Τέλος μιας ολόκληρης εποχής στην Αιόλου: Λουκέτο τον Αύγουστο στο Notos Galleries

Ρολά κατεβάζει στις 31 Αυγούστου 2026, έπειτα από 113 χρόνια λειτουργίας αρχικά ως «Αφοί Λαμπρόπουλοι» και στη συνέχεια ως «Notos Galleries», το εμβληματικό πολυκατάστημα στα Χαυτεία.

Η ανακοίνωση της Notos.com για το κλείσιμο του ιστορικού πολυκαταστήματος στη γωνία Αιόλου και Λυκούργου δεν αιφνιδίασε την αγορά, καθώς χαρακτηρίζεται ήδη από πολλούς ως «χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου».

Ήδη, από τον Ιούνιο του 2024, η Τράπεζα Πειραιώς και η DIMAND είχαν ανακοινώσει ότι το κτίριο χρειάζεται εκτεταμένη ανακατασκευή και ενίσχυση, έργα που δεν μπορούσαν να πραγματοποιηθούν με το πολυκατάστημα σε λειτουργία. Το ύψος της επένδυσης εκτιμάται γύρω στα 25 εκατ. ευρώ.

Αν και δεν έχει οριστικοποιηθεί η μελλοντική χρήση, κύκλοι της αγοράς αναφέρουν ότι εξετάζεται μεικτό μοντέλο αξιοποίησης, στα πρότυπα του πρώην ΜΙΝΙΟΝ, με εμπορικούς χώρους χαμηλά και γραφεία ή κατοικίες στους ορόφους.

Η αδυναμία εύρεσης νέας στέγης – Το άλυτο πρόβλημα της μεγάλης επιφάνειας

Παρά το γεγονός ότι η μισθωτική σύμβαση είχε λήξει από το τέλος του 2024, οι ιδιοκτήτες έδωσαν στην Notos περίοδο άνω του ενάμιση έτους για να βρει νέο χώρο.

Ωστόσο, το βασικό εμπόδιο ήταν η έλλειψη μεγάλων ενιαίων ακινήτων στην Αθήνα που να μπορούν να φιλοξενήσουν ένα πολυκατάστημα τέτοιας κλίμακας. Σύμφωνα με δημοσιεύματα υπήρξαν συζητήσεις για μεταφορά σε κτήριο της οδού Πανεπιστημίου, χωρίς όμως αποτέλεσμα.

Από τον Ξενοφώντα Λαμπρόπουλο στο πρώτο αθηναϊκό εμπορικό θαύμα

Η ιστορία ξεκινά το 1898, όταν ο Ξενοφών Λαμπρόπουλος φτάνει από την Κοντοβάζαινα Αρκαδίας στην Αθήνα και ξεκινά ως πλανόδιος πωλητής στο κέντρο της πόλης.

Με ευγένεια και εμπορικό ένστικτο, συγκεντρώνει το πρώτο κεφάλαιο για να δημιουργήσει μικρή επιχείρηση, βάζοντας τα θεμέλια για μια από τις πιο εμβληματικές εμπορικές ιστορίες της χώρας.

Η ίδρυση της «Αφοί Λαμπρόπουλοι» και το υπόγειο της Αιόλου

Το 1906, μαζί με τον αδελφό του Βασίλειο, ιδρύει την εταιρεία «Αφοί Λαμπρόπουλοι» σε υπόγειο στη γωνία Αιόλου και Σοφοκλέους.

Με δάνειο 20.000 δραχμών από τον γείτονα και επιχειρηματία της ΧΡΩΠΕΙ, η μικρή επιχείρηση σταδιακά εξελίσσεται σε εμπορικό κόμβο της πρωτεύουσας.

Το 1913 μεταφέρεται στην οδό Αιόλου–Σταδίου, στα Χαυτεία πέριξ της πλατείας Ομονοίας, και επεκτείνεται στα παρακείμενα νεοκλασικά κτίρια, εδραιώνοντας την παρουσία της στο εμπορικό κέντρο της Αθήνας.

