Τι συνέβη με το αυθαίρετο αμφιθέατρο στο Ζάππειο: Ερωτήματα για το φεστιβάλ που ακυρώθηκε άρον-άρον

Εν μέσω σφοδρού κύματος αντιδράσεων στα κοινωνικά δίκτυα, ξηλώθηκε άρον άρον το υπαίθριο αμφιθέατρο που είχε στηθεί τις προηγούμενες ημέρες το Ζάππειο, δημιουργώντας μια τουλάχιστον παράξενη εικόνα στο χώρο, καθώς κάλυπτε με τον όγκο του το ιστορικό κτίριο.

Με μια -αρκετά λιτή για τα δεδομένα των αντιδράσεων- ανακοίνωση, η Επιτροπή Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος, ενημέρωσε για την ακύρωση του Φεστιβάλ Ολυμπίων, το οποίο είχε προαναγγελθεί ότι θα γίνει στον χώρο μπροστά στο Ζάππειο Μέγαρο από τις 21 Ιουνίου έως τις 25 Ιουλίου, περιλαμβάνοντας αρκετά δημοφιλή ονόματα από τον χώρο του πολιτισμού, όπως την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, τον Βασίλη Χαραλαμπόπουλο και την Ευανθία Ρεμπούτσικα.

Πώς ξεκίνησαν οι αντιδράσεις

Ωστόσο, το στήσιμο ενός τεράστιου υπαίθριου αμφιθεάτρου 1.000 θέσεων με μεταλλικό σκελετό, στα σκαλιά που βρίσκονται μπροστά στο Ζάππειο Μέγαρο, προκάλεσε μεγάλη δυσαρέσκεια, μετά τις φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν στα social media.

«Απίστευτο αυτό που συμβαίνει στο Ζάππειο! Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι δόθηκε άδεια για να στηθεί αυτή η κατασκευή», έγραψε στον προσωπικό του λογαριασμό στο Facebook ο γνωστός «αθηναιογράφος» και μελετητής της Αθήνας, Νίκος Βατόπουλος.

Τα σχόλια «πήραν φωτιά» και ήταν πολλοί εκείνοι που έσπευσαν να γράψουν ότι η κατασκευή προσέβαλε αισθητικά τον χώρο, έκρυβε τη θέα του Ζαππείου από την Βασιλίσσης Όλγας -της οποίας η ανάπλαση είχε στόχο και την ανάδειξη του κτιρίου- ενώ αρκετοί είναι εκείνοι που εξέφρασαν κριτική και επιφυλάξεις για ένα μεγάλου βεληνεκούς φεστιβάλ, που ανακοινώθηκε «πριν δέκα ημέρες», σε έναν τόσο ιδιαίτερο χώρο.

Ο Δήμος Αθηναίων δεν είχε κάποια θεσμική εμπλοκή με το συγκεκριμένο γεγονός, καθώς για το Ζάππειο και για ό,τι διοργανώνεται στον ευρύτερο χώρο του, υπεύθυνη είναι η Επιτροπή Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος, το Διοικητικό Συμβούλιο της οποίας ορίζεται από τον υπουργό Οικονομικών.

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, όλα προχώρησαν αρκετά γρήγορα από την παραγωγή, χωρίς να διασφαλιστούν οι απαραίτητες εγκρίσεις. Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων δεν γνωμοδότησε θετικά για την πραγματοποίηση της διοργάνωσης και το στήσιμο του θεάτρου, ενώ φαίνεται πώς η έγκριση ζητήθηκε τελευταία στιγμή τις προηγούμενες ημέρες, με την «τελετή έναρξης» του φεστιβάλ να είναι προγραμματισμένη την Κυριακή 21 Ιουνίου.

«Γιατί χρειάζεται ένα φεστιβάλ στο Ζάππειο;»

Μιλώντας στον FLASH, η πρώην δημοτική σύμβουλος Αθηναίων με την Ανοιχτή Πόλη και μεταφράστρια, Έφη Γιαννοπούλου, επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη υπόθεση εγείρει σοβαρά ερωτήματα, όχι μόνο για την επιλογή του χώρου αλλά και για τον τρόπο διοργάνωσης και τον χαρακτήρα ενός τέτοιου φεστιβάλ εν γένει.

