Πού φτιάχτηκε το πρώτο άρωμα στον κόσμο; Το εργαστήριο 4.000 ετών που άλλαξε την αρωματοποιία

Πολύ πριν τα αρώματα αποκτήσουν ονόματα, μπουκάλια και διεθνείς καμπάνιες, η ευωδία ήταν ήδη τεχνογνωσία, εμπόριο και σύμβολο δύναμης. Και η αφετηρία της δεν βρίσκεται στη Γαλλία, αλλά στον Πύργο της Κύπρου, όπου έχει εντοπιστεί το αρχαιότερο γνωστό εργαστήριο αρωμάτων στον κόσμο, ηλικίας περίπου 4.000 ετών.

Σύμφωνα με ανασκαφές που δημοσιεύθηκαν και παρουσιάστηκαν διεθνώς,στον αρχαιολογικό χώρο Πύργος-Μαυροράχη αποκαλύφθηκε ένα πλήρως οργανωμένο συγκρότημα παραγωγής αρωματικών ελαίων της Εποχής του Χαλκού, με αποστακτήρες, ειδικά αγγεία, χωνιά και δοχεία αποθήκευσης. Όχι τυχαία ευρήματα, αλλά σαφή στοιχεία πρωτο-βιομηχανικής παραγωγής .

Άρωμα με συνταγή – όχι αυτοσχεδιασμό

Οι επιστημονικές αναλύσεις έδειξαν ότι τα αρώματα παρασκευάζονταν με βάση το ελαιόλαδο και εμπλουτίζονταν με αρωματικά φυτά και ρητίνες, όπως μύρο, δάφνη, μυρτιά, λεβάντα, πεύκο και κανέλα. Πρόκειται για πρώτες ύλες που απαιτούσαν γνώση, χρόνο και πρόσβαση σε δίκτυα ανταλλαγών, κάτι που επιβεβαιώνει ότι το άρωμα ήταν προϊόν πολυτελείας και όχι καθημερινή συνήθεια .

Επικεφαλής της ανασκαφής ήταν η Ιταλίδα αρχαιολόγος Maria Rosaria Belgiorno, η οποία έχει χαρακτηρίσει το εύρημα ως την παλαιότερη τεκμηριωμένη μονάδα παραγωγής αρωμάτων παγκοσμίως, τονίζοντας ότι στον Πύργο δεν παρασκευάζονταν απλώς μυρωδιές, αλλά εμπορεύσιμα προϊόντα υψηλής αξίας .

Η Κύπρος ως «μύτη» της Μεσογείου

Η θέση της Κύπρος στο σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης δεν ήταν τυχαία. Το νησί λειτουργούσε ως κόμβος εμπορίου χαλκού, λαδιού και αρωματικών ουσιών, με τα αρώματα του Πύργου να εκτιμάται ότι ταξίδευαν προς το Αιγαίο και τη Μέση Ανατολή. Το άρωμα ήταν ήδη τότε ένα είδος «brand»: όποιος το φορούσε, δήλωνε κοινωνική θέση.

Από την Αφροδίτη στο «Chypre»

Δεν είναι τυχαίο ότι αιώνες αργότερα, στη σύγχρονη αρωματοποιία, γεννήθηκε η κατηγορία «Chypre», αρώματα εμπνευσμένα από την Κύπρο, με νότες ρητίνης, ξύλου και βοτάνων. Ο μύθος της Αφροδίτης, που αναδύεται από τα νερά του νησιού, συναντά έτσι την αρχαιολογική πραγματικότητα: η Κύπρος όντως μύριζε θεϊκά.

Το πιο εντυπωσιακό; Οι επιστήμονες κατάφεραν, μέσα από υπολείμματα στα αγγεία, να ανασυνθέσουν σε εργαστηριακό επίπεδο τις αρχαίες μυρωδιές, αποκαλύπτοντας ένα άρωμα γήινο, έντονο, χωρίς γλυκές νότες. Ένα άρωμα που δεν προσπαθούσε να ευχαριστήσει – αλλά να επιβληθεί .

Πριν το άρωμα γίνει lifestyle, ήταν ισχύς, τελετουργία και εμπόριο. Και η ιστορία του ξεκινά από την κυπριακή γη, 4.000 χρόνια πριν. Αν αυτό δεν είναι flashback με άρωμα ιστορίας, τότε τι είναι;