AKTOR – Αλέξανδρος Εξάρχου: Μεγάλο στρατηγικό στοίχημα για την Ελλάδα ο Κάθετος Διάδρομος

Σε ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά στοιχήματα της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής της ΝΑ Ευρώπης είναι ο Κάθετος Διάδρομος δηλώνει σε συνέντευξή του στο «Πρώτο Θέμα» ο επικεφαλής του ομίλου AKTOR Αλέξανδρος Εξάρχου. Οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες για προμήθεια LNG, σε συνδυασμό με τις νέες υποδομές που θα απαιτηθούν για να υποστηριχθούν αυτές οι ποσότητες -με ποσότητες της τάξης των 4,5 δισ. κυβικών μέτρων LNG για τη ΝΑ Ευρώπη να έχουν ήδη «κλειδώσει»- μπορούν να αποφέρουν έσοδα έως και 2,5 δισ. ευρώ μετά το 2030 για τον Όμιλο και EBITDA της τάξης των 80-130 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση.

Οι βασικές συμφωνίες σε Αλβανία και Βοσνία Ερζεγοβίνη και η επόμενη σε Ρουμανία

Στόχος του κ. Εξάρχου είναι μέσα στο έτος να έχουν ολοκληρωθεί οι βασικές συμφωνίες, καθώς αυτό θα προσφέρει μεγαλύτερη βεβαιότητα για το επόμενο στάδιο. Μετά τις δυο 20ετείς συμφωνίες -αρχής γενομένης από το 2030- για προμήθεια LNG σε Αλβανία (1 bcm ετησίως) και Βοσνία-Ερζεγοβίνη (0,5 bcm), η επόμενη μακροπρόθεσμη συμφωνία που είναι προ των πυλών είναι με τη Ρουμανία (για 2 bcm ετησίως).

Ο επικεφαλής του ομίλου AKTOR αναδεικνύει επίσης τη σημασία της πρόσφατης συμφωνίας μεταξύ των Διαχειριστών των Συστημάτων Αερίου των χωρών που εμπλέκονται στον Κάθετο Διάδρομο και της Κομισιόν για τις χρεώσεις διαμετακόμισης, καθώς καθιστούν το έργο πιο αξιόπιστο για την αγορά, αίροντας σε μεγάλο βαθμό τις στρεβλώσεις αφού εισάγει ένα ενιαίο και γνωστό εκ των προτέρων μοντέλο τιμολόγησης.

Οι διεθνείς συνθήκες και το προνόμιο διαθεσιμότητας από τις ΗΠΑ

Ερωτώμενος για τις συνθήκες στις διεθνείς αγορές, ο κ. Εξάρχου επισημαίνει τη μεγάλη διαφορά τιμών μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης και προειδοποιεί ότι η τιμή του LNG στον κόμβο TTF της Ολλανδίας μπορεί να φτάσει έως και τα 85 ευρώ/MWh τον προσεχή χειμώνα (ενώ σήμερα κυμαίνεται κάτω από τα 50 ευρώ/MWh), προκαλώντας δυσβάσταχτο κόστος στην αγορά.

Ταυτόχρονα, θα υπάρχει μεγάλη δυσκολία να εξασφαλίσει κανείς LNG, ακόμη κι αν ο πόλεμος τελειώσει σύντομα». Γι’ αυτό, έχοντας ως όπλο τις συμφωνίες και τα MoU για προμήθεια LNG που έχουν υπογραφεί θα επιδιώξει την εξασφάλιση ενός «προνομίου διαθεσιμότητας» από τις ΗΠΑ ενόψει μιας περιόδου όπου η ζήτηση θα ξεπερνά σημαντικά την προσφορά.

Ισορροπία μεταξύ προμηθευτών φυσικού αερίου

Ο κ. Εξάρχου σημειώνει επίσης την ανάγκη η ΕΕ να έχει ισορροπία μεταξύ των προμηθευτών φυσικού αερίου και «αν αυτό σημαίνει ότι θα πληρώσει κάτι παραπάνω, τότε πρέπει να το κάνει. Γιατί η ενέργεια δεν είναι μόνο θέμα κόστους, είναι κυρίως θέμα ασφάλειας», αναδεικνύοντας την αξία του Κάθετου Διαδρόμου και ως εργαλείο εξισορρόπησης, καθώς στόχος είναι η δημιουργία μιας πραγματικής εναλλακτικής για τις ποσότητες ρωσικού αερίου που θα εκλείψουν από το ενεργειακό μείγμα της ΝΑ Ευρώπης τα επόμενα χρόνια. «Αν μπορέσουμε να διακινήσουμε 8-10 bcm τον χρόνο, αυτό αλλάζει τις ισορροπίες στην περιοχή».

Πρώτα εθνικό και μετά επιχειρηματικό project ο Κάθετος Διάδρομος

Ο ίδιος τονίζει ακόμα ότι ο Κάθετος Διάδρομος είναι πρώτα εθνικό και μετά επιχειρηματικό project και η συμμετοχή της ΔΕΠΑ Εμπορίας στην Atlantic SEE LNG αποτυπώνει την συμμετοχή του ελληνικού Δημοσίου στο εθνικό σκέλος του έργου. Στο πλαίσιο αυτό, η προοπτική είναι ότι οι συμβάσεις που υπέγραψε πρόσφατα η AKTOR (δια της θυγατρικής της AKTOR LNG USA) να ενταχθούν πλήρως στην Atlantic SEE.

Προειδοποίηση για νέα γενιά κόκκινων δανείων 25 δις. για πράσινα έργα

Αναφερόμενος στο τοπίο για τις ΑΠΕ -όπου ο όμιλος AKTOR στοχεύει σε εγκατεστημένη ισχύ 1,3 GW στο τέλος της δεκαετίας-, ο κ. Εξάρχου προειδοποιεί για τους κινδύνους που εγκυμονούν οι περικοπές ΑΠΕ που αυξάνονται εκθετικά (καθώς συνεχίζουν να μπαίνουν μαζικά πράσινα έργα, ιδίως φωτοβολταϊκά στο σύστημα, ενώ η ζήτηση παραμένει σταθερή τα τελευταία χρόνια), ενώ η αποθήκευση που θα μπορούσε να δώσει λύση ουσιαστικά τώρα μπαίνει στη γραμμή αφετηρίας.

Πιο συγκεκριμένα, κάνει λόγο για σοβαρό κίνδυνο αποσταθεροποίησης της εγχώριας αγοράς ΑΠΕ, συνδέοντας ευθέως τις αυξανόμενες περικοπές παραγωγής με πιθανό κύμα μη εξυπηρετούμενων δανείων ύψους έως και 25 δισ. ευρώ στο τραπεζικό σύστημα. Και τούτο διότι η πλειονότητα των έργων ΑΠΕ έχει χρηματοδοτηθεί με υψηλή τραπεζική μόχλευση, συνήθως με αναλογία 80% δανεισμό και 20% ίδια κεφάλαια.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, αν οι περικοπές παραγωγής ξεπεράσουν το 20%, ουσιαστικά εξαφανίζεται το περιθώριο κέρδους των έργων, με συνέπεια αρκετοί παραγωγοί να αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους. Ο ιδιος υποστηρίζει ότι κρίσιμος κρίκος για την σταθεροποίηση της αγοράς δεν είναι τόσο οι μικρές εγκαταστάσεις πίσω από τον μετρητή, αλλά κυρίως οι μεγάλες μπαταρίες αποθήκευσης που θα μπορούν να διοχετεύουν ενέργεια στο δίκτυο κατά τις βραδινές ώρες ή σε περιόδους χαμηλής παραγωγής.