Συμφωνία ΗΠΑ - Ουκρανίας: Αυτά είναι τα στρατηγικής σημασίας ορυκτά που «αποκτά» η Ουάσιγκτον

Η συμφωνία που υπέγραψαν ΗΠΑ και Ουκρανία ήρθε μετά από ένα σκληρό γύρο διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο χωρών. Τι ορυκτά όμως έχει η Ουκρανία, που επιθυμούσε διακαώς η Ουάσιγκτον; Το Κίεβο εκτιμά ότι περίπου το 5% των «κρίσιμων πρώτων υλών» παγκοσμίως βρίσκονται στην Ουκρανία. Αυτό περιλαμβάνει περίπου 19 εκατομμύρια τόνους αποδεδειγμένων αποθεμάτων γραφίτη, τα οποία, σύμφωνα με την κρατική υπηρεσία της Ουκρανικής Γεωλογικής Υπηρεσίας, καθιστούν τη χώρα «μία από τις πέντε κορυφαίες χώρες» για την προμήθεια του ορυκτού. Ο γραφίτης χρησιμοποιείται για την κατασκευή μπαταριών για ηλεκτρικά οχήματα.

Η Ουκρανία διαθέτει επίσης σημαντικά κοιτάσματα τιτανίου και λιθίου. Λέει ότι διαθέτει σημαντικές ποσότητες μετάλλων σπάνιων γαιών στον κόσμο - μια ομάδα 17 στοιχείων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή όπλων, ανεμογεννητριών, ηλεκτρονικών και άλλων προϊόντων ζωτικής σημασίας στον σύγχρονο κόσμο - αν και οι ισχυρισμοί αυτοί αμφισβητούνται. Επίσης, ορισμένα από τα ορυκτά κοιτάσματα της χώρας έχουν κατασχεθεί από τη Ρωσία. Σύμφωνα με την αντιπρόεδρο της κυβέρνησης της Ουκρανίας, Γιούλια Σβιριντένκο, πόροι αξίας 350 δισ. δολαρίων (277 δισ. λιρών) παραμένουν σήμερα στα κατεχόμενα εδάφη.

Υπάρχουν επίσης προειδοποιήσεις ότι μια συμφωνία που θα επιτρέψει στις ΗΠΑ την πρόσβαση στον τεράστιο ορυκτό πλούτο της Ουκρανίας δεν μπορεί να γίνει αν η χώρα δεν αντιμετωπίσει το πρόβλημά της με τις ενεργές νάρκες. Το ένα τέταρτο της έκτασης της Ουκρανίας εκτιμάται ότι είναι μολυσμένο με νάρκες, κυρίως συγκεντρωμένο στα κατεστραμμένα από τον πόλεμο ανατολικά της χώρας. Ένα άλλο ζήτημα είναι ότι θα περάσει αρκετός καιρός προτού κάποιος δει οποιοδήποτε υλικό όφελος από τη συμφωνία.

Ποιες είναι οι σπάνιες γαίες της Ουκρανίας

Μαγνήσιο

Χρησιμοποιείται σε πλήθος βιομηχανιών, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών και του διαστήματος, καθώς και στα ηλεκτρονικά είδη ευρείας κατανάλωσης, όπως οι φορητοί υπολογιστές και τα κινητά τηλέφωνα, και στην παραγωγή φαρμακευτικών προϊόντων. Το μαγνήσιο χρησιμοποιείται επίσης για την κατασκευή χάλυβα.

Από πού το προμηθεύεται η ΕΕ: Η Κίνα είναι, μακράν, ο μεγαλύτερος παραγωγός μαγνησίου στον κόσμο και η ΕΕ προμηθεύεται το 93% του μετάλλου από την Κίνα.

Άλλες πιθανές πηγές: Τα τελευταία μεταλλουργεία στην Ευρώπη έκλεισαν το 2001 και το μπλοκ διαθέτει μόνο μικρά κοιτάσματα του μετάλλου. Οι ΗΠΑ παράγουν επίσης μαγνήσιο, αντιπροσωπεύοντας το 4% της παγκόσμιας παραγωγής.

Νιόβιο

Ορυκτό μέταλλο που χρησιμοποιείται για να κάνει τον χάλυβα ισχυρότερο. Είναι επίσης σημαντικό για τα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας και βρίσκεται στους μαγνήτες που χρησιμοποιούνται στους μαγνητικούς τομογράφους, για παράδειγμα.

Από πού το προμηθεύεται η ΕΕ: Η Ένωση εξαρτάται πλήρως από εισαγωγές για να ικανοποιήσει τη ζήτηση νιόβιου. Το 85% της προμήθειάς της προέρχεται από τη Βραζιλία και το 13% από τον Καναδά.

Άλλες πιθανές πηγές: Οι ΗΠΑ έχουν επίσης κάποια αποθέματα νιόβιου, αλλά είναι πολύ λιγότερο σημαντικά από εκείνα που βρίσκονται στη Βραζιλία και τον Καναδά. Πιο κοντά στην πατρίδα μας, η Τσεχία διαθέτει επίσης ένα μικρό απόθεμα.

