Politico: Τα 4 απλά βήματα για να πέσει η Γροιλανδία στα χέρια του Ντόναλντ Τραμπ

Η στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ για την προσάρτηση της Γροιλανδίας αποκτά νέα διάσταση, συνδέοντας την τύχη της Αρκτικής με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Το προτεινόμενο «παζάρι» είναι ωμό: η Ουάσιγκτον προσφέρει στο Κίεβο τις πολυπόθητες εγγυήσεις ασφαλείας, ζητώντας από την Ευρώπη να «παραδώσει» τα κλειδιά της στρατηγικής νήσου. Μια κίνηση υψηλού ρίσκου που δοκιμάζει τις αντοχές της Δανίας και την ενότητα της Συμμαχίας.

Το πρόβλημα είναι ότι η Γροιλανδία ανήκει ήδη στη Δανία και η πλειονότητα των Γροιλανδών δεν επιθυμεί να γίνει μέρος των ΗΠΑ. Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει θέσει ως στόχο την απόκτησή της. Παρότι μια «έφοδος» στην πρωτεύουσα Νουούκ και μια κατάληψη τύπου Βενεζουέλας φαντάζει εξωπραγματική —παρόλο που η στρατιωτική επιχείρηση στο Καράκας φαίνεται να υπενθύμισε σε όλους τις δυνατότητες των ΗΠΑ— υπάρχει ένα συγκεκριμένο μονοπάτι. Και ο Τραμπ φαίνεται να το έχει ήδη διανύσει σε έναν βαθμό.

Προς ανησυχία των Ευρωπαίων, η στρατηγική αυτή θυμίζει έντονα το επεκτατικό εγχειρίδιο του Βλαντίμιρ Πούτιν. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, που συνομίλησε με εννέα αξιωματούχους της ΕΕ, στελέχη του ΝΑΤΟ, εμπειρογνώμονες άμυνας και διπλωμάτες αναλύουν πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί μια αμερικανική κατάληψη του στρατηγικής σημασίας και πλούσιου σε ορυκτά νησιού της Αρκτικής.

«Θα μπορούσε να γίνει με πέντε ελικόπτερα... δεν θα χρειαζόταν πολλά στρατεύματα», δήλωσε Δανός πολιτικός που ζήτησε ανωνυμία. «Δεν θα υπήρχε τίποτα που θα μπορούσαν να κάνουν οι Γροιλανδοί».

Βήμα 1: Εκστρατεία επιρροής για την ενίσχυση του κινήματος ανεξαρτησίας

Σχεδόν αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, η κυβέρνηση Τραμπ άρχισε να προωθεί την ιδέα της ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, η οποία αποτελεί ημιαυτόνομη επικράτεια του Βασιλείου της Δανίας. Μια «απελευθερωμένη» Γροιλανδία θα μπορούσε να υπογράψει συμφωνίες με τις ΗΠΑ, ενώ υπό το τρέχον καθεστώς χρειάζεται την έγκριση της Κοπεγχάγης.

Για την ανεξαρτητοποίηση, οι Γροιλανδοί θα έπρεπε να ψηφίσουν σε δημοψήφισμα και στη συνέχεια να διαπραγματευτούν μια συμφωνία που θα εγκριθεί τόσο από το Νουούκ όσο και από την Κοπεγχάγη. Σε δημοσκόπηση του 2025, το 56% των Γροιλανδών δήλωσε ότι θα ψήφιζε υπέρ της ανεξαρτησίας.

Σύμφωνα με αναφορές δανικών μέσων ενημέρωσης, Αμερικανοί με διασυνδέσεις στον Τραμπ έχουν πραγματοποιήσει μυστικές επιχειρήσεις επιρροής, με την υπηρεσία πληροφοριών της Δανίας (PET) να προειδοποιεί ότι η περιοχή αποτελεί «στόχο εκστρατειών επιρροής διαφόρων ειδών».

Βήμα 2: Η πρόταση μιας «δελεαστικής» συμφωνίας

Αν οι προσπάθειες για επιτάχυνση του δημοψηφίσματος καρποφορήσουν, το επόμενο βήμα θα ήταν η υπαγωγή της Γροιλανδίας υπό αμερικανική επιρροή. Μια επιλογή θα ήταν η πλήρης ενσωμάτωσή της ως πολιτεία των ΗΠΑ — μια ιδέα που στενοί συνεργάτες του προέδρου επεξεργάζονται συστηματικά. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, αναγκάστηκε πρόσφατα να δηλώσει ότι «οι ΗΠΑ δεν έχουν δικαίωμα προσάρτησης», μετά την ανάρτηση ενός χάρτη από την Κέιτι Μίλερ (σύζυγο του Στίβεν Μίλερ) που έδειχνε τη Γροιλανδία καλυμμένη με την αμερικανική σημαία και τη λέξη «ΣΥΝΤΟΜΑ».

