Με τελετή στην Αυστριακή Εθνική Βιβλιοθήκη της Βιέννης η επίσημη Αυστρία τίμησε την 100η επέτειο από την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και την 100η επέτειο από τον θάνατο της Αυστριακής Νομπελίστα της Ειρήνης Μπέρτα φον Σούτνερ, της πρώτης γυναίκας στην ιστορία που τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης.

Για “σημαντικό μέρος ευθύνης” της Αυστροουγγρικής Μοναρχίας στο ξέσπασμα του πολέμου, έκανε λόγο στην ομιλία του ο ομοσπονδιακός πρόεδρος της Αυστρίας Χάιντς Φίσερ, σημειώνοντας ότι “πιστεύει πως μπορεί να πει ότι η Αυστρία διδάχθηκε από την ιστορία”.

Ως έκφραση του γεγονότος πως η Αυστρία καταβάλει προσπάθειες να υπηρετήσει την ειρήνη μεταξύ των ανθρώπων και των λαών όχι μόνον με λόγια αλλά και με πράξεις, χαρακτήρισε ο Αυστριακός πρόεδρος το καθεστώς της διαρκούς ουδετερότητας της χώρας του, τη συμμετοχή της ως μέλος στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη συμμετοχή της στις ειρηνευτικές αποστολές του ΟΗΕ.

Το θέμα “ειρήνη” βρέθηκε στο επίκεντρο της ομιλίας του Φίσερ, χωρίς την οποία, όπως σημείωσε, “τα πάντα είναι ένα τίποτε“, τονίζοντας πως η πυξίδα στο πεδίο έντασης μεταξύ πολέμου και ειρήνης θα πρέπει να είναι πάντα στραμμένη στην ειρηνική επίλυση του προβλήματος.

Από την πλευρά του ο ομοσπονδιακός καγκελάριος της Αυστρίας Βέρνερ Φάιμαν εξήρε στην ομιλία του τον ρόλο της Μπέρτα φον Σούτνερ ως οραματίστριας της ειρήνης, ως “πρωτεργάτριας του ειρηνισμού”, η οποία πρώτη από όλους είχε προειδοποιήσει για βιομηχανικούς πολέμους μαζικής καταστροφής, είχε αγωνιστεί για την ειρηνική συμβίωση όλων των κρατών και ήταν η πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης.

Η κληρονομιά της Μπέρτας φον Σούτνερ είναι, όπως επισήμανε ο καγκελάριος, μια νέα, διαρκής δύναμη για έρευνα στον τομέα ειρήνης και πολέμου, η πεποίθηση πως οι εξοπλισμοί προετοιμάζουν τον πόλεμο, η επαγρύπνηση απέναντι σε εθνικιστικές υποδαυλίσεις, η ενίσχυση διεθνών οργανισμών και το όραμα μιας ειρηνικά ενωμένης Ευρώπης, κάτι που η ίδια είχε διατυπώσει ήδη το έτος 1892, και η αναδρομή στον 20ο αιώνα επιβεβαιώνει τις ακλόνητες θέσεις της και τις προειδοποιήσεις της για τον “δαίμονα βία”.

Η Μπέρτα φον Σούτνερ πέθανε στις 21 Ιουνίου του 1914, μόλις μία εβδομάδα πριν τη δολοφονία, στις 28 Ιουνίου 1914 στο Σαράγεβο στην επαρχία Βοσνία της Αυστροουγγαρίας του αρχιδούκα και διαδόχου του αυστροουγγρικού θρόνου Φερδινάνδου και της συζύγου του Σοφίας που έπεσαν νεκροί από τις σφαίρες ενός Σέρβου εθνικιστή, κάτι που υπήρξε η αφορμή για το ξέσπασμα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ένα μήνα αργότερα.

Η αφορμή θεωρήθηκε από πολιτικούς και στρατιωτικούς στην πρωτεύουσα Βιέννη ευπρόσδεκτη ευκαιρία να θέσουν σε εφαρμογή τη σχεδιαζόμενη από χρόνια στρατιωτική επίθεσή τους κατά της Σερβίας και των επιδιώξεών της να αποδυναμώσει την Αυστροοουγγρική αυτοκρατορία και να ιδρύσει ένα νοτιοσλαβικό κράτος.

Ένα τελεσίγραφο προς τη Σερβία, οι λάθος συμβουλές προς τον αυτοκράτορα Φραγκίσκο Ιωσήφ από τους πολεμοκάπηλους της πολιτικής και του στρατού, η επινόηση μιας συμπλοκής Σέρβων με αυστριακή στρατιωτική μονάδα και προπάντων οι λανθασμένες εκτιμήσεις ως προς τις αντιδράσεις Ρωσίας, Γαλλίας και Μεγάλης Βρετανίας, έδωσαν τελικά τον έναυσμα για την κήρυξη του πολέμου.

Αυτό που άρχισε ως εκστρατεία κατά της Σερβίας, στις 28 Ιουλίου του 1914, με την κήρυξη πολέμου εναντίον της από την Αυστροουγγαρία, εξελίχθηκε μέσα σε λίγες ημέρες στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο – γνωστό και ως ο Μεγάλος Πόλεμος στην ιστορία της Ανθρωπότητας -, μια παγκόσμια σύρραξη πρωτοφανών διαστάσεων με συμμετοχή 70 εκατομμυρίων στρατιωτών από τους οποίους σχεδόν δέκα εκατομμύρια έπεσαν νεκροί, 20 εκατομμύρια επέστρεψαν τραυματίες, οι περισσότεροι βαριά, ενώ σε πάνω από επτά εκατομμύρια ανήλθαν οι νεκροί από τον άμαχο πληθυσμό.