Γερμάνιο

Χρησιμοποιείται κυρίως σε οπτικές ίνες και υπέρυθρες οπτικές, πλαστικά PET, ηλεκτρονικά και ηλιακά πάνελ. Βρίσκεται επίσης σε στρατιωτικές συσκευές νυχτερινής όρασης, δορυφορικές ηλιακές κυψέλες και εξοπλισμό πυρόσβεσης. Το γερμάνιο εξάγεται ως παραπροϊόν της παραγωγής ψευδαργύρου και από την τέφρα του άνθρακα.

Από πού το προμηθεύεται η ΕΕ: Πάνω από το μισό γερμάνιο προέρχεται από τη Φινλανδία. Περίπου το 17% εισάγεται από την Κίνα και το 11% από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Άλλες πιθανές πηγές: Η Ρωσία είναι επίσης παραγωγός γερμανίου, αντιπροσωπεύοντας το 5% της παγκόσμιας παραγωγής, αλλά είναι εξαιρετικά απίθανο το μπλοκ της ΕΕ να εξετάσει το ενδεχόμενο να στραφεί σε εισαγωγές από τη Ρωσία. Το γερμάνιο μπορεί επίσης να βρεθεί στη Γαλλία.

Βορικά άλατα

Φυσικά άλατα που χρησιμοποιούνται επίσης για τη μόνωση σπιτιών, σε εξαρτήματα ασφαλείας αυτοκινήτων, όπως οι αερόσακοι, και ως συντηρητικά σε ξυλεία, χρώματα και υγειονομική περίθαλψη, για παράδειγμα.

Από πού τα προμηθεύεται η ΕΕ: Το μπλοκ προμηθεύεται τη συντριπτική πλειονότητα, 98% των βορικών του από την Τουρκία.

Άλλες πιθανές πηγές: Άλλοι μεγάλοι παραγωγοί βορικών αλάτων είναι οι ΗΠΑ, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 24% της παγκόσμιας παραγωγής, και η Χιλή (11%). Στην Ευρώπη, το υλικό μπορεί να βρεθεί στη Σερβία.

Σκάνδιο

Γιατί έχει σημασία: Το σκάνδιο χρησιμοποιείται επί του παρόντος κυρίως για την προσθήκη αντοχής σε κράματα αλουμινίου για αθλητικές εφαρμογές, οπότε θα το βρείτε στη ρακέτα του τένις και στο πλαίσιο του ποδηλάτου σας. Η ζήτηση για το υλικό αυτό αναμένεται να αυξηθεί καθώς απαιτείται για ηλεκτρολύτες παραγωγής υδρογόνου, μεταξύ άλλων εφαρμογών. Κατατάσσεται στις σπάνιες γαίες.

Από πού το προμηθεύεται η ΕΕ: Η ΕΕ προμηθεύεται το 98% του σκανδίου της από το Ηνωμένο Βασίλειο και το 1% από τη Ρωσία.

Άλλες πιθανές πηγές: Η παγκόσμια παραγωγή κυριαρχείται σήμερα από την Κίνα, η οποία αντιπροσωπεύει το 66% της παγκόσμιας παραγωγής, ακολουθούμενη από τη Ρωσία (26%). Δεδομένου όμως ότι το μπλοκ προμηθεύεται το μεγαλύτερο μέρος του υλικού από τη γειτονιά του, είναι απίθανο να αρχίσει να ψάχνει αλλού.

Στρόντιο

Ανήκει στην ίδια ομάδα των αλκαλικών γαιών μαζί με το μαγνήσιο, είναι βασικό συστατικό στα υγρά γεώτρησης για τα πηγάδια πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά χρησιμοποιείται επίσης στα πυροτεχνήματα και οι μόνιμοι μαγνήτες χρησιμοποιούνται σε ηχεία και κεραίες.

Από πού το προμηθεύεται η ΕΕ: Η ΕΕ προμηθεύεται όλο το στρόντιο από μία μεταλλευτική εταιρεία στην Ισπανία, γι’ αυτό και το μέταλλο προστέθηκε το 2020 στον κατάλογο κρίσιμων υλικών της ΕΕ. Η Ισπανία είναι ο κορυφαίος παγκόσμιος προμηθευτής του μετάλλου, καλύπτοντας περίπου το 1/3 των παγκόσμιων εξαγωγών.

Άλλες πιθανές πηγές: Θεωρητικά, η ΕΕ θα μπορούσε να εισάγει το μαλακό μέταλλο από το Ιράν ή την Κίνα. Αλλά σε αυτή την περίπτωση, οι εταιρείες της ΕΕ είναι απίθανο να θελήσουν να διαφοροποιηθούν από την Ισπανία προς αυτές τις γεωπολιτικά επικίνδυνες χώρες.

