Ο τέως βασιλιάς της Ισπανίας Χουάν Κάρλος ενημέρωσε τον γιο του, τον βασιλιά Φελίπε, ότι αποφάσισε να φύγει από τη χώρα, ανακοίνωσαν την Δευτέρα 3 Αυγούστου 2020 τα ανάκτορα, λίγες εβδομάδες αφότου ξεκίνησε μια δικαστική έρευνα για διαφθορά σε βάρος του 82χρονου πρώην μονάρχη. Τον Ιούνιο, το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας διέταξε να ερευνηθεί η εμπλοκή του Χουάν Κάρλος σε μια σύμβαση με τη Σαουδική Αραβία για την κατασκευή τρένων υψηλής ταχύτητας. Η εφημερίδα La Tribune της Γενεύης έγραψε ότι φέρεται να είχε λάβει το ποσό των 100 εκατομμυρίων δολαρίων από τον τότε βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας.

Μέσω του δικηγόρου του, ο Χουάν Κάρλος αρνήθηκε επανειλημμένα να σχολιάσει τους ισχυρισμούς αυτούς. «Ορμώμενος σήμερα από τη βεβαιότητά μου ότι προσφέρω την καλύτερη υπηρεσία στους Ισπανούς, στους θεσμούς της και σε εσένα, ως Βασιλιά, σε ενημερώνω για την προσεκτικά μελετημένη απόφασή μου να αυτοεξοριστώ, αυτήν την περίοδο, εκτός της Ισπανίας», γράφει ο τέως βασιλιάς σε μια επιστολή του προς τον γιο του. Ο Φελίπε δέχτηκε την απόφαση του πατέρα του και τον ευχαρίστησε, σύμφωνα με τα ανάκτορα. Σύμφωνα με την εφημερίδα El Mundo, ο Χουάν Κάρλος έχει ήδη φύγει από τη χώρα.

Στις αρχές Ιουνίου, το Ανώτατο Δικαστήριο έκανε γνωστό ότι ξεκινά προκαταρκτική έρευνα για να καθορίσει αν ο Χουάν Κάρλος φέρει ποινική ευθύνη σε μια υπόθεση διαφθοράς η οποία αφορά την απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να αναθέσει σε μια ισπανική κοινοπραξία την κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής υψηλής ταχύτητας (TGV) της Μέκκας. Οι δικαστικές αρχές ερευνούν την υπόθεση από το 2018, όμως δεδομένου ότι ο τέως βασιλιάς χαίρει ασυλίας, μόνο το Ανώτατο Δικαστήριο θα μπορούσε να του ασκήσει δίωξη και μόνο για γεγονότα που έγιναν μετά την παραίτησή του από το αξίωμα. Η εφημερίδα La Tribune της Γενεύης είχε γράψει ότι ο τέως βασιλιάς έλαβε 100 εκατομμύρια δολάρια από τον εκλιπόντα βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας.

«Είναι μια απόφαση που την λαμβάνω με βαθύτατη οδύνη, αλλά με μεγάλη ηρεμία», συνεχίζει ο τέως στην επιστολή του. «Πριν από έναν χρόνο, σου είχα εκφράσει τη βούληση και την επιθυμία μου να εγκαταλείψω τις θεσμικές υποχρεώσεις μου», υπενθυμίζει, τονίζοντας ότι «ανέκαθεν ήθελε το καλύτερο για την Ισπανία και για το στέμμα». «Με τον ίδιο ζήλο με τον οποίο υπηρέτησα την Ισπανία κατά τη διάρκεια της βασιλείας μου και ενώπιον των δημόσιων συνεπειών ορισμένων παλαιότερων γεγονότων της ιδιωτικής ζωής του, θέλω να σου εκφράσω ότι είμαι απολύτως διατεθειμένος να διευκολύνω την άσκηση των καθηκόντων σου, με την ηρεμία και τη γαλήνη που απαιτούν οι υψηλές ευθύνες σου. Μου το επιβάλλουν η κληρονομιά μου και η αξιοπρέπειά μου», τονίζει σε αυτήν την επιστολή.

