Επιστήμονες ψάχνουν σε ένα μεσαιωνικό αλατωρυχείο το μυστικό για υγιείς πνεύμονες

Εκατοντάδες μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης, σε μια «φυσαλίδα» αέρα αποκομμένη από την βαριά ατμοσφαιρική ρύπανση της νοτιοδυτικής Πολωνίας, οι γιατροί εξετάζουν αν το μοναδικό περιβάλλον ενός μεσαιωνικού αλατωρυχείου μπορεί να βοηθήσει όσους υποφέρουν από πνευμονικά νοσήματα να αναπνεύσουν ευκολότερα.

Το αλατωρυχείο της Βιελίτσκα (Wieliczka), Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO κοντά στην Κρακοβία, συνεργάζεται με το Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Σιλεσίας για τη μελέτη της πνευμονικής αποκατάστασης στο υπέδαφος, σε ένα από τα πιο ασυνήθιστα θεραπευτικά περιβάλλοντα της Ευρώπης.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του TVP Wolrd, το πρόγραμμα εξετάζει αν το σταθερό, χωρίς ρύπους μικροκλίμα του ορυχείου μπορεί να ωφελήσει ασθενείς με σοβαρές πνευμονικές παθήσεις πέρα από το άσθμα και τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ). Περίπου 50 ασθενείς θα συμμετάσχουν στο νέο πιλοτικό πρόγραμμα, σύμφωνα με ανακοίνωση των ερευνητών την Τρίτη (13/1).

Η δομή του θεραπευτικού προγράμματος

«Οι ασθενείς θα υποβληθούν σε ένα πρόγραμμα αποκατάστασης τριών εβδομάδων σε νοσοκομειακές συνθήκες στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Σιλεσίας και σε τρεις εβδομάδες εξωτερικής αποκατάστασης που θα πραγματοποιηθεί στο υπέδαφος της Βιελίτσκα», δήλωσε ο Marek Koprowski, πνευμονολόγος και αναπληρωτής ιατρικός διευθυντής του σπα του ορυχείου.

Ο στόχος είναι να συγκριθεί πώς οι δύο προσεγγίσεις επηρεάζουν την υγεία των πνευμόνων. Κάθε υπόγειος κύκλος θεραπείας θα διαρκεί τρεις εβδομάδες, με τους συμμετέχοντες να κατεβαίνουν στα έγκατα του ορυχείου πέντε ημέρες την εβδομάδα.

«Οι ασθενείς θα περνούν κατά μέσο όρο περίπου δυόμισι ώρες την ημέρα στο υπέδαφος, συμμετέχοντας σε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης», εξήγησε η Agnieszka Ziętara, διευθύντρια του κέντρου αποκατάστασης.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

• Ασκήσεις αναπνοής και τεχνικές χαλάρωσης
• Γενική εκγύμναση και προπόνηση φυσικής κατάστασης
• Εκπαίδευση σε θέματα υγείας

Μεταξύ των συνεδριών, οι ασθενείς θα μπορούν να αναπαύονται στις τεράστιες αίθουσες αλατιού, να περπατούν στα τούνελ και να αναπνέουν ελεύθερα τον αέρα του ορυχείου, χρησιμοποιώντας ακόμα και το υπόγειο γυμναστήριο υπό την επίβλεψη ιατρικού προσωπικού.

Γιατί στο αλατορυχείο;

Αυτό που κάνει το αλατορυχείο στη Βιελίτσκα να ξεχωρίζει είναι το περιβάλλον του. Ο αέρας του ορυχείου είναι εξαιρετικά καθαρός, απαλλαγμένος από ανθρωπογενή ρύπανση και κοινά αλλεργιογόνα, όπως η γύρη ή οι μύκητες. Παράλληλα, περιέχει υψηλή συγκέντρωση αλατούχου αερολύματος, το οποίο θεωρείται ευεργετικό για την αναπνευστική οδό.

Οι συνθήκες στο υπέδαφος είναι αξιοσημείωτα σταθερές. Χαμηλές θερμοκρασίες, σταθερή υγρασία και βάθος περίπου 170 μέτρων κάτω από το επίπεδο της θάλασσας. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι αυτός ο συνδυασμός διευκολύνει τόσο τις αναπνευστικές ασκήσεις όσο και τη σωματική προσπάθεια.

«Η γήρανση του πληθυσμού και οι συνέπειες του COVID-19 έχουν ως αποτέλεσμα όλο και περισσότεροι ασθενείς να αναφέρουν χρόνια δύσπνοια, βήχα και μειωμένη αντοχή στην άσκηση», δήλωσε ο καθηγητής Dariusz Jastrzębski. «Σε πολλές περιπτώσεις, η φαρμακευτική αγωγή έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα, ενώ η αποκατάσταση φέρνει μετρήσιμα κλινικά οφέλη».

2.400 αίθουσες με ιστορία αιώνων

Η Βιελίτσκα περιθάλπει ασθενείς στις υπόγειες αίθουσές της για περισσότερα από 20 χρόνια. Το ίδιο το ορυχείο είναι ένα από τα παλαιότερα της Ευρώπης, καθώς λειτουργεί από τον 13ο αιώνα και κάποτε προμήθευε με αλάτι το μεγαλύτερο μέρος της ηπείρου.

Σήμερα, διαθέτει 245 χιλιόμετρα σηράγγων και 2.391 αίθουσες λαξευμένες κατά τη διάρκεια επτά αιώνων. Από αυτές, μόνο το 2% είναι ανοιχτό για τους τουρίστες και τους ασθενείς. Παραμένει ένας ενεργός χώρος εξόρυξης, αλλά και ένα από τα πιο δημοφιλή τουριστικά αξιοθέατα της Πολωνίας.

Τι είναι η αλατοθεραπεία και πώς ωφελεί τον οργανισμό

Η αλατοθεραπεία (halotherapy) είναι μια φυσική, μη επεμβατική μέθοδος που βασίζεται στην εισπνοή ξηρού αερολύματος αλατιού σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον. Η ρίζα της βρίσκεται στη «σπηλαιοθεραπεία», η οποία ανακαλύφθηκε τον 19ο αιώνα στην Πολωνία, όταν παρατηρήθηκε ότι οι εργάτες στα αλατωρυχεία διέθεταν εξαιρετική πνευμονική υγεία και σπάνια νοσούσαν από το αναπνευστικό.

Το μυστικό της επιτυχίας της κρύβεται στις ιδιότητες του αλατιού και δρα ως φυσική «σκούπα» για τους πνεύμονες, καθώς διαθέτει ισχυρή αντιφλεγμονώδη, αντιβακτηριακή και βλεννολυτική δράση. Τα μικροσκοπικά σωματίδια αλατιού εισχωρούν βαθιά στους αεραγωγούς, βοηθώντας στην αποβολή των ρύπων, των αλλεργιογόνων και της περίσσειας βλέννας.

Πέρα από την ανακούφιση παθήσεων όπως το άσθμα, η βρογχίτιδα και η ΧΑΠ, η αλατοθεραπεία συμβάλλει στη βελτίωση δερματικών παθήσεων (ψωρίαση, έκζεμα) και στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού. Σήμερα, εφαρμόζεται τόσο σε φυσικά ορυχεία όσο και σε σύγχρονα «δωμάτια αλατιού», όπου ειδικές συσκευές (halogenerators) διαχέουν το αλάτι στην ατμόσφαιρα, αναπαράγοντας το ευεργετικό μικροκλίμα του υπεδάφους.