Η Ευρώπη γίνεται ξανά το επίκεντρο της πανδημίας του κορονοϊού. Μιλώντας με δραματικούς τόνους, η πρόεδρος της Κομισιόν μίλησε για έξαρση των κρουσμάτων τις επόμενες εβδομάδες, παρουσίασε την πρότασή της για έναν απαραίτητο πανευρωπαϊκό συντονισμό και σημείωσε ότι τα φετινά Χριστούγεννα θα είναι πολύ διαφορετικά. «Η κατάσταση με τον κορονοϊό είναι πολύ σοβαρή και ανησυχητική. Πρέπει να ενισχύσουμε την απάντησή μας στην ΕΕ.

Είμαστε βαθιά στο δεύτερο κύμα με 1,1 εκ. κρούσματα την περασμένη εβδομάδα. Και έχουμε δύο εχθρούς, τον κορονοϊό και την κούραση των πολιτών από τα μέτρα. Μπορούμε να σταματήσουμε τη διασπορά αν αναλάβουμε τις ευθύνες μας, ο καθένας στο μερίδιο που του αναλογεί», είπε η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν.

Δείτε τη συνέντευξη Τύπου της προέδρου της Κομισιόν

Στην παρουσίαση που έκανε σήμερα, Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2020, η πρόεδρος της Κομισιόν παρίστατο και ο σύμβουλός της στο θέμα του κορονοϊού, ο Πίτερ Πιοτ, ένας διακεκριμένος Βέλγος επιστήμονας, ο οποίος έχει συμβάλει στην εξεύρεση του εμβολίου για τον Έμπολα, αλλά και στις έρευνες για το AIDS. «Ακόμη κι αν βρεθεί το εμβόλιο, θα χρειαστεί να συνεχίσουμε κάποια προσωπικά μέτρα όπως η μάσκα και τα μέτρα υγιεινής», είπε ο ερευνητής.

«Σήμερα ξεκινάμε πρόσθετα μέτρα για την καταπολέμηση του ιού: από την αύξηση της πρόσβασης σε γρήγορα τεστ και την προετοιμασία εκστρατειών εμβολιασμού έως τη διευκόλυνση ασφαλών ταξιδιών όταν είναι απαραίτητο με κοινό PLF. Καλώ τα κράτη μέλη να συνεργαστούν στενά. Τα θαρραλέα μέτρα που λαμβάνονται τώρα θα βοηθήσουν στη διάσωση ζωών και στην προστασία των μέσων διαβίωσης. Κανένα κράτος μέλος δεν θα βγει με ασφάλεια από αυτήν την πανδημία έως ότου το κάνουν όλοι», είπε η Φον Ντερ Λάιεν.

Αναλυτικά η Κομισιόν προτείνει μέτρα σε οκτώ πεδία:

  • Βελτίωση της ροής πληροφοριών για τη λήψη ενημερωμένων αποφάσεων, καλώντας τα κράτη-μέλη να παρέχουν όλα τα σχετικά δεδομένα στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) και στην Κομισιόν.
  • Δημιουργία αποτελεσματικότερων και ταχύτερων τεστ εκδίδοντας σύσταση σχετικά με τις στρατηγικές δοκιμών COVID-19, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ταχέων δοκιμών αντιγόνου. Η σύσταση καθορίζει βασικά στοιχεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη για εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές στρατηγικές δοκιμών, όπως το πεδίο εφαρμογής τους, ομάδες προτεραιότητας και βασικά σημεία που συνδέονται με τις ικανότητες και τους πόρους δοκιμών και ενδείξεις για το πότε μπορεί να είναι κατάλληλη η ταχεία δοκιμή αντιγόνου. Καλεί επίσης τα κράτη μέλη να υποβάλουν εθνικές στρατηγικές δοκιμών έως τα μέσα Νοεμβρίου. Για να αγοράσει άμεσα ταχείες δοκιμές αντιγόνων και να τις παραδώσει στα κράτη μέλη, η Κομισιόν κινητοποιεί 100 εκατομμύρια ευρώ στο πλαίσιο του μέσου στήριξης έκτακτης ανάγκης. Παράλληλα, η Κομισιόν προωθεί μια κοινή προμήθεια για να εξασφαλίσει ένα δεύτερο ρεύμα πρόσβασης. Όταν τα κράτη μέλη εφαρμόζουν προηγούμενες απαιτήσεις δοκιμών σε εισερχόμενους ταξιδιώτες και όπου δεν υπάρχει ικανότητα δοκιμών για ασυμπτωματικούς ταξιδιώτες στη χώρα προέλευσης, θα πρέπει να προσφέρεται στους ταξιδιώτες η δυνατότητα να υποβληθούν σε δοκιμή μετά την άφιξη. Εάν απαιτούνται αρνητικές δοκιμές COVID-19 ή συνιστώνται για οποιαδήποτε δραστηριότητα, είναι απαραίτητη η αμοιβαία αναγνώριση των δοκιμών, ιδίως στο πλαίσιο του ταξιδιού.
  • Πλήρης χρήση εφαρμογών παρακολούθησης επαφών και προειδοποίησης διασυνοριακά και συντονισμό ή διασύνδεση των εθνικών εφαρμογών παρακολούθησης. Η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν κάλεσε όλες τις χώρες να συνδέσουν τις εφαρμογές με αυτήν της ΕΕ.
  • Αποτελεσματικός εμβολιασμός: η Κομισιόν ανακοινώνει ότι θα δημιουργήσει ένα κοινό πλαίσιο αναφοράς και μια πλατφόρμα για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των εθνικών στρατηγικών εμβολίων, με βέλτιστες πρακτικές και συμπεράσματα.
  • Αποτελεσματική επικοινωνία με τους πολίτες: όλα τα κράτη μέλη πρέπει να ξαναρχίσουν επικοινωνιακές εκστρατείες για την αντιμετώπιση ψευδών, παραπλανητικών και επικίνδυνων πληροφοριών που συνεχίζουν να κυκλοφορούν και για την αντιμετώπιση του κινδύνου «πανδημικής κόπωσης», και να δώσουν έμφαση στην επικοινωνία της ανάγκης για εμβολιασμό.
  • Εξασφάλιση βασικών προμηθειών: η Κομισιόν ξεκίνησε μια νέα κοινή προμήθεια ιατρικού εξοπλισμού για εμβολιασμό. Προκειμένου να δοθεί στα κράτη μέλη καλύτερη και φθηνότερη πρόσβαση στα εργαλεία που απαιτούνται για την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη θεραπεία του COVID-19, επεκτείνει επίσης την προσωρινή αναστολή δασμών και ΦΠΑ κατά την εισαγωγή ιατρικού εξοπλισμού από τρίτες χώρες και προτείνει επίσης ότι τα νοσοκομεία και οι ιατροί δεν θα πρέπει να καταβάλλουν ΦΠΑ σε εμβόλια και σετ δοκιμών που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση του κορονοϊού.
  • Διευκόλυνση ασφαλών ταξιδιών: η Κομισιόν καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως τη σύσταση που ενέκρινε το Συμβούλιο για μια κοινή και συντονισμένη προσέγγιση των περιορισμών στην ελεύθερη κυκλοφορία. Τυχόν εναπομένοντα μέτρα ελέγχου εσωτερικών συνόρων που σχετίζονται με το COVID-19 πρέπει να αρθούν.

Σημειώνεται ότι ο Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το ECDC επεξεργάζονται ένα πρωτόκολλο δοκιμών για τους ταξιδιώτες, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί από τις αρχές δημόσιας υγείας, τις αεροπορικές εταιρείες και τα αεροδρόμια για την ασφαλή άφιξη των επιβατών. Η Κομισιόν θα συνεργαστεί επίσης με τα κράτη μέλη και τους οργανισμούς για μια κοινή προσέγγιση στις πρακτικές καραντίνας, με στοιχεία από το ECDC που θα παρουσιαστούν τον Νοέμβριο.

Ζητά δε προετοιμασία για την έναρξη και τη χρήση ενός κοινού ψηφιακού εντύπου εντοπισμού επιβατών της ΕΕ, με πλήρη σεβασμό στην προστασία των δεδομένων.

Καλεί τα κράτη μέλη να παράσχουν ακριβείς και επικαιροποιημένες πληροφορίες για να μετατρέψουν το Re-Open EU σε ένα ενιαίο κατάστημα για πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα υγείας και τις δυνατότητες ταξιδιού σε ολόκληρη την ΕΕ. Μια εφαρμογή Re-open EU για κινητά αναπτύσσεται και θα ξεκινήσει τις επόμενες εβδομάδες.

Όσον αφορά τους περιορισμούς για τα μη απαραίτητα ταξίδια από χώρες εκτός ΕΕ στην ΕΕ, η Κομισιόν παρουσιάζει οδηγίες για κατηγορίες ατόμων που θεωρούνται ουσιώδη και ως εκ τούτου εξαιρείται από τους περιορισμούς και ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να διευκολύνουν την επανένωση όσων βρίσκονται σε βιώσιμες σχέσεις και παρέχει παραδείγματα αποδεικτικών στοιχείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το σκοπό αυτό.

  • Επέκταση των Green Lanes: η Κομισιόν προτείνει να επεκταθεί η προσέγγιση της Πράσινης Λωρίδας ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι πολυτροπικές μεταφορές λειτουργούν αποτελεσματικά σε τομείς όπως οι σιδηροδρομικές και πλωτές εμπορευματικές μεταφορές και τα αεροπορικά φορτία και παρέχει πρόσθετες οδηγίες για τη διευκόλυνση της εφαρμογής στην πράξη, σε θέματα όπως η ηλεκτρονική τεκμηρίωση και η διαθεσιμότητα ανάπαυσης και σημεία ανεφοδιασμού. Τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίσουν την απρόσκοπτη ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων σε ολόκληρη την ενιαία αγορά.