Η Αθήνα ετοιμάζει προσεκτικά στην αντίδρασή της απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις σε Αιγαίο και Έβρο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Νίκος Δένδιας έχει δώσει εντολή στις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Εξωτερικών να γίνει διάβημα προς την Άγκυρα.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Καθημερινή», στα σύνορα του Έβρου με την Τουρκία, εισέβαλαν εχθές τουρκικά στρατεύματα και κατέλαβαν ένα μικρό κομμάτι γης, με τον υπουργό Εξωτερικών να επισημαίνει ότι «υπάρχει ένα ζήτημα αμφισβήτησης του ακριβούς ορίου, εξαιτίας και των αλλαγών της κοίτης του ποταμού», ευχόμενος «να πάμε σε μια συνεννόηση». Στο νότιο  Έβρο η κοίτη του ποταμού έχει μετατοπιστεί από τις καιρικές συνθήκες. Το έδαφος όμως είναι ελληνικό βάσει της Συνθήκης της Λωζάνης του 1923, όπου το τελευταίο διάστημα έχουν εντοπιστεί στοιχεία τουρκικής στρατοχωροφυλακής.

Ειδικότερα, στο νότιο Έβρο, στη θέση Μελισσοκομείο, η οποία βρίσκεται σε ένα σημείο το οποίο πλημμυρίζει κάθε χρόνο μετά το φθινόπωρο και με βάση τους χάρτες του 1923 ανήκει στην Ελλάδα, βρίσκονται τις τελευταίες εβδομάδες στοιχεία της τουρκικής στρατοχωροφυλακής και των ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας της γείτονος. Η διαφορά δεν είναι νέα και εδράζεται στην αλλαγή της κοίτης του ποταμού Έβρου. Η κοίτη έχει μετακινηθεί, με αποτέλεσμα στη θέση της να βρίσκεται πλέον ένα έλος, το οποίο το καλοκαίρι ξεραίνεται και τον χειμώνα πλημμυρίζει δημιουργώντας εκεί μια νησίδα.

Η Τουρκία εκμεταλλεύεται αυτή τη μεταφορά της κοίτης, προκειμένου να διεκδικήσει μια περιοχή η οποία φθάνει τα περίπου 16 στρέμματα γης. Τριβές υπήρχαν και στο παρελθόν, ωστόσο, πλέον, στην περιοχή υπάρχει η σταθερή παρουσία δυνάμεων ασφαλείας της Τουρκίας, οι οποίες και εμποδίζουν τις εργασίες των στελεχών της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού να ολοκληρώσουν τη διευθέτηση του χώρου από ελληνικής πλευράς, ενόψει επέκτασης του φράχτη και στον Νότιο Έβρο. Σε πρακτικό επίπεδο, η Αθήνα επικαλείται τους χάρτες με τους οποίους χαράχθηκαν τα σύνορα το 1923 και έκτοτε κάποια σημεία του επιβεβαιώθηκαν εκ νέου, ακριβώς λόγω της ανάγκης υπολογισμού των αλλαγών που επήλθαν στο ανάγλυφο από την αλλαγή του ρου του ποταμού σε κάποια σημεία.

Για την ελληνική πλευρά το συγκεκριμένο εμπόδιο πρακτικά δημιουργεί προσκόμματα και στην προσπάθεια που γίνεται τους τελευταίους μήνες για επέκταση του φράχτη και στον Νότιο Εβρο, αλλά και για την οχύρωση της περιοχής, ώστε σε περίπτωση επανάληψης ενός σεναρίου όπως αυτό του Μαρτίου, να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες προώθησης νέου κύματος μεταναστών προς την Ελλάδα. Η τουρκική πλευρά επικαλείται τη χάραξη που αποτυπώνεται σε ψηφιακές πλατφόρμες και ελεύθερες πηγές (όπως η google), που, όπως έχει αποδειχθεί επανειλημμένως στο παρελθόν, είναι πρακτικά αδύνατον να ανταποκρίνονται στην ακρίβεια με την οποία έχουν χαραχθεί συνοριακές γραμμές με βάση όλα τα κλασικά όργανα γεωδαισίας (όπως το θεοδόλιχο, κλισιόμετρο κ.λπ.).

Οι προκλήσεις στο Αιγαίο

Την ίδια ώρα, χωρίς τέλος είναι οι προκλήσεις και τα επεισόδια στο Αιγαίο, τόσο στον αέρα όσο και στη θάλασσα. Όπως φαίνεται από βίντεο που δημοσίευσε το politischios.gr, σκάφος της τουρκικής ακτοφυλακής την Πέμπτη 21 Μαΐου 2020, ζήτησε από σκάφος της Frontex και από έλληνες ψαράδες να φύγουν από την περιοχή κι όταν έφτασε το Λιμενικό από τη Χίου, κάλεσαν σε ενισχύσεις. Το σκάφος της τουρκικής ακτοφυλακής έφτασε πολύ κοντά στις ελληνικές ακτές. Όλα έγιναν στις Οινούσσες, όπου Έλληνες ψαράδες αλλά και το πλήρωμα σκάφους της Froxntex είδαν σκάφος της τουρκικής ακτοφυλακής να κάνει επικίνδυνους ελιγμούς εντός των ελληνικών υδάτων.

Βίντεο από την πρόκληση των Τούρκων

Η νέα πρόκληση καταγράφηκε σε βίντεο, το οποίο παραχώρησε στο politischios.gr ο Παράσχος Καραμπουρνιώτης. «Δε μας έφτανε ένας, ήρθε κι άλλος», λέει κάποιος την ώρα που το τουρκικό σκάφος περνάει πολύ κοντά από το ελληνικό. Το τουρκικό σκάφος μπήκε στα ελληνικά χωρικά ύδατα, στην περιοχή της Βάτου των Οινουσσών και άρχισε τους επικίνδυνους ελιγμούς, τόσο κατά σκάφους της Frontex όσο και κατά ελληνικού αλιευτικού που ψάρευε σε απόσταση 1,5 ναυτικού μιλίου από τις ελληνικές ακτές.

Οι Τούρκοι έφτασαν στο σημείο να ζητήσουν από τη Frontex και το ελληνικό αλιευτικό να αποχωρήσουν, λέγοντας τους πως βρίσκονται σε τουρκικά ύδατα. Όταν στο σημείο εμφανίστηκε σκάφος του Κεντρικού Λιμεναρχείου Χίου, οι Τούρκοι ανέβασαν την ένταση και έστειλαν και δεύτερο σκάφος τους στο σημείο. Επί τέσσερις ώρες τα δυο σκάφη του τουρκικού λιμενικού έκαναν ελιγμούς, «στοχεύοντας» κυρίως το σκάφος των Ελλήνων ψαράδων, καθώς επίσης το σκάφος του λιμεναρχείου Χίου και εκείνο της Frontex. Ύστερα από ώρα, έφυγαν από τα ελληνικά νερά προς το λιμάνι του Τσεσμέ. Η νέα πρόκληση έγινε, σύμφωνα με το politischios.gr, ενώ η ακτοφυλακή της Τουρκίας εδώ και τρεις μήνες έχει σταματήσει να ανταποκρίνεται σε κάθε κλήση του Κεντρικού Λιμεναρχείου Χίου για περισυλλογή μεταναστών εντός των τουρκικών χωρικών υδάτων.

Όσο ο Ερντογάν έρχεται σε δυσχερέστερη θέση λόγω του οικονομικού αδιεξόδου της Τουρκίας, τόσο θα προσπαθεί να εξάγει την κρίση στα εξωτερικά θέματα, ώστε να στρέψει την κοινή γνώμη μακριά από την καθημερινότητα. Έτσι την Πέμπτη 21 Μαΐου 2020, τουρκικά αεροσκάφη προέβησαν σε 79 παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου και παραβάσεις της εναέριας κυκλοφορίας. Σε αυτές τις επικίνδυνες ενέργειες προχώρησαν επτά (7) τουρκικά αεροσκάφη την Πέμπτη, σε Βορειοανατολικό, Κεντρικό και Νοτιοανατολικό Αιγαίο, και πάνω από νησιά, ενώ τα Ελληνικά μαχητικά επιφυλακής (CAP) αναχαίτισαν τα τουρκικά σε πέντε εικονικές αερομαχίες. Τα τουρκικά αεροσκάφη ήταν τέσσερα μαχητικά F-16 και τρία ναυτικής συνεργασίας/ ELINT τύπου CN-235 τα οποία προέβησαν επίσης σε επτά, επικίνδυνες για την πτήση πολιτικών αεροσκαφών, παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας του FIR Αθηνών. Η προκλητικότητα μάλιστα ξεπέρασε τα όρια καθώς 15 από τις παραβιάσεις ήταν υπερπτήσεις, που τείνουν να γίνουν καθεστώς, πάνω από οκτώ ελληνικά νησιά κατοικημένα και ακατοίκητα.