Κοβάλτιο

Για αιώνες, το κοβάλτιο χρησιμοποιούνταν κυρίως για την παρασκευή μπλε χρωστικών ουσιών. Τώρα διαδραματίζει βασικό ρόλο στις βιομηχανίες ψηφιακής και πράσινης ενέργειας ως κύριο συστατικό των επαναφορτιζόμενων μπαταριών για smartphones και ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Χρησιμοποιείται επίσης στις τουρμπίνες αεροσκαφών.

Από πού το προμηθεύεται η ΕΕ: Εξαρτάται σε ποσοστό άνω του 80% από τις εισαγωγές από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Η Φινλανδία και η Γαλλική Γουιάνα παρέχουν επίσης μικρά μερίδια του μετάλλου.

Άλλες πιθανές πηγές: Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό κυριαρχεί στην παγκόσμια αγορά κοβαλτίου, αλλά οι εισαγωγές από τη χώρα έχουν συνδεθεί με παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και παιδική εργασία. Εκτός από την αύξηση της εγχώριας παραγωγής, η ΕΕ θα μπορούσε επίσης να εισάγει κοβάλτιο από τον Καναδά ή ακόμη και από την Κίνα.

Πλατίνα

Η βιομηχανία κοσμημάτων χρησιμοποιεί το μέταλλο, αλλά είναι επίσης το μαγικό συστατικό στους αυτοκαταλύτες, μια συσκευή που καθιστά τα καυσαέρια των αυτοκινήτων λιγότερο ρυπογόνα. Θα βρείτε την ομάδα των μετάλλων πλατίνας, η οποία περιλαμβάνει το παλλάδιο, σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, από τηλεοράσεις πλάσματος και αερόσακους αυτοκινήτων μέχρι βηματοδότες.

Από πού την προμηθεύεται η ΕΕ: Εξαρτάται πλήρως από τις εισαγωγές από τη Νότια Αφρική, τη Ρωσία και τις ΗΠΑ.

Άλλες πιθανές πηγές: ο Καναδάς και η Ζιμπάμπουε εξορύσσουν επίσης πλατίνα και παλλάδιο.

Γραφίτης

Βρίσκεται στα… μολύβια αλλά χρησιμοποιείται επίσης σε αντικείμενα όπως μπαταρίες και για τη θέρμανση χαλυβουργείων.

Από πού τον προμηθεύεται η ΕΕ: Οι εταιρείες της ΕΕ αγοράζουν περίπου το ήμισυ του φυσικού γραφίτη από την Κίνα, αλλά τον προμηθεύονται επίσης από τη Βραζιλία, τη Νορβηγία και τη Ρουμανία.

Άλλες πιθανές πηγές: Η ΕΕ έχει μικρή εγχώρια παραγωγή στην Αυστρία και τη Γερμανία, αλλά θα μπορούσε επίσης να προμηθεύεται γραφίτη από περίπου 20 άλλες χώρες, όπως η Μαδαγασκάρη, η Ουκρανία ή το Βιετνάμ.

Λίθιο

Μια από τις πιο περιζήτητες πρώτες ύλες, και για καλό λόγο: είναι ένα από τα κορυφαία υλικά για τις μπαταρίες, καθιστώντας το κεντρικό στοιχείο για την παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων.

Από πού το προμηθεύεται η ΕΕ: Οι περισσότερες ανάγκες της ΕΕ σε λίθιο καλύπτονται από τη Χιλή, αλλά προμηθεύεται επίσης λίθιο από τις ΗΠΑ και τη Ρωσία.

Άλλες πιθανές πηγές: Η Ευρώπη έχει τη δυνατότητα να αντλήσει λίθιο από το έδαφός της, σε χώρες όπως η Πορτογαλία, η Τσεχία και η Ισπανία, αλλά τα περισσότερα έργα έχουν προσκρούσει σε τοπικές αντιδράσεις. Το μέταλλο είναι επίσης άφθονο σε χώρες που βρίσκονται πιο μακριά, όπως η Αργεντινή, η Βολιβία, οι ΗΠΑ, η Αυστραλία και η Κίνα.

Πυρίτιο

Το μεταλλικό πυρίτιο βρίσκεται σε κυψέλες ηλιακών συλλεκτών και ημιαγωγούς, καθιστώντας το απαραίτητο για τους τομείς της καθαρής ενέργειας και της ψηφιακής τεχνολογίας. Επειδή κάνει επίσης το αλουμίνιο πιο ανθεκτικό, το πυρίτιο χρησιμοποιείται επίσης σε αυτοκίνητα και αεροπλάνα.

Από πού το προμηθεύεται η ΕΕ: Αγοράζουν ήδη μεταλλικό πυρίτιο από τη Νορβηγία, τη Γαλλία, την Κίνα, τη Γερμανία και την Ισπανία.

Άλλες πιθανές πηγές: Η Βραζιλία και οι ΗΠΑ είναι άλλοι πιθανοί προμηθευτές πυριτίου.