αναμένονται οι ανακοινώσεις σχετικά με το πειραματικό εμβόλιο για τον κορονοϊό της ομάδας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, καθώς θα δημοσιευτούν τα ευρήματα της Φάσης 3 των δοκιμών του εμβολίου σε ανθρώπους στην ιατρική επιθεώρηση Lancet.

Το Bloomberg σε εκτενές ρεπορτάζ του, εστίασε στο πολλά υποσχόμενο εμβόλιο που ανέπτυξε η ομάδα του Πανεπιστημίου, με επικεφαλής την 58χρονη Σάρα Γκίλμπερτ, τα τρίδυμα παιδιά της οποίας (ηλικίας 21 ετών) συμμετέχουν στην δοκιμή. Η Σάρα Γκίλμπερτ ανέφερε πως δεν συζήτησε και πολύ το θέμα με τα παιδιά της, τα οποία σπουδάζουν βιοχημεία, επειδή δεν ήταν και πολλές ώρες στο σπίτι. Η αλήθεια είναι πως τους τελευταίους μήνες εργάζεται με εξαντλητικά ωράρια, όπως εξάλλου και όλα τα μέλη των επιστημονικών ομάδων που προσπαθούν να βάλουν τέλος στην πανδημία.

Η Γκίλμπερτ εκφράζεται με απίστευτη αυτοπεποίθηση όταν αναφέρεται στις πιθανότητες επιτυχίας του εμβολίου. Συγκεκριμένα, δήλωσε ότι το εμβόλιο της Οξφόρδης έχει πιθανότητα 80% να είναι αποτελεσματικό στο να εμποδίζει την εκδήλωση της Covid-19 σε ανθρώπους που εκτίθενται στο νέο κορονοϊό. Ωστόσο, όπως πρόσθεσε, αυτό θα είναι σε θέση να το γνωρίζει τον Σεπτέμβριο.

Όταν ερωτήθηκε από Βρετανούς βουλευτές στις αρχές Ιουλίου αν ο κόσμος θα πρέπει να αντιμετωπίσει τον ερχόμενο χειμώνα δίχως εμβόλιο, η ίδια απάντησε: “Πιστεύω ότι μπορούμε να βελτιώσουμε τους χρόνους μας και να προστρέξουμε για τη σωτηρία σας”.

Μάλιστα, τα τρίδυμα παιδιά της, ηλικίας 21 ετών, φοιτητές βιοχημείας, αποφάσισαν να συμμετάσχουν στην δοκιμή του πειραματικού εμβολίου κατά του κορωoνοϊού. Η 58χρονη Γκίλμπερτ λέει πως δεν συζήτησε και πολύ το θέμα με τα παιδιά της, καθώς δεν ήταν και πολλές ώρες στο σπίτι. Δούλευε όλο το 24ωρο, όπως όλοι όσοι προσπαθούν να βάλουν τέλος σε μία πανδημία και σε κάθε περίπτωση δεν ανησυχούσε για να παιδιά της. Ο λόγος; Όπως λέει η ίδια «Γνωρίζουμε το προφίλ των ανεπιθύμητων ενεργειών και γνωρίζουμε την δόση που πρέπει να δώσουμε, γιατί το έχουμε κάνει πολλές φορές πριν. Προφανώς κάνουμε δοκιμές ασφαλείας, αλλά δεν ανησυχούμε».

Σύμφωνα με το Bloomberg, στα τέλη Απριλίου η ομάδα του Πανεπιστημίου Οξφόρδης ολοκλήρωσε μια διαδικασία που φυσιολογικά κρατά 5 χρόνια σε λιγότερο από 4 μήνες, με αποτέλεσμα να ξεκινήσει δοκιμή σε 1.100 ανθρώπους.

Όταν η Γκίλμπερτ κατέθεσε ενώπιον μιας κοινοβουλευτικής επιτροπής στις Αρχές Ιουλίου, ένας μέλος της, σύγκρινε την προσπάθειά της με κάποιον που μπαίνει σε μια αποθήκη και βγαίνει με έναν κινητήρα αεροσκάφους τζετ.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, η Κέιτ Μπίνγκχαμ, επικεφαλής της Ειδικής Ομάδας Εμβολίων της Βρετανίας, δήλωσε για τη Γκίλμπερτ ότι η ομάδα της είναι πολύ μπροστά συγκριτικά με άλλους ερευνητές και δεν αποκλείεται να ολοκληρώσει τον εμβολιασμό των 10.000 ανθρώπων που συμμετέχουν στην δοκιμή ευρείας κλίμακας, προτού άλλοι μπουν καν σε αυτήν τη φάση. “Είναι πιο μπροστά απ’ όλους. Είναι το πιο ανεπτυγμένο εμβόλιο που υπάρχει αυτή τη στιγμή στον κόσμο“, είπε χαρακτηριστικά η Μπίνγκχαμ.

