Η νέα πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δεσμεύτηκε για ένα νέο ξεκίνημα στην αντιμετώπιση του προσφυγικού/μεταναστευτικού κατά τη διάρκεια της ομιλίας της στο Ευρωκοινοβούλιο που άναψε το «πράσινο φως» για την ανάληψη των καθηκόντων της από την 1η Δεκεμβρίου.

Βασικός στόχος ένα νέο, ενιαίο πλαίσιο ασύλου της ΕΕ, για το οποίο η νέα πρόεδρος της Κομισιόν αναμένεται να υποβάλει τις προτάσεις της τον ερχόμενο Φεβρουάριο.

Η Γερμανία φαίνεται να λαμβάνει πρωτοβουλία για την αλλαγή του υφιστάμενου πλαισίου. Ο αρμόδιος υπουργός Εσωτερικών Χορστ Ζεεχόφερ (CSU) έχει θέσει ως στόχο να προχωρήσουν οι θεσμικές αλλαγές στη διάρκεια της γερμανικής προεδρίας στην ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2020.

Το Βερολίνο προώθησε την περασμένη εβδομάδα στις χώρες-μέλη της ΕΕ ένα τετρασέλιδο προτάσεων ως «πλαίσιο συζήτησης». Το σχέδιο Ζεεχόφερ προβλέπει να γίνεται στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ ο πρώτος έλεγχος αιτήσεων ασύλου και όσοι έχουν προοπτική να τους δοθεί άσυλο, θα εντάσσονται σε ένα αυτοματοποιημένο σύστημα κατανομής τους στις χώρες-μέλη της ΕΕ.

Αυτόματος και μόνιμος μηχανισμός κατανομής

Η γερμανική πρόταση προβλέπει ότι ο αυτόματος μηχανισμός κατανομής θα είναι μόνιμος και δεν θα ενεργοποιείται περιστασιακά σε περιόδους κρίσης. Κομβικό ρόλο θα αναλάβουν η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης Ασύλου (EASO) με τη σχεδιαζόμενη μετεξέλιξή της σε κεντρική υπηρεσία ασύλου της ΕΕ.

Η πρώτη αξιολόγηση στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ πρέπει να ολοκληρώνεται εντός ολίγων εβδομάδων. Η κατανομή στις χώρες-μέλη θα γίνεται στη βάση κριτηρίων όπως ο πληθυσμός και το ΑΕΠ της χώρας-μέλους. Ταυτόχρονα η Γερμανία θέλει να περιορίσει και τη «δευτερογενή μετανάστευση» εντός της ΕΕ με τη λήψη «ενδεδειγμένων μέτρων, ενδεχομένως και τον περιορισμό της ελεύθερης διακίνησης».

Η πρόταση Ζεεχόφερ προσπαθεί ικανοποιήσει τόσο τις μεσογειακές χώρες, όσο και τις βόρειες χώρες-μέλη της ΕΕ. Ωστόσο, σύμφωνα με εκτιμήσεις διπλωματών που επικαλείται το δημοσίευμα, η πρόταση για αυτόματο μηχανισμό κατανομής και η απουσία «εναλλακτικών μορφών αλληλεγγύης» για χώρες που δεν θέλουν να συμμετάσχουν σε αυτόν, αναμένεται να συναντήσει τη σθεναρή άρνηση χωρών της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης.

Χώρες όπως η Ουγγαρία απορρίπτουν κατηγορηματικά την άνωθεν επιβολή κατανομής προσφύγων, η οποία, μολονότι δεν αναφέρεται ρητά στη γερμανική πρόταση, υπονοείται σαφώς ότι θα γίνεται με κεντρική εντολή των Βρυξελλών.

Στο περιθώριο το Δουβλίνο

Η βασική στροφή που κάνει η Γερμανία είναι η κατάργηση της Οδηγίας του Δουβλίνου, βάσει της οποίας αίτηση ασύλου μπορεί να υποβληθεί στην πρώτη χώρα εισόδου στην ΕΕ. Η γερμανική πρόταση διαπιστώνει ότι η ρύθμιση του Δουβλίνου επιφέρει «σαφείς ανισότητες στην κατανομή βαρών», καθώς το 2018 το 75% των αιτήσεων ασύλου θα έπρεπε να υποβληθούν σε πέντε χώρες-μέλη της ΕΕ.

Μεταξύ αυτών, κυρίως στην Ελλάδα και στην Ιταλία. Επίσης, το Δουβλίνο είναι «αναποτελεσματικό», διότι στην πράξη «μόνο το 3% τω αιτούντων άσυλο επαναπροωθείται στις (αρχικά) αρμόδιες χώρες-μέλη, με κατάληξη να επιλέγει ελεύθερα ο ενδιαφερόμενος την χώρα στην οποία θα ζητήσει άσυλο».


Ο Κανονισμός του Δουβλίνου (Κανονισμός αριθ 604/2013, μερικές φορές αναφέρεται ως Κανονισμός Δουβλίνο 3, προηγουμένως Κανονισμός Δουβλίνο 2 και Σύμβαση του Δουβλίνου) είναι μια νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που καθορίζει το κράτος μέλος της ΕΕ που είναι αρμόδιο για την εξέταση της αίτησης για τους αιτούντες άσυλο που αναζητούν διεθνή προστασία δυνάμει της Σύμβασης για το καθεστώς των προσφύγων και την Οδηγία Αξιολόγησης της ΕΕ, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ακολουθήστε το Flash.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις