Εθνικισμός , αλυτρωτισμός, εξτρεμισμός, τρομοκρατία, μειονοτικά ζητήματα, τάσεις αυτοδιάθεσης, είναι φαινόμενα γνωστά στα Βαλκάνια και παραμένουν, όπως όλα δείχνουν, πάντα επίκαιρα. Ο ακραίος ισλαμισμός φουντώνει και το “όνειρο” για ένταξη στην ΕΕ σβήνει, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, του καλπάζοντος ευρωσκεπτικισμού και των πολλών εσωτερικών προβλημάτων της Ευρώπης.

Το περιοδικό του ΑΠΕ-ΜΠΕ, Πρακτορείο, φωτίζει τις επικίνδυνες και πολλές φορές, σκοτεινές διαδρομές των Βαλκανίων, που μπορεί να οδηγήσουν τη γειτονιά μας ακόμη και σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις.

Οι βραδυφλεγείς εθνικιστικές βόμβες στα Βαλκάνια

Αν και πέρασαν δέκα οχτώ χρόνια από την διαμόρφωση του σημερινού συνοριακού χάρτη στα Βαλκάνια, με την αιματηρή απόσχιση από την Σερβία και την κήρυξη στη συνέχεια της ανεξαρτησίας, του Κοσόβου -είχαν προηγηθεί οι άλλες Δημοκρατίες της Γιουγκοσλαβίας- οι εθνικισμοί παραμένουν αναμμένα κάρβουνα κάτω από την χόβολη μιας εύθραυστης ειρήνης απειλώντας να βάλλουν και πάλι φωτιά στην περιοχή.

Θα περίμενε κανείς πως μετά την δημιουργία εθνικών κρατών, για τα οποία χύθηκαν ποτάμια αίματος στην Γιουγκοσλαβία, αυτοί οι εθνικισμοί θα είχαν εκτονωθεί και οι λαοί της δυτικής βαλκανικής θα γύριζαν σελίδα, βαδίζοντας μονοιασμένοι προς ένα καλύτερο και σε κάθε περίπτωση ειρηνικό μέλλον.

Αυτό ήταν και το σχέδιο των ιθυνόντων της πολιτικής της Δύσης. Η παγίωση, δηλαδή, της ειρήνης δια της σταδιακής ένταξης των νέων κρατών στην Ευρωπαϊκή Ένωση οπότε τα σύνορα θα έπεφταν, οι εθνικισμοί θα εξαλείφονταν και οι άνθρωποι θα ζούσαν χωρίς τα τείχη του μίσους για τον αλλοεθνή γείτονα.

Ήταν το όνειρο κάθε Βαλκάνιου μετά την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ και της Γιουγκοσλαβίας, να γίνει μια μέρα Ευρωπαίος πολίτης.

Λίγοι όμως τα έχουν καταφέρει μέχρι τώρα, αφού μόνο τέσσερις χώρες (Βουλγαρία, Ρουμανία, Κροατία, Σλοβενία) έχουν γίνει μέλη της ΕΕ, ενώ άλλες έξι περιμένουν (Αλβανία, ΠΓΔΜ, Σερβία, Κόσοβο, Βοσνία-Ερζεγοβινη, Μαυροβούνιο) στον προθάλαμο. Και κατά τα φαινόμενα πολύ δύσκολα θα διαβούν την πόρτα του “παραδείσου”.

Η οικονομική κρίση που μαστίζει την Ευρώπη, ο καλπάζων ευρωσκεπτικισμός, και η αυξανόμενη ευρωπαϊκή τάση επιστροφής στα εθνικά κράτη, περιορίζουν, αν δεν εξανεμίζουν πλήρως, τις ελπίδες ενσωμάτωσης των εκτός ΕΕ βαλκανικών χωρών.

Αποτέλεσμα; οι κοινωνίες ολισθαίνουν στην εσωστρέφεια, οι άνθρωποι αναζητούν “διεξόδους” στους εθνικισμούς, τα “φαντάσματα των Βαλκανίων” ξεπροβάλλουν.

Οι εστίες έντασης αρχίζουν να ξαναζεσταίνονται τροφοδοτούμενες από τους υφέρποντες εθνικισμούς και το κακό θα ήταν μικρό εάν οι διευθετήσεις εθνικών και συνοριακών εκκρεμοτήτων αφορούσαν σε κάποια άλλη περιοχή της Ευρώπης.