Τα δολοφονικά Τ κύτταρα: Το πλεονέκτημα το εμβολίου της Οξφόρδης

Το μεγάλο ερώτημα είναι γιατί ξεχωρίζει το εμβόλιο που ετοιμάζει η ομάδα της Οξφόρδης. Το Bloomberg εξηγεί:

«Τα παραδοσιακά εμβόλια δημιουργούνται από ένα αποδυναμωμένο ή ανενεργό τύπο του βακτηρίου που προκαλεί τη λοίμωξη ώστε να “πυροδοτήσει” ανοσολογική αντίδραση. Αυτά τα εμβόλια δεν είναι εύκολο να αναπτυχθούν και να παραχθούν γρήγορα. Η ομάδα της Οξφόρδης ανέπτυξε μια τεχνολογία που μπορεί να επιταχύνει τη διαδικασία χρησιμοποιώντας έναν άκακο ιό, ως “Δούρειο ίππο” ώστε να μεταφέρει το γενετικό υλικό του παθογόνου στα κύτταρα ώστε να δημιουργήσει μια αντίδραση του ανοσοποιητικού. Στην περίπτωση του κορονοϊού, η Γκίλμπερτ πήρε έναν αδενοϊό από χιμπατζήδες (έναν κοινό ιό κρυολογήματος) και εισήγαγε γενετικό υλικό του SARS-CoV-2 στην επιφάνειά του. Με αυτόν τον τρόπο στοχεύει να “ξεγελάσει” το ανοσοποιητικό σύστημα και να το κάνει να παλέψει. Ο συγκεκριμένος αδενοϊός κινητοποιεί τόσο αντισώματα όσο και υψηλά επίπεδα T-cells (Τ-λεμφοκύτταρα), έναν τύπο λευκών αιμοσφαιρίων που βοηθούν τον ανοσοποιητικό σύστημα στο να “διαλύει” τις λοιμώξεις».

Ομάδες από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης αποκάλυψαν ότι οι άνθρωποι στις μελέτες τους δείχνουν σημάδια ανοσίας. Οι άνθρωποι που λαμβάνουν το εμβόλιο της Οξφόρδης έχουν αναπτύξει αντισώματα και λευκά αιμοσφαίρια που ονομάζονται Τ κύτταρα που θα βοηθήσουν το σώμα τους να καταπολεμήσει τον ιό εάν μολυνθούν, όπως σημειώνεται.

Τα εμβόλια λειτουργούν εξαπατώντας το σώμα να πιστεύει ότι είναι μολυσμένο με το Covid-19 και προκαλώντας την παραγωγή ανοσολογικών ουσιών που έχουν την ικανότητα να το καταστρέψουν. Ενώ η πρώιμη έρευνα επικεντρώθηκε στα αντισώματα, οι επιστήμονες στρέφονται όλο και περισσότερο σε έναν τύπο ανοσίας που ονομάζεται ανοσία Τ κυττάρων – ο οποίος ελέγχεται από λευκά αιμοσφαίρια – που έχει δείξει σημάδια υπόσχεσης.

Μια πηγή στο πρόγραμμα της Οξφόρδης είπε στο ITV News: «Ένα σημαντικό σημείο που πρέπει να θυμάστε είναι ότι υπάρχουν δύο διαστάσεις στην ανοσοαπόκριση: αντισώματα και Τ-κύτταρα. «Όλοι επικεντρώνονται στα αντισώματα, αλλά υπάρχει ένα αυξανόμενο πλήθος στοιχείων που υποδηλώνουν ότι η απόκριση των Τ-κυττάρων είναι σημαντική στην άμυνα έναντι του κορονοϊού».

Επιφυλάξεις από Φάουτσι και Αμερικανούς για το εμβόλιο

Επιφυλακτικός ο  Άντονι Φαούτσι, διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργίας και Λοιμωδών Νοσημάτων των ΗΠΑ, δηλώνει πως χρειάζεται προσοχή για το εμβόλιο του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. «Πρέπει να είσαι προσεκτικός εάν ηγείσαι προσωρινά του αγώνα έναντι ενός εμβολίου που θα λειτουργήσει» δήλωσε πρόσφατα.

Δεν είναι ακόμη σαφές τι θα δεχθούν οι ρυθμιστικές Αρχές ως απόδειξη ενός επιτυχημένου και ασφαλούς εμβολίου. Η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων δήλωσε ότι το εμβόλιο θα πρέπει να είναι 50% πιο αποτελεσματικό από ένα placebo προκειμένου να εγκριθεί και θα πρέπει να δείξει περισσότερα στοιχεία από τις εξετάσεις αίματος που υποδεικνύουν μια ανοσοαπόκριση. Οι ρυθμιστικές Αρχές σε άλλες χώρες δεν έχουν εξηγήσει τι θεωρούν αποδεκτό για ένα εμβόλιο ενάντια στον κορονοϊό.

