Ο παγωμένος νάνος πλανήτης Πλούτων στις εσχατιές του ηλιακού συστήματός μας, στη Ζώνη Κάιπερ, ίσως είναι πιο φιλόξενος για ζωή από ό,τι είχαν υποθέσει οι επιστήμονες έως τώρα. Όταν δημιουργήθηκε, ήταν πιθανώς ένας πολύ πιο ζεστός κόσμος και εξ αρχής διέθετε έναν υπόγειο ωκεανό νερού που υπάρχει ακόμη, σύμφωνα με νέες εκτιμήσεις Αμερικανών επιστημόνων, οι οποίες μένει να επιβεβαιωθούν. Η ανάλυση των εικόνων του Πλούτωνα, που τράβηξε το 2015 το σκάφος New Horizons (Νέοι Ορίζοντες) της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA), καθώς και υπολογιστικές προσομοιώσεις του εσωτερικού του μικρού πλανήτη, οδήγησαν τους επιστήμονες στο νέο σενάριο μίας βίαιης και θερμής αρχής πριν περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον πλανητικό επιστήμονα Κάρβερ Μπίρσον του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Σάντα Κρουζ, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό γεωεπιστημών «Nature Geoscience», εκτιμούν ότι καθώς σχηματιζόταν ο Πλούτων σε διάστημα το πολύ 30.000 ετών, «βομβαρδιζόταν» συνεχώς από διαστημικούς βράχους και άλλα υλικά, τα οποία εκρήγνυνταν στην επιφάνειά του και ανέβαζαν τη θερμοκρασία της, συσσωρεύοντας θερμότητα στο εσωτερικό του. Αυτό είχε ως παράπλευρη συνέπεια να λιώνουν οι πάγοι του Πλούτωνα και να σχηματιστεί ένας υπόγειος ωκεανός νερού, ο οποίος πιθανώς διατηρείται μέχρι σήμερα βαθιά κάτω από το επιφανειακό στρώμα πάγου, πάχους ίσως εκατοντάδων χιλιομέτρων. Το υπόγειο νερό είναι μάλλον ανάμικτο με άλατα και αμμωνία, ενώ ακόμη πιο κάτω, στο κέντρο του πλανήτη, βρίσκεται πιθανώς ένας στέρεος πετρώδης πυρήνας.

Σταδιακά, εκτιμάται ότι ο υπόγειος πλουτώνιος ωκεανός παγώνει, καθώς οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια του πλανήτη φθάνουν τους -228 βαθμούς Κελσίου. Όμως, προς το παρόν, εφόσον το νερό θεωρείτο βασικό συστατικό της ζωής, η ύπαρξη ενός υπόγειου υδάτινου κόσμου καθιστά τον Πλούτωνα ακόμη ένα υποψήφιο σώμα για αναζήτηση μορφών ζωής στο ηλιακό σύστημά μας. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, άλλα παγωμένα σώματα στη Ζώνη Κάιπερ (Έρις, Μακεμάκε, Χαουμέα κ.ά.) να έχουν και αυτά υπόγειο ωκεανό από τότε που σχηματίστηκαν.

Ανακάλυψη του Πλούτωνα

O Ουρμπέν Λεβεριέ χρησιμοποιώντας την κλασσική μηχανική κατάφερε να προβλέψει τη θέση του άγνωστου τότε πλανήτη Ποσειδώνα, αναλύοντας τις παρέλξεις στον Ουρανό. Μετέπειτα αναλύσεις έδειξαν ότι η επίδραση του Ποσειδώνα δεν εξηγούσε όλες τις ανωμαλίες της τροχιάς του Ουρανού. Ο ιδρυτής του αστεροσκοπείου του Flagstaff της Αριζόνα Πέρσιβαλ Λόουελ το 1906 άρχισε μια εκτενή έρευνα για να ανακαλύψει έναν ένατο πλανήτη, ο οποίος ασκούσε παρέλξεις στον πλανήτη Ποσειδώνα και τον Ουρανό, τον οποίο ονόμασε «πλανήτη Χ». Συνέχισε την έρευνα μέχρι το θάνατό του το 1916.

Ύστερα από μια δικαστική διαμάχη με τη Κόνστανς Λόουελ, χήρα, που ήθελε τα λεφτά που κληροδοτήθηκαν στο αστεροσκοπείο για εκείνη, η έρευνα άρχισε ξανά το 1929. Το έργο της ανακάλυψης του πλανήτη Χ ανατέθηκε στον 23-χρόνο Αμερικανό αστρονόμο Κλάιντ Τόμπω, ο οποίος συνέκρινε φωτογραφικές πλάκες ώστε να ανακαλύψει εάν κάποιο αντικείμενο άλλαξε θέση. Τις 18 Φεβρουαρίου 1930, ο Τόμπω ανακάλυψε ένα πιθανό κινούμενο αντικείμενο σε φωτογραφικές πλάκες που τραβήχτηκαν στις 23 και 29 Ιανουαρίου. Μια χαμηλότερης ποιότητας πλάκα από τις 21 Ιανουαρίου χρησιμοποιήθηκε για να επιβεβαιωθεί η κίνηση. Μετά από επιπλέον φωτογραφίες για την επιβεβαίωση, στάλθηκε τηλεγράφημα στο Αστεροσκοπείο του Χάρβαρντ στις 13 Μαρτίου 1930 με τα νέα της ανακάλυψης.

Στη συνέχεια βρέθηκε ότι ο πλανήτης είχε φωτογραφηθεί, χωρίς να έχει αναγνωριστεί ως πλανήτης, από το Πέρσιβαλ Λόουελ τις 19 Μαρτίου 1915, ενώ η παλαιότερη φωτογραφία του Πλούτωνα χρονολογείται από τις 20 Αυγούστου 1909 και λήφθηκε από το Αστεροσκοπείο Γιέρκς. Η ανακάλυψη έγινε πρωτοσέλιδο σε όλο το κόσμο. Πάνω από 1.000 προτάσεις για την ονομασία του νέου αντικειμένου στάλθηκαν στο παρατηρητήριο, το οποίο είχε το δικαίωμα να ονομάσει το αντικείμενο. Τελικά επικράτησε η πρόταση «Πλούτων», από το θεό του κάτω κόσμου στην Ελληνική μυθολογία. Η πρόταση έγινε από τη Βενέτια Μπέρνεϊ (Venetia Burney), μια εντεκάχρονη μαθήτρια από την Οξφόρδη, Αγγλία. Η επιλογή της επίσημης ονομασίας έγινε στις 24 Μαρτίου 1930 και το όνομα ανακοινώθηκε την 1η Μαΐου 1930.

Η πρώτη φωτογραφία του Πλούτωνα