Ο Χουάν Κάρλος παραιτήθηκε τον Ιούνιο του 2014 αφήνοντας τον θρόνο στον γιο του, σε μια περίοδο που είχαν έρθει στο φως διάφορα σκάνδαλα και κυρίως οι στενές σχέσεις του με τη βασιλική οικογένεια της Σαουδικής Αραβίας. Τον Μάρτιο, ο Φελίπε διέκοψε την ετήσια βασιλική επιχορήγηση που λάμβανε ο πατέρας του (περίπου 194.000 ευρώ) και παραιτήθηκε από τη δική του κληρονομιά, μετά τις πληροφορίες που ήθελαν τον τέως βασιλιά να διατηρεί μυστικούς εξωχώριους τραπεζικούς λογαριασμούς. Ο Χουάν Κάρλος ανέβηκε στον θρόνο το 1975, μετά τον θάνατο του δικτάτορα Φρανθίσκο Φράνκο και κέρδισε τον σεβασμό των Ισπανών για τον ρόλο που έπαιξε στη μετάβαση από τη δικτατορία στη δημοκρατία. Όμως η δημοτικότητά του υπέστη πλήγμα τα τελευταία χρόνια, λόγω των σκανδάλων που αποκαλύφθηκαν.

Ο αντιπρόεδρος της ισπανικής κυβέρνησης και ηγέτης του αριστερού κόμματος Podemos Πάμπλο Ιγκλέσιας χαρακτήρισε την απόφαση του τέως βασιλιά Χουάν Κάρλος να φύγει από τη χώρα, εν μέσω της έρευνας σε βάρος του για διαφθορά «ανάξια για πρώην αρχηγό του κράτους», τονίζοντας ότι φέρνει σε δύσκολη θέση την ισπανική μοναρχία. «Η φυγή στο εξωτερικό του Χουάν Κάρλος των Βουρβόνων είναι μια πράξη ανάξια για πρώην αρχηγό κράτους και αφήνει έκθετη τη μοναρχία», έγραψε στο Facebook ο Ιγκλέσιας.

Ο Χουάν Κάρλος θα έπρεπε να δώσει απαντήσεις για τυχόν αδικήματα που φέρεται ότι διέπραξε στην Ισπανία, πρόσθεσε ο Ιγκλέσιας τονίζοντας ότι μια δημοκρατική κυβέρνηση δεν μπορεί να δικαιολογήσει συμπεριφορές που υπονομεύουν τη μοναρχία.

Από δημοφιλής μονάρχης, αυτοεξόριστος, αμαυρωμένος από σκάνδαλα

Ο τέως βασιλιάς Χουάν Κάρλος, που αποφάσισε να εγκαταλείψει την Ισπανία, έξι χρόνια μετά την παραίτησή του από τον θρόνο εν μέσω μιας σειράς σκανδάλων, ήταν ένας δημοφιλής μονάρχης κατά το μεγαλύτερο μέρος της βασιλείας του, ο οποίος διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο για τη μετάβαση της χώρας στη δημοκρατία. Γεννήθηκε στη Ρώμη το 1938 από τον δελφίνο του ισπανικού θρόνου Χουάν και τη Μαρία δε λας Μερθέδες των Βουρβόνων και της Ορλεάνης. Από πολύ μικρή ηλικία μπλέχτηκε σε ένα παιχνίδι εξουσίας, καθώς ο δικτάτορας Φρανθίσκο Φράνκο διακήρυττε τη στήριξη το προς τη μοναρχία, αλλά στην ουσία αρχηγός του κράτους ήταν ο ίδιος. Ο Φράνκο χώρισε τον Χουάν Κάρλος από τους γονείς το όταν το αγόρι ήταν μόλις 10 ετών και μερικά χρόνια αργότερα τον όρισε διάδοχό του. Στέφθηκε βασιλιάς δύο ημέρες μετά τον θάνατο του δικτάτορα, το 1975.

