Κατά τη διάρκεια της νύχτας της Τετάρτης 9 Σεπτεμβρίου 2020, ανακοινώθηκε ότι αναστέλλονται οι κλινικές δοκιμές ενός από τα πιο προχωρημένα πειραματικά εμβόλια κατά της COVID-19 στον κόσμο, αυτό της Οξφόρδης και της AstraZeneca. Ειδικότερα, ο Βρετανοσουηδικός φαρμακευτικός όμιλος AstraZeneca, βιομηχανικός εταίρος του βρετανικού πανεπιστημίου της Οξφόρδης, ανακοίνωσε παύση στις παγκόσμιες δοκιμές του εμβολίου του που γίνονται σε πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων η Βρετανία και οι ΗΠΑ. Ο λόγος είναι η εμφάνιση μιας «ενδεχομένως ανεξήγητης ασθένειας» σε έναν εθελοντή που μετείχε στις δοκιμές.

Ο όμιλος ανακοίνωσε ότι εκουσίως σταματάει τις δοκιμές ώστε να επιτρέψει σε μια ανεξάρτητη επιτροπή να αξιολογήσει τα δεδομένα για την ασφάλεια του εμβολίου και πρόσθεσε ότι εργάζεται για να επισπεύσει την αξιολόγηση αυτή, ώστε να ελαχιστοποιηθεί οποιοσδήποτε πιθανός αντίκτυπος στο χρονοδιάγραμμα των δοκιμών. «Πρόκειται για μια συνηθισμένη ενέργεια, η οποία πρέπει να γίνεται όποτε εμφανίζεται μια δυνάμει ανεξήγητη ασθένεια σε μια από τις δοκιμές», αναφέρει η εταιρεία σε ανακοίνωσή της που εστάλη μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Για τον Ντέιβιντ Λο, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Ρίβερσαϊντ της Καλιφόρνιας «κι άλλες παρενέργειες» έχουν ήδη επισημανθεί, «όπως πυρετός, πόνοι (…) ως εκ τούτου αυτό μπορεί να είναι κάτι πιο σοβαρό», δήλωσε στο AFP. «Οι δοκιμές αναστέλλονται προσωρινά όταν εκδηλωθεί μια παρενέργεια σε έναν ασθενή, ώστε οι ερευνητές να μπορέσουν να ενημερώσουν» τους τόπους στους οποίους γίνονται επίσης δοκιμές, υπογράμμισε. «Αναμφίβολα προς το παρόν πρόκειται μόνον για πρόληψη – είναι μια παύση, δεν είναι το ίδιο με το να πούμε ότι ‘δεν μπορούμε να προχωρήσουμε’», σημείωσε αναφερόμενος στο εμβόλιο της AstraZeneca.

Οι τρεις εταιρείες δήλωναν μέχρι σήμερα ότι αναμένουν αποτελέσματα πριν από το τέλος του έτους ή τις αρχές του 2021 και άρχισαν να παρασκευάζουν εκατομμύρια δόσεις εκ των προτέρων στην περίπτωση που θα ήταν αποτελεσματικά. Η AstraZeneca έχει προπωλήσει εκατοντάδες εκατομμύρια δόσεις σε πολλές χώρες στον κόσμο, περισσότερες από οποιονδήποτε άλλον από τους ανταγωνιστές της. Αξίζει να σημειωθεί πως η πανδημία της COVID-19 έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής 895.990 θανάτους στον κόσμο, ενώ από τον νέο κορωνοϊό έχουν προσβληθεί 27,57 εκατομμύρια άνθρωποι από τα τέλη Δεκεμβρίου, σύμφωνα με απολογισμό του Reuters.

Η «ανεξήγητη» ασθένεια

Σύμφωνα με πληροφορίες των New York Times , που επικαλείται πρόσωπο που γνωρίζει την κατάσταση, ένας από τους συμμετέχοντες στις κλινικές δοκιμές του πειραματικού εμβολίου στην Βρετανία διαγνώσθηκε με εγκάρσια μυελίτιδα, φλεγμονικό σύνδρομο του νωτιαίου μυελού που συχνά προκαλείται από ιογενείς λοιμώξεις. Δεν έχει αποσαφηνισθεί αν η εμφάνιση της νόσου συνδέεται με το εμβόλιο της AstraZeneca. Σύμφωνα με το Stat News, ο ασθενής αναμένεται να αναρρώσει.

Το πειραματικό εμβόλιο AZD1222 βρίσκεται στα τελευταία στάδια των κλινικών δοκιμών στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Βραζιλία και τη Νότια Αφρική, ενώ επιπλέον δοκιμές προγραμματίζονται στην Ιαπωνία και την Ρωσία. Οι δοκιμές θα περιλάβουν συνολικά 50.000 συμμετέχοντες παγκοσμίως. Η Νότια Κορέα ανακοίνωσε ότι θα μελετήσει την διακοπή των δοκιμών και θα επανεξετάσει το σχέδιο συμμετοχής της στην παραγωγή του εμβολίου.

Πάντως, εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας της Νότιας Κορέας δήλωσε ότι «δεν είναι σπάνιο γεγονός η διακοπή των κλινικών δοκιμών όταν υπάρχει αλληλεπίδραση παραγόντων». Τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (U.S. National Institutes of Health), που χρηματοδοτούν το πρόγραμμα δοκιμών της AstraZeneca, δεν θέλησαν να σχολιάσουν την εξέλιξη. Η αμερικανική εταιρεία Moderna, εκ των πρωτοπόρων στην κούρσα των εμβολίων ανακοίνωσε ότι δεν υπάρχει κάποια επίπτωση στη δική της μελέτη επί εμβολίου για την Covid-19.

Ιστορική δέσμευση

Εννέα μεγάλες ευρωπαϊκές και αμερικανικές φαρμακευτικές εταιρείες δεσμεύθηκαν για την τήρηση των όρων ασφαλείας και αποτελεσματικότητας στην ανάπτυξη των πειραματικών τους εμβολίων, παρά την επείγουσα ανάγκη για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Οι εταιρείες, στις οποίες περιλαμβάνονται οι AstraZeneca, Moderna και Pfizer, εξέδωσαν ανακοίνωση με την οποία αναλαμβάνουν την «ιστορική δέσμευση», έπειτα από τις ανησυχίες που διατυπώθηκαν για τυχόν έκπτωση των όρων ασφάλειας λόγω των ισχυρών πολιτικών πιέσεων που ασκούνται για την ανάπτυξη εμβολίου για την Covid-19.

Οι υπόλοιπες εταιρείες που υπογράφουν την ανακοίνωση-δέσμευση είναι οι Johnson & Johnson, Merck & Co, GlaxoSmithKline, Novavax Inc, Sanofi και BioNTech.