Η επανάσταση της λιανικής – Τέλος στο παζάρι, αρχή στη διαφάνεια

Το κατάστημα Λαμπρόπουλου δεν υπήρξε απλώς εμπορικός χώρος, αλλά εργαστήριο νέας καταναλωτικής κουλτούρας. 

Καθιέρωσε σταθερές τιμές, κατάργησε το παζάρι, εφάρμοσε αργία Κυριακής και εισήγαγε ωράρια λειτουργίας που κάλυπταν σχεδόν όλη τη μέρα, θέτοντας πρότυπα για το σύγχρονο λιανεμπόριο.

Από την «Κολυνός» στη Columbia – Όταν το πολυκατάστημα έγινε βιομηχανία πολιτισμού

Η επιχείρηση επεκτάθηκε και εκτός εμπορίου, αποκτώντας εμβληματικά brands όπως η «Κολυνός» και το «Κατόλ», ενώ συνέβαλε καθοριστικά στη διάδοση της δισκογραφίας μέσω της συνεργασίας με την Columbia.

Στο πλαίσιο αυτής της σύμπραξης, συγκέντρωσε μάλιστα κορυφαίους δημιουργούς της εποχής, όπως τους Θεοδωράκη, Χατζιδάκι και Ξαρχάκο, αναθέτοντας στον Μανώλη Χιώτη τη διεύθυνση των ηχογραφήσεων, και συνέβαλε καθοριστικά στην ανανέωση της ελληνικής δισκογραφίας.

Παράλληλα, ανέδειξε νέες φωνές που άφησαν εποχή – από τη Μοσχολιού και τον Διονυσίου έως τον Ξυλούρη και τη Φαραντούρη – ενώ έφερε για πρώτη φορά στη δισκογραφία σημαντικούς ηθοποιούς όπως τη Βουγιουκλάκη, τη Λαμπέτη, τον Χορν και τη Μελίνα Μερκούρη.

Σημαντική ήταν και η συμβολή στην πολιτιστική διάσταση της μουσικής, με τη δημιουργία δίσκων όπως ο «Καραγκιόζης» με τον Ευγένιο Σπαθάρη και την καθιέρωση λαϊκών συναυλιών.

Την ίδια στιγμή, αναδιαμόρφωσε την αισθητική της δισκογραφίας, καθιερώνοντας τα καλλιτεχνικά εξώφυλλα με έργα μεγάλων Ελλήνων ζωγράφων, ενώ εισήγαγε καινοτομίες στη ραδιοφωνική προβολή και στη δομή της παραγωγής, όπως τη σειρά «πρώτη εκτέλεση».

Τέλος, επανέφερε δυναμικά στο προσκήνιο το ρεμπέτικο τραγούδι, συμβάλλοντας στην καθιέρωσή του μέσα από ερμηνευτές όπως ο Μπιθικώτσης, ο Πάνου, ο Γαβαλάς και η Λύδια.

Παράλληλα, έφερε στην Ελλάδα γραμμόφωνα και δίσκους, διαμορφώνοντας μια νέα εποχή στην κατανάλωση και τη μουσική κουλτούρα.

Το πολυκατάστημα ως σύμβολο αστικής ζωής

Μετά τον πόλεμο, ο «Λαμπρόπουλος» αναδεικνύεται σε σύμβολο οικονομικής ανάκαμψης. Τη δεκαετία του ’60 και ’70 εξελίσσεται σε κυρίαρχο εμπορικό προορισμό της Αθήνας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση του κέντρου και στην εμπορική ταυτότητα της πόλης.

Η γωνία της Αιόλου με τη Λυκούργου και τη Σταδίου γίνεται σημείο συνάντησης όλων, οι οποίοι κλείνουν τα ραντεβού τους λέγοντας απλώς ένα «…στου Λαμπρόπουλου».

Βεβαίως το κατάστημα αποτελεί πόλο έλξης των καταναλωτών, και ιδιαίτερα των παιδιών, τις εορταστικές περιόδους των Χριστουγέννων και των Αποκριών, ενώ κανείς δεν χάνει τις εκπτώσεις του.