Το εμβόλιο των Κινέζων

Η προσέγγιση των viral vector (ιικών μεταφορέων) που χρησιμοποίησε στο εμβόλιο η Γκίλμπερτ μοιάζει με αυτή που ακολούθησε η κινεζική εταιρεία CanSino Biologics Inc, το εμβόλιο της οποίας βρίσκεται στη Φάση 2 των ανθρώπινων δοκιμών.

«Η διαφορά μεταξύ των δυο είναι μικρή αλλά μπορεί να είναι κρίσιμη: Η CanSino χρησιμοποιεί έναν “μεταφορέα” που βασίζεται στον ανθρώπινο αδενοϊό από τον οποίο πολλοί άνθρωποι έχουν ήδη μολυνθεί. Τα πρώτα τεστ έδειξαν ότι οι άνθρωποι που είχαν ήδη αντισώματα στον αδενοϊό αδρανοποίησαν το εμβόλιο προτού καταφέρει να προκαλέσει μια ισχυρή αντίδραση του ανοσοποιητικού κατά του κορωνοϊού. Δηλαδή, ο “Δούρειος Ιππος” καταστρεφόταν προτού βγουν οι “στρατιώτες”» εξηγεί το Bloomberg.

Το ίδιο μονοπάτι -του αδενοϊού- ακολούθησε για το εμβόλιό της και η Johnson & Johnson, που θα ξεκινήσει ανθρώπινες δοκιμές μέχρι τα τέλη Ιουλίου. Ποιο είναι όμως το μεγαλύτερο πλεονέκτημα των εμβολίων που βασίζονται σε αδενοϊούς; «Χρειάζεται απλά να είναι παγωμένα, όχι κατεψυγμένα, κάτι που καθιστά πιο εύκολη την παγκόσμια διανομή τους» απαντά η αρθρογράφος.

Κορoνοϊός: Τα πρώτα συμπεράσματα από τα πειράματα

Σύμφωνα με το Bloomberg, κατά την έρευνα για τον πρώτο ιό SARS, το 2002, αποκαλύφθηκε ένας μεγάλος κίνδυνος. Στις δοκιμές, κάποια ζώα εμφάνισαν πολύ βαρύτερη νόσο όταν εκτέθηκαν στο ιό (από το εμβόλιο) απ’ ό,τι τα ζώα στα οποία δεν χορηγήθηκε το εμβόλιο. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται ADE και απασχόλησε έντονα την ομάδα της Οξφόρδης, φοβούμενη ότι θα επαναληφθεί με τον νέο κορονοϊό.

Η ομάδα της Γκίλμπερτ αποφάσισε να κάνει τις δοκιμές σε πιθήκους για να αποδείξει ότι δεν υπήρχε ο κίνδυνος του συνδρόμου ADE. Τα αποτελέσματα βγήκαν και «δεν ήταν απλά πολλά υποσχόμενα, ήταν φανταστικά» λέει ο Χιλ, από την ομάδα της Οξφόρδης. Στη δοκιμή συμμετείχαν έξι πίθηκοι, οι οποίοι εμβολιάστηκαν και στη συνέχεια εκτέθηκαν σε πολύ υψηλό ιικό φορτίο μέσω πολλαπλών οδών (μάτια, μύτη, στόμα κ.λπ).

Το φορτίο, όπως εξηγεί το Bloomberg, ήταν πολύ μεγαλύτερο από αυτό που θα συναντήσει ένας άνθρωπος σε συγκοινωνίες, ακόμη και σε μια κλινική Covid-19. Μετά την έκθεση τα ζώα δεν ανέπτυξαν πνευμονία. Όλα πήγαν καλά. Η μοναδική παραφωνία είναι ότι ο κορονοϊός ανιχνεύθηκε και μετά στους πιθήκους, όμως, όπως αναφέρουν οι επιστήμονες, ήταν αδύνατο να εξαφανιστεί όταν τους χορηγήθηκε τόσο μεγάλο φορτίο. Εκείνη την περίοδο κλείστηκε και η συμφωνία με την AstraZeneca.

O ελληνικής καταγωγής Menelaos Pangalos αντιπρόεδρος της AstraZeneca

«Δεν χρειάζεται να σε θεραπεύσει από τον κορονοϊό. Δεν ξέρω αν θα αποτρέψει τη μόλυνση σε όλους τους ανθρώπους, ή αν θα τους θεραπεύει τελείως. Θέλουμε ένα εμβόλιο το οποίο θα βοηθήσει ώστε να μην οδηγούνται οι άνθρωποι στα νοσοκομεία και να πεθαίνουν. Αν κάποιος το καταφέρει αυτό, τότε νομίζω ότι ο κόσμος θα ικανοποιηθεί» σχολίασε ο γεννημένος στο Λονδίνο από ελληνική οικογένεια αντιπρόεδρος Mene Pangalos (Μενέλαος Πάγκαλος) της AstraZeneca.