Λιγότερο από 5 λεπτά θα διαρκεί η εξέταση ενός νέου τεστ που ανέπτυξε μια ομάδα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Μάλιστα, το τεστ θα είναι τόσο γρήγορο που ενδεχομένων να εγκατασταθεί σε θέατρα και κινηματογράφους και τα αποτελέσματα θα είναι τόσο άμεσα, όσο γίνεται και ο έλεγχος των εισιτηρίων.

Ο Αχιλλέας Καπανίδης, καθηγητής Βιοφυσικής στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης που συμμετέχει σε ερευνητική ομάδα για ένα τέτοιο τεστ ανέφερε πως σε επίπεδο εφαρμογής μια τέτοια τεχνολογία σε πύλες εισόδου/διέλευσης ατόμων «μπορεί να αναπτυχθεί ανάλογα και να βοηθήσει πολύ». Θα μπορούσε, εξήγησε, να είναι εφικτό μελλοντικά, ώστε «η δειγματοληψία, η απεικόνιση και η ανάλυση των εικόνων (σ.σ των σωματιδίων του ιού) να μπορούν να γίνονται εκτός εργαστηρίου και ίσως και χωρίς την συμμετοχή εξειδικευμένου προσωπικού».

Μια από τις προκλήσεις, όπως το αντιλαμβάνεται το ευρύ κοινό και αντιμετωπίζει η παγκόσμια κοινότητα σε σχέση με την Covid-19 ήταν από την πρώτη στιγμή οι δυνατότητες διάγνωσης σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό. Όπως εξηγεί ο κ. Καπανίδης, «η τεχνολογία μας, που ανιχνεύει την παρουσία του ιού σε κλινικά δείγματα από τον φάρυγγα, είναι πολύ διαφορετική από την μοριακή μέθοδο (RT-PCR) και τις παραλλαγές της. Αντί να ανιχνεύσουμε το γενετικό υλικό του κορονοϊού (που χρειάζεται σημαντική επεξεργασία του δείγματος), ανιχνεύουμε κατευθείαν τα σωματίδια του ιού, “βάφοντας” τα ιικά σωματίδια ταχύτατα (σε λίγα μόλις δευτερόλεπτα) με μικρά κομματάκια φθορίζοντος DNA. Μετά τοποθετούμε τα σωματίδια σε μια επιφάνεια και τα απεικονίζουμε (τα “φωτογραφίζουμε”) με ένα ευαίσθητο μικροσκόπιο, και χρησιμοποιούμε ένα πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης για να πιστοποιήσουμε ότι οι εικόνες των σωματιδίων ανήκουν στον νέο κορωνοϊό, και όχι σε άλλους ιούς που τυχόν να προξενούν παρόμοια συμπτώματα, όπως ο ιός της γρίπης.»

Επισημαίνει δε ότι η όλη διαδικασία διαρκεί λιγότερο από πέντε λεπτά, χρησιμοποιεί πολύ λιγότερα αντιδραστήρια, είναι πολύ απλούστερη και οικονομικότερη από την τυπική μοριακή μέθοδο.

Στόχος και η δημιουργία αυτοματοποιημένων μεθόδων ανίχνευσης

Η τεχνολογία αυτή δημιουργεί μεγάλες προσδοκίες για την έγκυρη και έγκαιρη ανίχνευση του ιού. Ο Έλληνας επιστήμονας εξηγεί ότι πρωτίστως θα χρειαστεί σχεδιασμός ενός απλούστερου μικροσκοπίου (ή ανιχνευτή) για οπτική μικροσκοπία φθορισμού (που να μπορεί να παραχθεί σε μεγάλη κλίμακα), και αναλώσιμα για επαναλαμβανόμενη δειγματοληψία και μικροσκοπία. Θα πρέπει να ολοκληρωθούν και οι κλινικές μελέτες για την ευαισθησία και ειδικότητα του τεστ, που τώρα βρίσκονται σε εξέλιξη. Παράλληλα, όπως ανέφερε, αυτή τη στιγμή δημιουργείται εταιρία, με τη βοήθεια του πανεπιστημίου, για να προωθήσει αυτές τις εξελίξεις το γρηγορότερο δυνατό. «Στο μεσοπρόθεσμο πιστεύουμε ότι αυτές οι εξελίξεις θα οδηγήσουν σε τεστ, τα οποία θα είναι πολύ οικονομικά και διαθέσιμα στο ευρύτερη κοινότητα», αναφέρει.

Ο καθηγητής Βιοφυσικής στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία βασίζεται στην λογική ότι «η δειγματοληψία, η απεικόνιση και η ανάλυση των εικόνων θα μπορούν στο μέλλον να γίνονται εκτός εργαστηρίου, και ίσως και χωρίς την συμμετοχή εξειδικευμένου προσωπικού». «Έχουμε ξεκινήσει και επαφές με ένα μεγάλο αεροδρόμιο για αυτό ακριβώς το λόγο. Άλλοι χώροι συμπεριλαμβάνουν μεγάλες εταιρίες και θέατρα», προσθέτει αναφερόμενος στον σχεδιασμό για το επόμενο διάστημα.

Το σημαντικό στοιχείο είναι ότι αυτή η τεχνολογία, «θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί (ακόμη και τώρα, όπως αναφέρεται στην εργασία, που δημοσιεύσαμε στο preprint server Medarxiv* πριν από μερικές ημέρες) για να ταυτοποιεί και άλλους ιούς που ενδεχομένως να προξενούν παρόμοια συμπτώματα, και έχουν λιπιδικό περίβλημα, όπως ο ιός της γρίπης. Μάλιστα η συμβολή μας σε αυτόν το τομέα ξεκίνησε με έρευνες και ανίχνευση διάφορων τύπων του ιού της γρίπης, που βέβαια είναι επικίνδυνοι για τη δημιουργία πανδημίας», καταλήγει.