Οι βιτρίνες του μονοπωλούν τον θαυμασμό των Αθηναίων που φτάνουν στο κέντρο της πόλης για να τις παρατηρήσουν και να αποκτήσουν άποψη για τις τάσεις της μόδας και ό,τι κυριαρχεί στην Ευρώπη. 

Ακριβά υφάσματα, ρούχα από ξένους σχεδιαστές και προϊόντα που χαρακτηρίζονταν καινοτόμα αλλά και εξαιρετικά ποιοτικά για την εποχή, πλαισιώνουν το αξέχαστο σλόγκαν του καταστήματος: «Διαλέγουμε πριν από εσάς για εσάς»!

Από τα fashion events στο Χόλιγουντ της Ομόνοιας

Το κατάστημα γίνεται και πολιτιστικό σημείο αναφοράς, φιλοξενώντας επιδείξεις μόδας, events και εμφανίσεις διεθνών τηλεοπτικών αστέρων.

Ενδεικτικά, η άφιξη του Ronn Moss («Τόλμη και Γοητεία») τη δεκαετία του ’90 συγκέντρωσε περίπου 20.000 άτομα, μετατρέποντας την Αιόλου σε σκηνή μαζικού θεάματος.

Από την ανάπτυξη στην κρίση του λιανεμπορίου

Από τη δεκαετία του ’70, τα πολυκαταστήματα άρχισαν να αντιμετωπίζουν αυξανόμενες δυσκολίες, με τις κλοπές να εκτοξεύονται και να οδηγούν το 1978 στη δημιουργία των «χρυσών εφεδρειών», έμπειρων πωλητριών που εντόπιζαν κλέφτες μέσα στα καταστήματα.

Το 1979 η εικόνα επιδεινώθηκε, καθώς μειώθηκε η κατανάλωση, άλλαξαν οι αγοραστικές συνήθειες και αυξήθηκαν οι απώλειες, παρά την προσπάθεια επέκτασης με νέο κατάστημα στον Πειραιά.

Η δεκαετία των καταστροφών - Νέο μοντέλο στο λιανεμπόριο

Η δεκαετία του ’80 σημαδεύτηκε από μεγάλες πυρκαγιές που κατέστρεψαν εμβληματικά πολυκαταστήματα, όπως το ΜΙΝΙΟΝ, τον Κατράντζο και αργότερα το κατάστημα του Πειραιά της Αφοί Λαμπρόπουλοι. Οι εικόνες των φλεγόμενων κτιρίων έπληξαν την αγορά, ενίσχυσαν την ανασφάλεια και οδήγησαν σε κατακόρυφη πτώση των τζίρων.

Παράλληλα, ο κλάδος βρέθηκε αντιμέτωπος με φορολογικές αλλαγές, τη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης και την είσοδο διεθνών αλυσίδων, που άλλαξαν ριζικά το μοντέλο του ελληνικού λιανεμπορίου.

Η εποχή του «shop in shop» και η μετάβαση στη Notos

Το 1992, ο «Λαμπρόπουλος» εισάγει στην Ελλάδα το μοντέλο «shop in shop», αλλάζοντας τα δεδομένα του λιανεμπορίου.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’90 περνά στον Όμιλο Παπαέλληνα και το 2001 μετονομάζεται σε Notos Galleries Λαμπρόπουλος, σηματοδοτώντας τη μετάβαση σε νέα επιχειρηματική εποχή.

Η τελευταία πράξη – Ένα τοπόσημο κλείνει, η πόλη αλλάζει

Με την απόφαση μη ανανέωσης της μισθωτικής σύμβασης και τα σχέδια ανακατασκευής του ακινήτου, το ιστορικό πολυκατάστημα κατεβάζει ρόλα μετά από 113 χρόνια συνεχούς παρουσίας.

Το ακίνητο περνά σε νέα φάση αξιοποίησης, με στόχο τη μετατροπή του σε σύγχρονο μεικτό συγκρότημα, ενώ η Notos συνεχίζει τη δραστηριότητά της σε άλλες πόλεις και στο ηλεκτρονικό εμπόριο.