονομίας (range anxiety), καθώς και με μια τεράστια πτώση της μεταπωλητικής αξίας του οχήματος.

Η κατάσταση μάλιστα αναμένεται να επιδεινωθεί. Η πρόθεση της βρετανικής κυβέρνησης να θεσπίσει έναν οδικό φόρο ανά μίλι (περίπου 3 πένες ανά μίλι) για τα ηλεκτρικά οχήματα από το 2028, ενδέχεται να δώσει ακόμα μεγαλύτερο κίνητρο στους οδηγούς να κρύβουν τα πραγματικά χιλιόμετρα που διανύουν.

Τι ισχύει για τα ελληνικά δεδομένα;

Στην Ελλάδα, το φαινόμενο της παραποίησης χιλιομέτρων στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα δεν έχει κάνει ακόμα αισθητή την εμφάνισή του, κυρίως επειδή η εγχώρια αγορά μεταχειρισμένων EVs βρίσκεται σε αρχικό στάδιο και ο στόλος είναι σχετικά νέος.

Ωστόσο, οι ειδικοί του κλάδου προειδοποιούν ότι είναι θέμα χρόνου να δούμε παρόμοια περιστατικά. Καθώς η χώρα μας εισάγει μεγάλο αριθμό μεταχειρισμένων οχημάτων από χώρες της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης (όπου οι συσκευές mileage blockers χρησιμοποιούνται ήδη εκτενώς), ο κίνδυνος να φτάσουν στην ελληνική αγορά «γυρισμένα» ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι εξαιρετικά υψηλός.

High-Tech προστασία: Πώς θα ξεσκεπάσετε την απάτη (Οδηγός για τον αγοραστή)

Η απλή ανάγνωση της ψηφιακής οθόνης στο ταμπλό δεν είναι πλέον αρκετή, αφού οι απατεώνες έχουν γίνει εξαιρετικά εφευρετικοί. Ευτυχώς, όμως, ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο είναι στην πραγματικότητα ένας «υπολογιστής με ρόδες». Αυτό σημαίνει ότι αφήνει πίσω του ψηφιακά αποτυπώματα που είναι αδύνατον να σβηστούν, αρκεί να ξέρετε πού να ψάξετε. Αν σκοπεύετε να αγοράσετε ένα μεταχειρισμένο ηλεκτρικό όχημα, αυτά είναι τα τεχνικά σημεία-κλειδιά που πρέπει να ελέγξετε σε ένα εξειδικευμένο συνεργείο:

Το «κυνήγι» των κρυφών εγκεφάλων (Logs): Οι συσκευές παραποίησης (mileage blockers) συνήθως «παγώνουν» τα χιλιόμετρα μόνο στην κεντρική οθόνη που βλέπει ο οδηγός. Τα σύγχρονα EVs, όμως, διαθέτουν δεκάδες ανεξάρτητους εγκεφάλους. Τα πραγματικά χιλιόμετρα συνεχίζουν συχνά να καταγράφονται κρυφά στο σύστημα των αερόσακων, στο σύστημα πέδησης (ABS) ή ακόμα και μέσα στο ίδιο το κλειδί του αυτοκινήτου. Ένα επίσημο διαγνωστικό μηχάνημα μπορεί να εντοπίσει αυτές τις αποκλίσεις μέσα σε λίγα λεπτά.

Οι «Κύκλοι Φόρτισης» της μπαταρίας: Κάθε μπαταρία κρατάει αρχείο για το πόσες φορές έχει αποφορτιστεί και φορτιστεί πλήρως. Αν το κοντέρ του αυτοκινήτου γράφει μόνο 20.000 χιλιόμετρα, αλλά οι καταγεγραμμένοι κύκλοι φόρτισης της μπαταρίας αντιστοιχούν σε ένα όχημα που έχει διανύσει 60.000 χιλιόμετρα, η απάτη αποκαλύπτεται αμέσως.

Η αναφορά SoH (State of Health): Είναι το αντίστοιχο της «υγείας μπαταρίας» που βλέπουμε στις ρυθμίσεις των smartphone μας. Ζητήστε οπωσδήποτε μια επίσημη αναφορά SoH. Αν ένα αυτοκίνητο εμφανίζεται να έχει διανύσει ελάχιστα χιλιόμετρα, αλλά η υγεία της μπαταρίας του έχει πέσει στο 75%, τότε κάτι δεν πάει καλά: είτε τα χιλιόμετρα είναι πειραγμένα, είτε ο προηγούμενος ιδιοκτήτης έκανε αλόγιστη χρήση ταχυφορτιστών (DC), καταπονώντας θερμικά την μπαταρία. Και στις δύο περιπτώσεις, ο αγοραστής πρέπει να απομακρυνθεί από τη συμφωνία.

Η παγίδα των εισαγόμενων και το ΚΤΕΟ: Ειδικά για τα ελληνικά δεδομένα, επειδή πολλά ηλεκτρικά αυτοκίνητα εισάγονται μεταχειρισμένα από το εξωτερικό, ο έλεγχος στο ελληνικό ΚΤΕΟ δεν αρκεί, καθώς η καταγραφή των χιλιομέτρων ξεκινά από τη μέρα που το όχημα έφτασε στην Ελλάδα. Είναι απαραίτητο να ζητήσετε το ιστορικό ελέγχων από τη χώρα προέλευσης (μέσω πλατφορμών όπως η Carfax) για να βεβαιωθείτε ότι το αυτοκίνητο δεν «έχασε» χιλιόμετρα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του.