Επιμέλεια: Κώστας Ζοργιός


Οι αριθμοί προκαλούν ίλιγγο. Περισσότεροι από 35.000 άνθρωποι κάθε μέρα, ένας κάθε δύο δευτερόλεπτα, αναγκάστηκαν το 2018 να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, είτε αναζητώντας μια φυσιολογικότερη (στην καλύτερη περίπτωση) ζωή είτε προσπαθώντας να σώσουν τις ζωές τους.

Οι άνθρωποι που μετακινήθηκαν πέρσι ήταν σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ 71 εκατ. παγκοσμίως, αριθμός που αποτελεί ρεκόρ όλων των εποχών.

Επίσης ρεκόρ συνιστούν οι 26 εκατ. άνθρωποι που πέρασαν σύνορα, οι 41 εκατ. που παρέμειναν στη χώρα τους αλλά έφυγαν μακριά από τα σπίτια τους και οι 3,5 εκατ. που αιτήθηκαν άσυλο.


Οι καταστροφικοί πόλεμοι

Ο βασικότερος λόγος εγκατάλειψης της εστίας για τους ανθρώπους είναι οι πόλεμοι και οι εμφύλιες διαμάχες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ ο αριθμός των εκτοπισμένων έχει διπλασιαστεί την τελευταία 10ετία, πράγμα όχι παράλογο αν αναλογιστεί κανείς τους πολέμους σε Ιράκ και Συρία, τη διαμάχη εντός των Λαϊκής Δημοκρατίας Κονγκό, Υεμένης και Νοτίου Σουδάν, καθώς και τη μετατόπιση προσφύγων Ροχίνγκια από τη Μιανμάρ στο Μπανγκλαντες.


Graphic showing how the number of displaced people globally has tripled in the last 25 years


Οι περισσότεροι δεν γίνονται πρόσφυγες

Παρότι η προσοχή έχει επικεντρωθεί στο προσφυγικό, όπως θα αντιληφθείτε και από το προαναφερθέντα νούμερα, οι περισσότεροι από αυτούς που εγκαταλείπουν τις εστίες τους δεν γίνονται πρόσφυγες, αλλά παραμένουν στη χώρα τους.

Αιτίες της παραμονής είναι είτε η επιθυμία τους να βρίσκονται κοντά στα σπίτια και τους συγγενείς τους είτε η οικονομική τους αδυναμία να ταξιδέψουν εκτός συνόρων.

Πολλοί από τους χαρακτηριζόμενους ως IDPs (internally displaced people) τελικά παγιδεύονται σε περιοχές που είναι δύσκολα προσβάσιμες σε ανθρωπιστικές οργανώσεις και εξακολουθούν να στηρίζονται στις κυβερνήσεις τους.

Οι οποίες με τη σειρά τους, είτε επειδή εξ ορισμού είναι ο λόγος που αρχικά αναγκάστηκαν να ξεσπιτωθούν είτε λόγω πολέμων, δεν μπορούν να βοηθήσουν τη συγκεκριμένη κατηγορία μεταναστών.


Graphic showing that more than half of displaced people globally remain in their own country


Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ο ΟΗΕ χαρακτηρίζει αυτούς τους μετανάστες ως τους ευάλωτους στον κόσμο.

Η Κολομβία, η Συρία και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό έχουν τον μεγαλύτερο αριθμό IDPs παγκοσμίως.


Συρία και χώρες σε κρίση

Η πρόσθεση των προσφύγων, των IDPs και των αιτούντων άσυλο έφεραν τη Συρία το 2018 στην πρώτη θέση παγκοσμίως αναφορικά με τον αριθμό των εκτοπισμένων.

Υπολογίζεται ότι συνολικά περίπου 13 εκατ. Σύροι εγκατέλειψαν τις εστίες τους εξαιτίας του πολέμου.

Οι Κολομβιανοί φιγουράρουν στη δεύτερη θέση της λίστας με 8 εκατ. εκτοπισμένους και οι Κονγκολέζοι στην τρίτη με 5,4 εκατ.

Συνολικά το 2018 13,6 εκατ. άνθρωποι αναγκάστηκαν να φύγουν από το περιβάλλον τους λόγω πολέμων ή κάποιας άλλης διαμάχης.