Τέλος το πιο επικίνδυνο σενάριο που ακόμη κι ο στρατηγός και αρχηγός ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνος Φλώρος είχε προειδοποιήσει για ατύχημα, σε τηλεδιάσκεψη την προηγούμενη εβδομάδα σε συνάντηση του ΝΑΤΟ, έλαβε χώρα με τέσσερα από τα Τουρκικά αεροσκάφη να είναι οπλισμένα με πυραύλους αέρος, με ότι μπορεί να σημαίνει αυτό σε περίπτωση που κάποιος Τούρκος πιλότος χάσει την ψυχραιμία του.

Το CN-235 αποτελεί ένα συμβατικό δικινητήριο αεροσκάφος κατασκευής της εταιρίας CASA, μέσης εμβέλειας το οποίο δύναται να χρησιμοποιηθεί ως μεταφορικό, μέσης μεταφορικής ικανότητας ή ως Α/Φ ναυτικής συνεργασίας, με την Τουρκία να είναι ο μεγαλύτερος χρήστης του τύπου με 59 μονάδες σε διάφορες εκδόσεις. Αναπτύχθηκε από κοινού από τις Construcciones Aeronayticas SA – CASA νυν μέλος της EADS και την Ινδονησιακή IPTN. Τα αεροσκάφη CN-235 της Τουρκίας έχουν ρόλο κατασκοπίας καθώς διαθέτουν δυνατότητες ηλεκτρονικής κατασκοπίας (ELectronic INTelligence:ELINT) και συλλογής πληροφοριών (SIGnal INTelligence: SIGINT) των Τούρκικων Ενόπλων Δυνάμεων, με έμφαση στο σκέλος που αφορά στο σκοπό να εντοπίσουν κενά στο εναέριο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης της Ελλάδας και της αντιαεροπορικής άμυνας καθώς και καταστολής των επικοινωνιών και ηλεκτρονικού πολέμου.

Παναγιωτόπουλος: Δεν υπάρχουν οι όροι καλής γειτονίας

«Κάποιες μέρες είναι μεγάλη η ένταση, άλλες μέρες υπάρχει ησυχία», είπε ο υπουργός Αμυνας μιλώντας στην ΕΡΤ. «Εμείς βλέπουμε τη συνολική εικόνα, αυξημένη δραστηριότητα σε αέρα, θάλασσα και ξηρά, καθώς δεν έχει κοπάσει η κατάσταση στον Έβρο», σημείωσε και πρόσθεσε: «Η ένταση σε μικρούς χώρους αυξάνει το κίνδυνο για ατύχημα».

Ο κ. Παναγιωτόπουλος μιλώντας στην ΕΡΤ, επισήμανε ότι έχουν γίνει διαβήματα προς το ΝΑΤΟ και Οργανισμούς και πως η χώρα μας περιμένει «καλή τη πίστη μια καλύτερη συμπεριφορά» από την Τουρκία. Ωστόσο, διαπίστωσε ότι «αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχουν όροι καλής γειτονίας».  Όπως έκανε γνωστό ο υπουργός, η τελευταία του επικοινωνία με τον Τούρκο ομόλογό του ήταν πριν από 15-20 μέρες. «Αυτοί κάνουν τη δουλειά τους κι εμείς τη δική μας, να τους αποτρέπουμε, να τους αναχαιτίζουμε και να εξηγούμε, όπως π.χ στον Έβρο, ότι θα ενισχύσουμε τα σύνορά μας ως άγρυπνοι φρουροί κι αυτό δεν επιδέχεται άλλης ερμηνείας ή εξήγησης», τόνισε.

«Εμείς δείχνουμε καλή διάθεση, θέλουμε να δείξει και η άλλη πλευρά, τα κανάλια επικοινωνίας πρέπει να είναι ανοιχτά», πρόσθεσε ο κ. Παναγιωτόπουλος και κατέληξε: « Δε νομίζω πως η Τουρκία θέλει να κλιμακώσει κατακόρυφα την ένταση μέχρι την πρόκληση άλλων καταστάσεων, αλλά τα δείγματα συμπεριφοράς μας κάνουν να εξετάζουμε όλα τα ενδεχόμενα και να προετοιμαζόμαστε».