Μπαταρία 0% στα ηλεκτρικά: Πόσα χιλιόμετρα «κρατάει» ακόμα;

Ο Σαββατιάτικος καφές με ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο και φυσικά η αμέλειά μου (ποτέ δεν φταίει η μηχανή, πάντα ο άνθρωπος κάνει λάθος), μου θύμισαν το «άγχος της αυτονομίας» κάτι που απομακρύνει (λανθασμένα) πολλούς αγοραστές από τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.

Για να σου δώσω την εικόνα, βρισκόμουν 20 χλμ μακριά από φορτιστή και είχα 80 χλμ αυτονομία. Παρά το ότι το σενάριο δεν έδειχνε κακό το «άγχος αυτονομίας» έκανε την εμφάνισή του. Όμως τέλος καλό όλα καλά. Φορτιστής (και μάλιστα ταχύ-φορτιστής) βρέθηκε και στα λεπτά της αναμονής ανακάλυψα τρία πράγματα: 

Τα σύγχρονα ηλεκτρικά αυτοκίνητα κάνουν πολύ καλή διαχείρηση της ενέργειας. Η κατανάλωσή της γίνεται σημαντικά πιο αργά από ότι σε αυτά των κινητήρων εσωτερικής κάυσης και έτσι δεν χρειάζεται άγχος.

Ναι αν έχεις φορτιστή στο σπίτι ή στην εργασία σου λύνεις εν μέρη το πρόβλημα του ανεφοδιασμού και έχεις φυσικά και λιγότερο άγχος. Όμως από την άλλη πλευρά τα σημεία φορτισης είναι πια αρκετά (αν όχι πολλά) και έτσι η φόρτιση μπαταρίας δεν είναι επιστημονική φαντασία.

Τέλος την ώρα της αναμονής (όπως διάβασες παραπάνω) σκέφτηκε όλα τα σενάρια και έφτασα ως το τέλος. Τι γίνεται όταν ο μετρητής της μπαταρίας δείξει 0%; Το ηλεκτρικό αυτοκίνητο σβήνει αμέσως ή έχει κρυφή «ρεζέρβα» όπως τα βενζινοκίνητα;

Την απάντηση μου έδωσε η γερμανική λέσχη αυτοκινήτου ADAC αποφάσισε να το δοκιμάσει στην πράξη, με έξι ηλεκτρικά μοντέλα και χωρίς καμία προσπάθεια οικονομίας. Τα αποτελέσματα είναι αποκαλυπτικά και σίγουρα πιο καθησυχαστικά απ’ ό,τι περιμένεις.

Έξι ηλεκτρικά, μία δοκιμή «μέχρι τελικής πτώσεως»

Η ADAC έβαλε στο μικροσκόπιο έξι δημοφιλή ηλεκτρικά μοντέλα: Volkswagen ID.3, BYD Seal, Volvo EX40, Nio EL6, Tesla Model Y και Kia EV6. Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε στον αεροδιάδρομο του πρώην αεροδρομίου Penzing, μήκους 2,2 χιλιομέτρων. Κάθε αυτοκίνητο ξεκίνησε με μπαταρία μεταξύ 20% και 30% State of Charge (SoC) και οδηγήθηκε μέχρι να σταματήσει εντελώς, χωρίς χρήση Eco Mode ή άλλες τεχνικές εξοικονόμησης ενέργειας. Στόχος ήταν να καταγραφούν με ακρίβεια οι φάσεις προειδοποίησης, οι περιορισμοί ισχύος και φυσικά πόσα χιλιόμετρα μπορεί να διανύσει ένα EV όταν δείχνει 0%.

Οι τρεις φάσεις προειδοποίησης πριν το «τέλος»

Πρώτη προειδοποίηση (40-80 χλμ. υπόλοιπο / 15-20% SoC):
Η πρώτη ειδοποίηση εμφανίζεται αρκετά νωρίς. Το εικονίδιο της μπαταρίας αλλάζει χρώμα, ενώ στην οθόνη εμφανίζεται μήνυμα «Χαμηλή φόρτιση» ή «Παρακαλώ φορτίστε σύντομα». Σε αυτό το στάδιο, η οδήγηση παραμένει απολύτως φυσιολογική.

Δεύτερη προειδοποίηση (περίπου 30 χλμ. υπόλοιπο / 10% SoC):
Οι ειδοποιήσεις γίνονται πιο επίμονες, το αυτοκίνητο προτείνει μετάβαση σε λειτουργία Eco ή περιορισμό στη χρήση κλιματισμού. Η ισχύς μειώνεται ελαφρά, κυρίως στις έντονες επιταχύνσεις. Σε αυτό το σημείο ο οδηγός καλό είναι να ψάξει άμεσα φορτιστή.

Τρίτη προειδοποίηση (0% SoC – 0 χλμ. αυτονομία):
Όταν η οθόνη δείξει μηδέν, το αυτοκίνητο μπαίνει σε κατάσταση «έκτακτης ανάγκης». Η ισχύς περιορίζεται σημαντικά και η επιτάχυνση γίνεται υποτονική. Πολλά μοντέλα εμφανίζουν εικονίδιο χελώνας, δηλώνοντας τη λειτουργία χαμηλής ενέργειας.
Στη δοκιμή, το BYD Seal μάλιστα έδειξε παύλες αντί για αριθμό ήδη από το 5%, προειδοποιώντας πιο αυστηρά τον οδηγό.

Πόση είναι στην πραγματικότητα η «κρυφή» εφεδρεία

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα της δοκιμής ήταν ότι κανένα από τα έξι αυτοκίνητα δεν σταμάτησε αμέσως μόλις έφτασε στο 0%. Όλα διέθεταν ένα είδος «μυστικής» εφεδρείας — ένα ποσοστό ενέργειας που παραμένει για λόγους ασφαλείας.

Ανάλογα με το μοντέλο, το αυτοκίνητο μπόρεσε να διανύσει επιπλέον 15 έως 20 χιλιόμετρα, έστω και με πολύ περιορισμένες επιδόσεις. Σε αυτό το στάδιο η ταχύτητα μειώνεται σταδιακά και η επιτάχυνση γίνεται εξαιρετικά αργή. Η ADAC θεώρησε ότι ένα όχημα έχει «πρακτικά σταματήσει» όταν δεν μπορούσε πλέον να διατηρήσει τα 50 χλμ./ώρα.

Πρέπει όμως να τονιστεί ότι η εφεδρεία δεν είναι σταθερή. Επηρεάζεται από τη θερμοκρασία, την κλίση του δρόμου και τη φθορά της μπαταρίας. Σε χαμηλές θερμοκρασίες ή σε ανηφορικά τμήματα, η επιπλέον απόσταση μπορεί να είναι πολύ μικρότερη — ή και μηδενική.

Τα αποτελέσματα της δοκιμής

Μοντέλο          Απόσταση με 0% (State of Charge SoC)
Volvo EX40         21 χλμ.
Tesla Model Y     20 χλμ.
Kia EV6               19 χλμ.
BYD Seal            18 χλμ.
Nio EL6              16 χλμ.
Volkswagen ID.3 15 χλμ.

Η μέση «ρεζέρβα» λοιπόν κυμαίνεται γύρω στα 18 χιλιόμετρα. Μπορεί να φαίνεται παρήγορο, όμως δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Όπως τονίζει η ADAC, αυτή η εφεδρεία υπάρχει μόνο για να φτάσεις με ασφάλεια σε φορτιστή — όχι για να την υπολογίζεις στην καθημερινή χρήση.

Αν μείνεις από ρεύμα…

Αν τελικά το αυτοκίνητο ακινητοποιηθεί, η λύση είναι μία: οδική βοήθεια. Ζήτα ρυμούλκηση πάνω σε πλατφόρμα, ποτέ στους τροχούς, γιατί ο ηλεκτροκινητήρας μπορεί να παράγει τάση και να προκαλέσει ζημιά στα ηλεκτρονικά ή στο σύστημα μετάδοσης.

Υπάρχει και η επιλογή της έκτακτης φόρτισης, εφόσον διαθέτεις φορητό power station – ουσιαστικά ένα μεγάλο power bank. Μπορεί να προσφέρει μερικά επιπλέον χιλιόμετρα, αλλά η φόρτιση είναι αργή. Μερικά ηλεκτρικά με λειτουργία V2L (Vehicle to Load) μπορούν να δώσουν ρεύμα σε άλλο όχημα μέσω Type-2 adaptor, όμως απαιτείται χρόνος και υπομονή, καθώς μισή ώρα φόρτισης μεταφράζεται σε μόλις 5-10 χλμ. αυτονομίας.

…Και τι να κάνεις για να μη μείνεις ποτέ

Η πρόληψη είναι η καλύτερη λύση: Προγραμμάτισε κάθε διαδρομή με ένα «μαξιλάρι» ασφαλείας για τυχόν καθυστερήσεις, ουρές ή κλειστούς φορτιστές.

Μην αφήνεις το όχημα παρκαρισμένο με σχεδόν άδεια μπαταρία: Ειδικά τον χειμώνα, γιατί το κρύο αυξάνει την κατανάλωση ενέργειας.

Αν δεις ότι η αυτονομία μειώνεται γρήγορα: Ενεργοποίησε το Eco mode, περιόρισε τη χρήση του κλιματισμού και οδήγησε ομαλά, χωρίς απότομα φρεναρίσματα ή επιταχύνσεις.

Το πιο σημαντικό: Μην πειραματίζεσαι οδηγώντας μέχρι να «σβήσει». Κάθε φορά που εξαντλείται πλήρως η μπαταρία, μειώνεται η διάρκεια ζωής της και η πραγματική της απόδοση.

Η δοκιμή της ADAC δείχνει ότι τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα έχουν πιο «έξυπνη» διαχείριση ενέργειας απ’ ό,τι νομίζαμε. Δεν σβήνουν ξαφνικά, προειδοποιούν έγκαιρα και σου δίνουν λίγα επιπλέον χιλιόμετρα ασφάλειας. Παρ’ όλα αυτά, η εφεδρεία δεν είναι κάτι για να βασίζεσαι — είναι η τελευταία ευκαιρία πριν το «μηδέν».