Από αυτούς, τα 10,8 εκατ. παρέμειναν εντός συνόρων και τα 2,6 εκατ. αναζήτησαν αλλού την τύχη τους ως πρόσφυγες ή αιτούντες άσυλο.

Το εντυπωσιακό, πάντως είναι ότι μια χώρα που δεν ακούγεται ιδιαίτερα στα media, έχει τους περισσότερους εσωτερικούς μετανάστες. Αυτή είναι η Αιθιοπία, όπου το 2018 περίπου 3 εκατ. άνθρωποι εγκατέλειψαν από τα σπίτια τους λόγω συγκρούσεων.

Όσο για τη χώρα με τους περισσότερους πολίτες που αιτήθηκαν άσυλο από άλλες χώρες, αυτή είναι η Βενεζουέλα (341.800) τόσο εξαιτίας των συγκρούσεων φιλομαδουρικών και πολέμιων του Μαδούρο όσο και για οικονομικούς λόγους.

Οι περισσότεροι μετακόμισαν στο Περού, ενώ πολλούς Βενεζουελάνους υποδέχθηκαν η Βραζιλία, οι ΗΠΑ και η Ισπανία.

Graphic showing how millions of people were on the move in 2018, with the country with most IDPs being Ethiopia, the highest number of most asylum seekers coming from Venezuela and most refugees originating from Syria


Το 70% από μόλις πέντε χώρες

Πέντε χώρες δίνουν σχεδόν το 70% των προσφύγων. Συρία, Αφγανιστάν, Νότιο Σουδάν, Μιανμάρ και Σομαλία. Που πηγαίνουν; Στη συντριπτική τους πλειονότητα στις γειτονικές χώρες.

Οι Σύροι βρίσκουν καταφύγιο στην Τουρκία, οι Αφγανοί στο Πακιστάν, οι Νοτιοσουδανοί στο Σουδάν ή την Ουγκάντα.

Η Γερμανία δεν συνορεύει με καμία από τις εν λόγω χώρες, ωστόσο χάρη στην πολιτική της Μέρκελ, που έχει λειτουργήσει αρνητικά στη δημοτικότητά της και έχει φέρει πολύ υψηλά ποσοστά στο ακροδεξιό AfD, αποτελεί «σπίτι» για πάνω από μισό εκατ. Σύρους και περίπου 190.000 Αφγανούς πρόσφυγες.


Maps showing where refugees travel to, with most Syrians moving to Turkey, Afghans to Pakistan, South Sudanese to Sudan or Uganda and those from Myanmar cross into Banglandesh


Από την άλλη, κι αυτό συνιστά ντροπή για την ανθρωπότητα (όχι ότι τα υπόλοιπα δεν συνιστούν), το προσφυγικό βάρος παίρνουν στις πλάτες τους οι φτωχότερες και λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες του πλανήτη.

Κι αυτό συνεπάγεται βέβαια και ότι οι πρόσφυγες ζουν στη συντριπτική τους πλειονότητα κάτω από τα όρια της φτώχειας, ασχέτως αν στη χώρα τους είχαν καλή ή ακόμα και πλούσια ζωή.


Κλιματική κρίση

Μπορεί να σας φανεί παράξενο, αλλά το 2018 αυτοί που εγκατέλειψαν τις εστίες του λόγω πολέμων και συγκρούσεων ήταν αρκετά λιγότεροι από αυτούς που το έπραξαν λόγω φυσικών καταστροφών.

Την ώρα που στην πρώτη κατηγορία αντιστοιχούν 10,8 εκατ. άνθρωποι, στη δεύτερη ξεπέρασαν τα 17 εκατ. (17,2).

Αυτό το στατιστικό στοιχείο είναι που τρομάζει τον ΟΗΕ.

Κι αυτό γιατί όσο οι πολιτικοί ηγέτες μένουν αδρανείς μπροστά στην κλιματική κρίση που συνεπάγεται και πολύ έντονα καιρικά φαινόμενα, τόσο ο αριθμός των εκτοπισμένων θα αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς.

Αποτέλεσμα εικόνας για climate crisis

Με πληροφορίες από το BBC

Ακολουθήστε το Flash.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις