Η υψηλότερη αύξηση ασυνόδευτων ανηλίκων στην Ελλάδα καταγράφηκε το 2019, σύμφωνα με την Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων. Ειδκότερα, από τον Δεκέμβριο 2018 έως τον Δεκέμβριο 2019 αυξήθηκαν κατά 42%. Στην έκθεση, με τα ποσοτικά στοιχεία για τη διαμονή των ασυνόδευτων ανηλίκων στην Ελλάδα από τον Νοέμβριο 2019 μέχρι τον Αύγουστο 2020, αναφέρεται επίσης πως ο αριθμός τους μειώθηκε κατά 23% και παράλληλα αυξήθηκε η απόδοση των θέσεων σε δομές σε δομές μακροχρόνιας φιλοξενίας σε ποσοστό 30%.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2019 κλείνει με έναν εκτιμώμενο αριθμό ασυνόδευτων ανηλίκων που αγγίζει τα 5.301, ενώ ο ύψιστος αριθμός των ασυνόδευτων παιδιών καταγράφεται το πρώτο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου του 2020 με τον αριθμό να φθάνει στα 5.424 παιδιά. Η Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ασυνόδευτων, ήδη από τη σύστασή της τον Μάρτιο του 2020, έθεσε ως ύψιστη στρατηγική προτεραιότητα τους ασυνόδευτους ανηλίκους που βρίσκονται σε καθεστώς προστατευτικής φύλαξης, καθώς και εκείνους που διαβιούν σε επισφαλείς συνθήκες στέγασης, λαμβάνοντας σειρά πρωτοβουλιών.

Πιο συγκεκριμένα, ως στρατηγική άμεσης βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης, η Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια έτσι ώστε να εξασφαλίσει επιπλέον θέσεις σε δομές μακροχρόνιας φιλοξενίας. Σύμφωνα με την έκθεση «Ποσοτικά Στοιχεία για τη διαμονή των Ασυνόδευτων Ανηλίκων στην Ελλάδα (Νοέμβριος 2019 – Αύγουστος 2020)», για πρώτη φορά στην Ελλάδα, υπάρχει συστηματική διαδικασία εντοπισμού & ταυτοποίησης των παιδιών που καταγράφονται ως «άστεγα» και σε «επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης» από το ΕΚΚΑ.

Πρόκειται για έναν αριθμό περί των 1.000 ασυνόδευτων ανηλίκων, τα οποία αναφέρονταν από τις εκάστοτε πολιτικές ηγεσίες συχνά ως «χαμένα». Η διαδικασία εντοπισμού και ταυτοποίησης βρίσκεται σε εξέλιξη. Κάποια από αυτά έχουν ήδη εντοπιστεί (περίπου 150) και θα προτεραιοποιηθούν για μετεγκατάσταση.

Πληθυσμός Ασυνόδευτων Ανηλίκων ανά τύπο διαμονής

Είναι εξαιρετικής σημασίας να σημειωθεί ότι παράλληλα με την αύξηση του αριθμού των ασυνόδευτων ανηλίκων παρατηρείται και κορυφαία ένταση του φαινομένου υπερσυγκέντρωσης ασυνόδευτων παιδιών σε Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (1.746 ΑσΑν – 11/2019) καθώς και σε Αστυνομικές Αρχές υπό το καθεστώς της προστατευτικής φύλαξης (257 ΑσΑν – 11/2019, ενώ τον Μάρτιο έφτασε τα 331). Κατά τη χρονική περίοδο Νοέμβριος 2019 – Φεβρουάριος 2020 παρατηρείται μια οριακή αύξηση των ασυνόδευτων ανηλίκων που διαμένουν σε Κ.Υ.Τ. της τάξης του 3%. Ωστόσο, και πάλι από το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου και για το εξάμηνο που ακολουθεί, ήτοι έως και τον Αύγουστο του 2020, παρατηρείται αξιοσημείωτη μείωση του αριθμού των ασυνόδευτων παιδιών που διαμένουν σε Κ.Υ.Τ., μείωση που αγγίζει το 54%.

Κατά την περίοδο αναφοράς των τριών φάσεων, παρατίθενται αναλυτικά ο πληθυσμός των ασυνόδευτων ανηλίκων ανά τύπο διαμονής

Όπως φαίνεται από τον παραπάνω πίνακα, ο αριθμός των ασυνόδευτων ανηλίκων στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης μειώθηκε κατά 960 παιδιά (ποσοστό 54%) στο διάστημα του εξαμήνου Φεβρουάριος – Αύγουστος 2020. Τα ασυνόδευτα αυτά παιδιά, τοποθετήθηκαν σε δομές φιλοξενίας είτε μεταφέρθηκαν σε άλλα κράτη μέλη της Ε.Ε. στο πλαίσιο του Προγράμματος Εθελοντικής Μετεγκατάστασης ή της ολοκλήρωσης της διαδικασίας οικογενειακής επανένωσης. Στο παρακάτω σχεδιάγραμμα παρατίθενται τα ποσοστά των ασυνόδευτων παιδιών ανά τύπο μετακίνησης.