Προς μεγάλη απογοήτευση του παλαιού καθεστώτος, που ήλπιζε ότι ο Χουάν Κάρλος θα συνέχιζε την κληρονομιά του Φράνκο, ο βασιλιάς εφάρμοσε πολύ γρήγορα μεταρρυθμίσεις που οδήγησαν στη διεξαγωγή δημοκρατικών εκλογών το 1977. Μετά την απόπειρα στρατιωτικού πραξικοπήματος, στις 23 Φεβρουαρίου 1981, ο Χουάν Κάρλος με τηλεοπτικό διάγγελμά του στήριξε την κυβέρνηση της νεαρής τότε ισπανικής δημοκρατίας. Η στήριξή του αυτή ήταν αποφασιστικής σημασίας καθώς απέτρεψε την επιστροφή στη δικτατορία. Το 1962 ο Χουάν Κάρλος παντρεύτηκε την πριγκίπισσα (μετέπειτα βασίλισσα) Σοφία, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά, έναν γιο και δύο κόρες.

Τα σκάνδαλα

Ο Χουάν Κάρλος είχε τη φήμη γυναικοκατακτητή, στα νιάτα του ήταν άριστος ιστιοπλόος και σκιέρ, ενώ λάτρευε και το κυνήγι μεγάλων θηραμάτων. Το 2012, στο αποκορύφωμα της ύφεσης και τη στιγμή που πολλοί Ισπανοί έμειναν άνεργοι, εν μέσω περικοπών για να αντιμετωπιστεί η οικονομική κρίση, αποκαλύφθηκε ότι ο βασιλιάς είχε πάει να κάνει σαφάρι ελεφάντων στην Μποτσουάνα. Αργότερα, ζήτησε συγγνώμη για αυτό το ταξίδι.

Τα σκάνδαλα διαφθοράς άγγιξαν τη βασιλική οικογένεια όταν η κόρη του, η Ινφάντα Κριστίνα, κατηγορήθηκε για φοροδιαφυγή το 2014. Ήταν το πρώτο μέλος της βασιλικής οικογένειας της Ισπανίας που προσήχθη σε δίκη. Αργότερα αθωώθηκε, όμως ο σύζυγός της κρίθηκε ένοχος.

Η παραίτηση

Το 2014 παραιτήθηκε από τον θρόνο, υπέρ του γιού του, του πρίγκιπα Φελίπε ενώ πέρσι ανακοίνωσε ότι αποσύρεται από τη δημόσια ζωή. Τον Αύγουστο του 2019 υποβλήθηκε σε επιτυχημένη εγχείριση καρδιάς στη Μαδρίτη. Τον Ιούνιο του 2020, το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας ξεκίνησε προκαταρκτική έρευνα για την ανάμιξη του Χουάν Κάρλος στη σύμβαση, ύψους 6,7 δισεκ. ευρώ, που είχε παραχωρήσει το 2011 η Σαουδική Αραβία σε μια κοινοπραξία ισπανικών εταιρειών για την κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής Μέκκας-Μεδίνας.

Η υπόθεση αυτή ήρθε και πάλι στην επικαιρότητα τον Σεπτέμβριο του 2018, όταν δημοσιεύτηκαν οι απομαγνητοφωνημένες συνομιλίες της πρώην ερωμένης του τέως βασιλιά, της αριστοκράτισσας και επιχειρηματία Κορίνα Τσου Ζάιν-Βίτγκενσταϊν, η οποία υποστήριζε ότι ο Χουάν Κάρλος πήρε προμήθεια για τη σύμβαση αυτή. Η ελβετική εφημερίδα La Tribune της Γενεύης έγραψε ότι ο Χουάν Κάρλος έλαβε το 2008 100 εκατομμύρια δολάρια από τον τότε βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας Αμπντάλα. Τα χρήματα κατατέθηκαν στον λογαριασμό ενός παναμέζικου ιδρύματος, στην Ελβετία. Τον ίδιο μήνα, η βρετανική εφημερίδα The Daily Telegraph έγραψε ότι ο Φελίπε μετέχει σε αυτό το ίδρυμα. Ο βασιλιάς Φελίπε αποποιήθηκε την κληρονομιά του και κατάργησε το ετήσιο βασιλικό επίδομα που λάμβανε ο πατέρας του.