Στα Βαλκάνια όμως, κυρίως στα δυτικά, οποιαδήποτε αλλαγή συνόρων σημαίνει πόλεμος. Και γι’ αυτό προκάλεσαν έκπληξη και ανατριχίλα οι πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού βουλευτή και σύμβουλου του προέδρου Τραμπ, Ντάνα Ρόχραμπαχερ, ότι το κράτος της ΠΓΔΜ πρέπει να διαλυθεί και να το μοιραστούν η Αλβανία και η Βουλγαρία!

Ας ξεκινήσουμε, λοιπόν, την “περιήγηση” στις επικίνδυνες στο “βαλκανικό ναρκοπέδιο” από την γειτονική μας ΠΓΔΜ και ας δεχθούμε ως υπόθεση εργασίας το (εφιαλτικό) σενάριο που έχει στο μυαλό του ο σύμβουλος του Τραμπ.

Διάλυση της ΠΓΔΜ και προσάρτηση τμημάτων της στην Αλβανία και την Βουλγαρία “γεννάει” αυτομάτως στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας, στα δυτικά της Τουρκίας και τα νότια της Σερβίας, δυο ισχυρά κράτη, δηλαδή μια Μεγάλη Βουλγαρία και μια ακόμα μεγαλύτερη Αλβανία δεδομένου ότι το Κόσοβο κινείται ήδη σε τροχιά ενοποίησης με τα Τίρανα.

Θα έμενε αδιάφορη η Ελλάδα στη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα που θα διαμορφωνόταν στα σύνορά της και αν έκρινε, όπως είναι φυσικό, ότι τα εθνικά της συμφέροντα επέβαλαν την ενεργό εμπλοκή της στον επανασχεδιασμό του συνοριακού χάρτη της νότιας Βαλκανικής; Και τι θα έπρατταν η Τουρκία και η Σερβία βλέποντας να ανατρέπονται οι γεωπολιτικές ισορροπίες στη γειτονιά τους; Ποιος θα μπορούσε να αποκλείσει τον πόλεμο σε μια τέτοια εξέλιξη;

Η άλλη κορυφή του “καυτού τριγώνου” της βαλκανικής (Σκόπια, Τίρανα, Πρίστινα), το Κόσοβο, εξακολουθεί να βρίσκεται σε υπερθέρμανση και να αποτελεί δυνάμει τον αποσταθεροποιητικό “πυροκροτητή” για την ευρύτερη περιοχή.

Η κλιμακούμενη διένεξη με το Βελιγράδι για την σερβοκρατούμενη ευρύτερη περιοχή της Βόρειας Μητρόβιτσα, συντηρεί επικίνδυνη ένταση.

Και όπως φάνηκε και στην πρόσφατη περίπτωση με το περιβόητο “τρένο του έθνους” που επιχείρησε να δρομολογήσει προς την Μητρόβιτσα το Βελιγράδι για να απο(δείξει) την σερβική κυριαρχία στο Κόσοβο και την αντίδραση των Αλβανών που ετοιμάστηκαν να το εκτροχιάσουν εάν περνούσε τα σύνορα, τα “αίματα” μπορεί ν’ ανάψουν ανά πάσα στιγμή και με το παραμικρό.

Το μίσος και η καχυποψία μεταξύ Σέρβων και Αλβανών περισσεύουν και τροφοδοτούνται με θεωρίες, από αλβανικής πλευράς, περί “σεναρίου Κριμαίας”, ότι, δηλαδή, οι Σέρβοι σχεδιάζουν να υφαρπάξουν στρατιωτικά το Βόρειο Κόσοβο!

Την ίδια ώρα πολλοί είναι εκείνοι που θεωρούν ότι παρά την ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου το αλβανικό ζήτημα δεν έχει κλείσει στα Βαλκάνια.

Επισημαίνουν, μάλιστα, στοιχεία αλυτρωτισμού στην ρητορική της πολιτικής ελίτ των Τιράνων και προειδοποιούν πως μια τέτοια πολιτική εκ μέρους της Αλβανίας μπορεί να φουντώσει τους εθνικισμούς και να αποσταθεροποιήσει εκ νέου την περιοχή οδηγώντας την σε αιματηρές συγκρούσεις.

Τα Τίρανα αποφεύγουν επισήμως να μιλούν για την δημιουργία “Μεγάλης Αλβανίας” με την ένωση των εδαφών όμορων κρατών (Κόσοβο, Σερβία, ΠΓΔΜ, Μαυροβούνιο, Ελλάδα), καθώς ένας τέτοιος στόχος θα έβαζε φωτιά στην βαλκανική, μια και θα άλλαζε ο συνοριακός χάρτης και μαζί και οι συσχετισμοί δυνάμεων.