Ωστόσο, μια άλλη επιλογή είναι το Σύμφωνο Ελεύθερης Σύνδεσης (COFA) — παρόμοιο με αυτό που έχουν οι ΗΠΑ με τη Μικρονησία και τα Νησιά Μάρσαλ. Βάσει αυτού, οι ΗΠΑ παρέχουν προστασία και ελεύθερο εμπόριο με αντάλλαγμα την απεριόριστη στρατιωτική δράση στο έδαφός τους.

Ο Κούνο Φένκερ, Γροιλανδός βουλευτής υπέρ της ανεξαρτησίας, δήλωσε ότι αν και δεν θέλουν να γίνουν «ένα νέο Πουέρτο Ρίκο», είναι ανοιχτοί σε διμερείς συμφωνίες. Αντίθετα, ο Τόμας Κρόσμπι, καθηγητής στη Βασιλική Ακαδημία Άμυνας της Δανίας, προειδοποιεί: «Ο Τραμπ είναι ένας deal-maker που επιβάλλει τη θέλησή του και έχει μακρύ ιστορικό προδοσίας των συνεργατών του. Δεν βλέπω κανένα όφελος για τους Γροιλανδούς πέρα από μια προσωρινή τόνωση της αυτοπεποίθησής τους».

Βήμα 3: Η κάμψη των αντιστάσεων της Ευρώπης

Η Ευρώπη, και κυρίως οι σύμμαχοι της Δανίας στην ΕΕ, θα αντιδρούσαν σθεναρά σε οποιαδήποτε προσπάθεια απόσχισης της Γροιλανδίας. Όμως, η αμερικανική κυβέρνηση έχει ένα «δυνατό χαρτί»: την Ουκρανία.

Καθώς οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις επιταχύνονται, το Κίεβο ζητά σοβαρές αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας. Ένα σενάριο που συζητείται στους διπλωματικούς κύκλους της ΕΕ είναι μια συμφωνία «πακέτο»: η Ευρώπη να λάβει σταθερές δεσμεύσεις από τον Τραμπ για την Ουκρανία, με αντάλλαγμα έναν διευρυμένο ρόλο των ΗΠΑ στη Γροιλανδία. Αν και πικρό, αυτό το «χάπι» ίσως είναι προτιμότερο από την οργή του Τραμπ, ο οποίος θα μπορούσε να επιβάλει κυρώσεις ή να αποσυρθεί από τις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία.

Βήμα 4: Στρατιωτική εισβολή

Τι θα συμβεί αν η Γροιλανδία ή η Δανία πουν «όχι»; Μια στρατιωτική κατάληψη δεν θα παρουσίαζε μεγάλες δυσκολίες. Σύμφωνα με τον Κρόσμπι, ο Τραμπ θα μπορούσε να ακολουθήσει τη στρατηγική του «τετελεσμένου γεγονότος» (fait accompli), όπως προσπάθησε ο Πούτιν στην Ουκρανία: να στείλει στρατεύματα και απλώς να ανακηρύξει την περιοχή αμερικανικό έδαφος.

Οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη περίπου 500 στρατιωτικούς στη βάση Pituffik (πρώην Θούλη) και προσωπικό στο προξενείο του Νουούκ. Η Γροιλανδία, από την άλλη, δεν έχει στρατό, ενώ οι δυνάμεις της Δανίας στην περιοχή είναι πενιχρές και με παρωχημένο εξοπλισμό. Η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να καταλάβει τον έλεγχο του Νουούκ «σε λιγότερο από μισή ώρα».

Μια τέτοια κίνηση, βέβαια, θα σήμαινε «το τέλος του ΝΑΤΟ» και την απώλεια εμπιστοσύνης από τους βασικούς συμμάχους, προκαλώντας ανεπανόρθωτη ζημιά στην ασφάλεια της ίδιας της Αμερικής. Ωστόσο, όπως λέει η Δανή ευρωβουλευτής Στίνε Μπόσε, «ο κ. Τραμπ λέει πράγματα και μετά τα κάνει. Αν ήσουν ένας από τους 60.000 κατοίκους της Γροιλανδίας, θα ανησυχούσες πολύ».