«Η κατασκευή, από τις φωτογραφίες που είδα, μου φάνηκε κακή, πρόχειρη, προβληματική. Επιβαλλόταν στο μνημείο», τονίζει η Έφη Γιαννοπούλου, προσθέτοντας ότι οποιεσδήποτε παρεμβάσεις -έστω και προσωρινές- σε τέτοιους χώρους, θα πρέπει να γίνονται με πολύ προσοχή και με κατασκευές που δεν θα λειτουργούν «ανταγωνιστικά» στα μνημεία. Κάτι που δεν ίσχυσε στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Ωστόσο, επισημαίνει πως «υπάρχουν ερωτήματα που χρειάζεται να απαντηθούν» για το πώς διοργανώθηκε ένα τέτοιας κλίμακας φεστιβάλ στο κέντρο της Αθήνας σε τόσο λίγο χρονικό διάστημα, «το οποίο ανακοινώθηκε μάλιστα ότι θα γίνεται κάθε χρόνο».

«Με ποια διαδικασία πάρθηκαν αυτές οι αποφάσεις, θα υπήρχε παραγωγός του Φεστιβάλ και με ποιες διαδικασίες του ανατέθηκε κάτι τέτοιο;», σημειώνει. “Με δυο λόγια, με ποιους όρους παραχωρείται, εκμισθώνεται και εντέλει ιδιωτικοποιείται ο δημόσιος χώρος;».

«Κατά τη γνώμη μου, ωστόσο, αυτή η υπόθεση αναδεικνύει για ακόμα μία φορά το βασικό ζήτημα, ότι δεν υπάρχει πολιτιστική πολιτική στη χώρα και απλώς ο καθένας κάνει ό,τι θέλει», υπογραμμίζει η Έφη Γιαννοπούλου. «Τι ακριβώς εξυπηρετεί ένα ακόμα μεγάλο φεστιβάλ στο κέντρο της Αθήνας, ενώ υπάρχουν τόσα άλλα που πραγματοποιούνται παράλληλα; Γιατί δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε ένα φεστιβάλ αποκεντρωμένο, σε κάποια άλλη ‘λιγότερο φωτισμένη’ περιοχή της Αθήνας;», αναφέρει.

Όσον αφορά τις αποζημιώσεις που διεκδικούν οι καλλιτέχνες που θα συμμετείχαν στο φεστιβάλ, σημειώνει ότι «το θέμα αυτό πρέπει ασφαλώς να διευθετηθεί και να αποζημιωθούν οι συμμετέχοντες, εκτιμώ ότι οι συμβάσεις θα περιλαμβάνουν σχετική πρόβλεψη».

«Το κύριο όμως είναι να υπάρξει μια πολιτιστική πολιτική που δεν θα στοχεύει απλώς σε κάτι λαμπερό και στυλιζαρισμένο και σε φεστιβάλ τύπου τουριστική ατραξιόν στο κέντρο, αλλά θα σκέφτεται την αποκέντρωση, τη στήριξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας ως διαδικασίας, ως έρευνας, όχι μόνο την παρουσίασή της, τη δυνατότητα της πρόσβασης όλων στον πολιτισμό».

«Επίσης, νομίζω ότι υπάρχει ένας υπερκορεσμός με τη χρήση πάρκων, δημόσιων χώρων στο κέντρο της Αθήνας, για μεγάλα πολιτιστικά events, όπως γίνεται στο Πεδίο του Άρεως. Δεν είναι ασήμαντη η ανάγκη να υπάρχει ένας χώρος που σταθερά θα παραμένει ήρεμος, χωρίς live και θορύβους, όπου θα μπορεί κανείς όλες τις ώρες της ημέρας να κάνει περίπατο και να ξαποστάσει, με σεβασμό και για την αστική πανίδα», καταλήγει η Έφη Γιαννοπούλου.