Ωστόσο, στη δημόσια συζήτηση, από την κατάρρευση του καθεστώτος Χότζα και εντεύθεν, το “όραμα” αυτό δεν λείπει από την ατζέντα κανενός πολιτικού κόμματος, ούτε της πνευματικής τάξης με την μορφή της; “πολιτικής ενοποίησης” των Αλβανών των Βαλκανίων, ή της “Φυσικής Αλβανίας”.

Το τι σημαίνει για την βαλκανική η υλοποίηση ενός τέτοιου οράματος εύκολα μπορεί να φανταστεί κανείς: καχυποψία, αντισυσπειρώσεις από άλλους λαούς (Σλαβους, Έλληνες) και πολέμους αφού κανένα από τα γειτονικά κράτη δεν θα δεχθεί να ακρωτηριαστεί.

Παρά ταύτα και τις υπενθυμίσεις για το που οδήγησαν οι κατά καιρούς βαλκανικοί μικρομεγαλισμοί, η αλβανική “μεγάλη ιδέα” τροφοδοτούμενη από την εθνικιστική ρητορική στα ΜΜΕ, τον κυβερνοχώρο και τα πολιτικά μπαλκόνια, δείχνει να βρίσκει πρόσφορο έδαφος ιδιαίτερα στην αλβανική νεολαία η οποία δεν διστάζει να το επιδεικνύει σε κάθε ευκαιρία και με καμάρι.

Όπως, π. χ. συνέβη πρόσφατα με κάποιους νεοσύλλεκτους αλβανικής καταγωγής στο στρατόπεδο εκπαίδευσης του ελληνικού στρατού στο Μεσολόγγι ή πέρυσι στο εθνικό στάδιο του Βελιγραδίου με την αλβανική σημαία και τα γνωστά επεισόδια.

Βορειότερα, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη παραμένει ένα ετοιμόρροπο κράτος που κρατιέται στη ζωή χάρη στην βοήθεια της διεθνούς κοινότητας, που έτσι και αποχωρήσει θα διαλυθεί την άλλη μέρα…

Είκοσι δυο χρόνια από την συνθήκη του Ντέιτον, το Νοέμβριο του 1995, όπου αποφασίστηκε μαζί με το τέλος του γιουγκοσλαβικού εμφυλίου η δημιουργία ανεξάρτητου κράτους της Βοσνίας Ερζεγοβίνης, αποτελούμενου από δυο συνιστώσες, την κροατομουσουλμανική και την σερβική, οι τρεις εθνότητες, Σέρβοι, Βόσνιοι μουσουλμάνοι και Κροάτες, εξακολουθούν να μην “τρώνε το ψωμί γλυκό”.

Οι πληγές του εμφυλίου δεν έχουν επουλωθεί και το κράτος με την μορφή που συμφωνήθηκε στο Ντέιτον δεν λειτουργεί. Ούτε όμως και μπορεί να διαλυθεί, αφού σε μια τέτοια περίπτωση θα συμπαρασύρει και το ασταθές οικοδόμημα του Ντέιτον στην πρώην Γιουγκοσλαβία !

Βόσνιοι και Κροάτες, επιμένουν ότι πρέπει να ενισχυθεί η κεντρική εξουσία ώστε να κυβερνηθεί η χώρα κάτι που προϋποθέτει αλλαγή της συνθήκης του Ντέιτον.

Όμως οι Σέρβοι που διαθέτουν μια μορφή προωθημένης αυτονομίας εντός του κράτους, και την δική τους δομή (Σερβική Δημοκρατία), απειλούν με απόσχιση σε περίπτωση που επιχειρηθεί αλλαγή του σημερινού status και ένωσή τους με την Σερβία.

Μια τέτοια εξέλιξη όμως θεωρείται βέβαιο ότι θα προκαλέσει αλυσιδωτές επιπλοκές με σχεδόν βέβαιη, σε μια τέτοια περίπτωση την προσάρτηση από την Κροατία των εδαφών της Ερζεγοβίνης όπου ζουν Κροάτες..

