Αν δεν αλλάξουμε νοοτροπία θα θρηνήσουμε ξανά - Ας μην μετρήσουμε στο επόμενο τριήμερο άλλα θύματα

Με ένα μήνυμα το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών μας παροτρύνει για Οδική Ασφάλεια και ζητά την προσοχή μας για να μην έχουμε ατυχήματα/δυστυχήματα κατά τη διάρκεια του τεραημέρου της 28ης Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με το Υπουργείο: «Την περσινή χρονιά, στο αντίστοιχο τριήμερο της 28ης Οκτωβρίου, 14 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην άσφαλτο. Η συμπεριφορά μας στον δρόμο έχει συνέπειες – όχι μόνο για τη δική μας ασφάλεια, αλλά για τις ζωές άλλων οδηγών, επιβατών και πεζών».

Φέτος – στο τετραήμερο της 28ης Οκτωβρίου – προβλέπεται μαζική μετακίνηση χιλιάδων πολιτών προς κάθε γωνιά της χώρας. Το μήνυμα «Αν αγαπάς την οικογένειά σου, προσοχή στον δρόμο» είναι απαραίτητο αλλά αυτό δεν αρκεί.

Το υπουργείο μας υπενθυμίζει ότι τα περισσότερα θανατηφόρα τροχαία συμβαίνουν λόγω:

• Οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ

• Οδήγησης κατά τις νυχτερινές ώρες με κόπωση

• Χρήσης κινητού

• Υπερβολικής ταχύτητας

• Μη χρήσης κράνους

• Μη χρήσης ζώνης

Όμως – εδώ εντοπίζονται κάποιες παραλείψεις από μέρους της Πολιτείας και γενικότερα του συστήματος οδικής ασφάλειας, τις οποίες οφείλουμε να τονίσουμε:

Αστυνόμευση / Εντατικοί Έλεγχοι

Παρά το γεγονός ότι οι βασικές αιτίες είναι γνωστές, η εφαρμογή των ελέγχων (αλκοόλ, ταχύτητα, χρήση κινητού) παραμένει ανεπαρκής. Σύμφωνα με στοιχεία της χώρας μας, η επιβολή των κυρώσεων και η “αίσθηση” της παρουσίας της αστυνομίας είναι χαμηλή.

Είναι απαραίτητη η διαρκής παρουσία της Ελληνική Αστυνομία και άλλων ελεγκτικών αρχών ειδικά στις εθνικές οδούς – όχι μόνο τις ώρες αιχμής αλλά 24 ώρες το 24ωρο σε κρίσιμα σημεία.

Διαρκείς Περιπολίες στις Εθνικές Οδούς

Ενώ οι υπενθυμίσεις (π.χ. «μειώστε στην ταχύτητα») είναι σωστές, η προληπτική διάσταση – η συνεχής περιπολία και η εποπτεία σε εθνικές οδούς, κυρίως σε τμήματα με γνωστό πρόβλημα – δεν φαίνεται να εφαρμόζεται επαρκώς. Τα στατιστικά δείχνουν ότι η χώρα μας εξακολουθεί να έχει θανάτους οδικής κυκλοφορίας σαφώς πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο: Το 2020 ήταν 54 θάνατοι ανά εκατομμύριο κατοίκους, σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Ουσιαστικά: δεν αρκεί να «ευχόμαστε» την ασφαλή επιστροφή – πρέπει να εξασφαλίζουμε ότι η οδός είναι επιτηρούμενη.

Εκπαίδευση των νέων στην Οδική Ασφάλεια

Η μεγαλύτερη παράλειψη είναι ότι δεν έχουμε εντάξει ουσιαστικά την οδική ασφάλεια στην εκπαίδευση των νέων – στα σχολεία, στις σχολές οδήγησης, στην οδηγική κουλτούρα. Η λανθασμένη νοοτροπία («δεν φοράω ζώνη», η «κάνω μικρή απόσταση», η «θα πάω αργά») μεταφέρεται από γενιά σε γενιά. Τα στοιχεία δείχνουν ότι μέρος των θυμάτων ανήκει στις νεότερες ηλικίες και αφορά δίκυκλα – με τη χώρα μας να έχει μεγαλύτερο μερίδιο φονικών σε μοτοσυκλέτες σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Προτείνουμε λοιπόν: Ενσωμάτωση εκπαίδευσης οδικής ασφάλειας ως μάθημα στα σχολεία (γυμνάσιο/λύκειο), ειδικά προγράμματα για νέους οδηγούς, αλλά και συνεχείς ενημερωτικές καμπάνιες που δεν «κάθονται» στην υπενθύμιση, αλλά στην αλλαγή συμπεριφοράς.

Σύστημα μετρήσεων, αξιολόγηση και αναφορές

Η πολιτεία οφείλει να δημοσιοποιεί με συνέπεια τα στοιχεία ανά τριήμερο / τετραήμερο, κατά γεωγραφική περιοχή, τύπο οδού, ώρα, ηλικία. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν σταθερά ότι η Ελλάδα έχει υψηλότερο ποσοστό θανάτων ανά κατοίκους – αλλά χωρίς συνεχή και διαφανή αναφορά για να στοχεύσουμε τις παρεμβάσεις. Χωρίς αξιολόγηση, δεν μπορεί να υπάρξει στοχοθεσία ούτε λογοδοσία.

Αυτό το τετραήμερο της 28ης Οκτωβρίου, ας συμφωνήσουμε όλοι

Εσύ: να οδηγήσεις με υπευθυνότητα: Κράνος, ζώνη, ξεκούραση, όχι χρήση κινητού, όχι αλκοόλ, όχι υπερβολική ταχύτητα.

Η πολιτεία / οι φορείς: Να δράσουν πέρα από τις υπενθυμίσεις – με συνεπή ελέγχους, με συμφωνημένο σχέδιο εκπαίδευσης, με δημοσιοποίηση στοιχείων και με μόνιμη παρουσία στις οδούς.

Ας επιστρέψουμε όλοι με ασφάλεια στις οικογένειές μας. Ας μην μείνουμε στο απλό «ας προσέξουμε» – ας το κάνουμε πράξη.