Μια Μεγάλη Σερβία και μια Μεγάλη Κροατία θα προκύψουν και- αυτό που οι δυτικοί φοβούνται ίσως περισσότερο- στην καρδιά της Ευρώπης θα προκύψει αίφνης ένα αμιγώς μουσουλμανικό ανεξάρτητο κράτος της Βοσνίας, έρμαιο στις ορέξεις του ισλαμιστικού εξτρεμισμού που διατρέχει ήδη το πληθυσμιακά υπέρτερο μουσουλμανικό στοιχείο.

Μπορούν να ενεργοποιηθούν οι βραδυφλεγείς αυτές εθνικιστικές βόμβες της Βαλκανικής και να βάλουν και πάλι μπουρλότο, μπροστά στο οποίο ο γιουγκοσλαβικός εμφύλιος θα μοιάζει με παιδικό τσακωμό; Κανείς δεν θέλει να το σκέφτεται, ούτε όμως και μπορεί να το αποκλείσει. Και αν η πόρτα της κολάσεως ανοίξει κανείς δεν θα μείνουν απ’ έξω, ούτε φυσικά η Ελλάδα και η γειτονική Τουρκία.

Και ενώ η παγκόσμια και περιφερειακή ρευστότητα, η εντεινόμενη σύγκρουση επιρροής των παραδοσιακών ισχυρών γεωπολιτικών παικτών, καθιστούν ευάλωτη την ήδη εύθραυστη μεταπολεμική αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Βαλκανική, κυρίως στην δυτική, ένας νέος παράγοντας, ο θρησκευτικός, απειλεί με διχασμό τους λαούς και αποσταθεροποίηση την μέχρι τώρα αρμονική συμβίωση των πληθυσμών.


Το ριζοσπαστικό ισλάμ κερδίζει ταχύτατα έδαφος στους παραδοσιακά φιλήσυχους μουσουλμανικούς πληθυσμούς, στην Αλβανία, Κόσοβο, ΠΓΔΜ, Σερβία, Βοσνία- Ερζεγοβίνη και ανατολικότερα στην Βουλγαρία.

Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, Υεμένη, Κατάρ, Τουρκία και Αίγυπτος, χρηματοδοτούν την ανέγερση τεμενών ακόμα και στα πιο ορεινά χωριά, διοχετεύουν άφθονο χρήμα, μοιράζουν υποτροφίες σε νέους, οι οποίοι αντί για γιατροί, μηχανικοί, κ.λ.π, επιστρέφουν…ιμάμηδες για να καταστούν κήρυκες της ακραίας ερμηνείας του Κορανίου σε νόμιμα ή παράνομα τζαμιά.

Ο Ουχαβιτισμός, το πιο εξτρεμιστικό ισλάμ δηλαδή, γοητεύει όλο και περισσότερους φτωχούς νέους που συρρέουν κυρίως σε παράνομα τζαμιά που λειτουργούν κάτω από την μύτη ή και την ανοχή των αρχών.

Σ’ αυτά εκκολάπτονται και στρατολογούνται επίδοξοι τζιχαντιστές, που φεύγουν για να πολεμήσουν στη Μέση Ανατολή ή φονταμενταλιστές ιεροδιδάσκαλοι που προσηλυτίζουν μικρά παιδιά και μεταλαμπαδεύουν το θρησκευτικό μίσος στους ομόθρησκούς τους στη νοτιοανατολική Ευρώπη, την περιοχή με τους πιο συμπαγείς μουσουλμανικούς πληθυσμούς στην Γηραιά ‘Ήπειρο.

Συλλήψεις και καταδίκες ιμάμηδων για καλλιέργεια θρησκευτικού μίσους έχουν γίνει σε όλες αυτές τις χώρες απ’ όπου υπολογίζεται ότι περισσότεροι από δυο χιλιάδες νέοι, στρατολογημένοι από άνθρωπος του Ισλαμικού Κράτους, πολέμησαν ή και εξακολουθούν να μάχονται στη Συρία και το Ιράκ.

Αναλυτές που παρακολουθούν στενά την διείσδυση του ακραίου ισλάμ στην βαλκανική επισημαίνουν τον κίνδυνο να προκαλέσει η ριζοσπαστικοποίηση των μουσουλμανικών πληθυσμών, την ενστικτώδη αντισυσπείρωση στο χριστιανικό στοιχείο και σε βάθος χρόνου να προκληθεί επικίνδυνο θρησκευτικό χάσμα γεμάτο μίσος. Και η ιστορία μαρτυρεί ότι οι πιο σκληροί, αν υπάρχουν ήπιοι, πόλεμοι ήταν οι θρησκευτικοί.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ακολουθήστε το Flash.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις