«Αν δεν μπορείτε να τα φροντίσετε επιστρέψτε τα»: Κινέζικα εκθέματα έσπασαν στο Βρετανικό Μουσείο

Το Βρετανικό Μουσείο διερευνά πώς ένα κινέζικο πορσελάνινο μπολ 300 ετών έπεσε από το ράφι και έσπασε, προκαλώντας ζημιά και σε ένα άλλο αντικείμενο. Πρόκειται για ένα περιστατικό που μέχρι στιγμής το μουσείο αδυνατεί, όπως λέει, να εξηγήσει, έχει προκαλέσει οργή στην Κίνα και ενέτεινε τους φόβους για διπλωματική διαμάχη.

Το μπολ, που χρονολογείται από την περίοδο Κανγκσί της δυναστείας Τσινγκ της Κίνας (1662-1722), έπεσε στις 4 Οκτωβρίου και χτύπησε ένα μικρό πορσελάνινο κουτί σε ένα ράφι από κάτω, σύμφωνα με το κινεζικό ειδησεογραφικό μέσο «The Paper», γράφει ο Independent.

Το αντικείμενο, το οποίο το Βρετανικό Μουσείο έχει περιγράψει ως «ένα εξαιρετικά καλοφτιαγμένο αντίγραφο ενός πορσελάνινου μπολ της δυναστείας Μινγκ του 15ου αιώνα», απεικονίζει γυναίκες σε έναν κήπο που θαυμάζουν έναν πίνακα, παίζουν ένα παραδοσιακό έγχορδο όργανο και συμμετέχουν σε επιτραπέζια παιχνίδια.

Το δεύτερο αντικείμενο ήταν ένα μικρό πορσελάνινο κουτί, διακοσμημένο με κίτρο «χέρι του Βούδα», κλαδιά ροδάκινου και καμέλιες. Και τα δύο αντικείμενα κατασκευάστηκαν στο Τζινγκντεζέν, μια πόλη στην επαρχία Τζιανγκσί της Κίνας, γνωστή για την παραγωγή πορσελάνης, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του αυτοκράτορα Κανγκσί, σύμφωνα με την εφημερίδα South China Morning Post.

Η περίφημη αίθουσα με τα αριστουργήματα

Το μπολ εκτίθετο στην Αίθουσα 95, τη γκαλερί κινέζικων κεραμικών του μουσείου.

Ένας φοιτητής δήλωσε στην κινεζική εφημερίδα New Express ότι το προσωπικό ζήτησε ξαφνικά από τους επισκέπτες να εκκενώσουν τον χώρο, το μεσημέρι της 4ης Οκτωβρίου. «Μετά την επαναλειτουργία της αίθουσας, δεν είδα πλέον το έκθεμα B629 να εκτίθεται, ενώ έλειπε και το έκθεμα 634», δήλωσε στην εφημερίδα.

Πρόσθεσε: «Τα εκθέματα είναι αρκετά πολύτιμα και αυτό είναι θλιβερό. Πιστεύω ότι το μουσείο πρέπει να ενισχύσει τον έλεγχο των επισκεπτών».

«Δυστυχώς, ένα μπολ και ένα μικρό κουτί από την περίοδο Κανγκσί της δυναστείας Τσινγκ, που ανήκουν στη Συλλογή του Σερ Πέρσιβαλ Ντέιβιντ, υπέστησαν ζημιά όταν το μπολ έπεσε από το ράφι του και προσγειώθηκε στο κάτω ράφι. Το ράφι και η βάση στήριξης δεν παρουσιάζουν ζημιά, αλλά θα συνεχίσουμε να διερευνούμε πώς συνέβη αυτό», ανέφερε εκπρόσωπος του μουσείου στην εφημερίδα «The Telegraph».

«Και τα δύο αντικείμενα βρίσκονται ήδη στα χέρια της εξειδικευμένης ομάδας συντήρησης μας για πλήρη αποκατάσταση. Αντιμετωπίζουμε τη φροντίδα των αντικειμένων με εξαιρετική σοβαρότητα και έχουμε εφαρμόσει αυστηρά μέτρα εντός των προθηκών για την προστασία από τέτοια περιστατικά», συμπλήρωσε. 

Ο Παν Τζινγιού, ένας κινέζος ξεναγός που, σύμφωνα με πληροφορίες, εργάζεται στο Βρετανικό Μουσείο, ανέφερε σε μια ανάρτηση στο WeChat ότι πραγματοποιούσε ξενάγηση στην Αίθουσα 95 όταν αυτή έκλεισε απροσδόκητα, αλλά αρχικά δεν υποψιάστηκε ότι είχε συμβεί κάτι στα κεραμικά.

Άρχισε να πιστεύει τις αναφορές μόνο αφού είδε φωτογραφίες των σπασμένων κομματιών να κυκλοφορούν στα κοινωνικά δίκτυα, σύμφωνα με τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης.

Ο κ. Παν ανέφερε ότι επέστρεψε στην αίθουσα εκθέσεων στις 7 Οκτωβρίου και ρώτησε το προσωπικό του μουσείου για τη ζημιά.

«Φάνηκαν έκπληκτοι που είχαμε δει φωτογραφίες του περιστατικού, αλλά μου επιβεβαίωσαν ότι η πορσελάνη είχε πράγματι σπάσει», δήλωσε στην εφημερίδα Global Times.

Είπε ότι, εκείνη τη στιγμή, η ετικέτα στο σημείο όπου φυλάσσονταν τα εκθέματα ανέφερε «αντικείμενο που έχει αφαιρεθεί για μελέτη», αλλά την επόμενη μέρα η ένδειξη είχε αλλάξει σε «συντήρηση».

Το μπολ, εξήγησε ο κ. Παν, ήταν τοποθετημένο ανάποδα πάνω σε ένα στήριγμα, προφανώς ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να δουν τη βάση του. «Με απασχολεί περισσότερο το γιατί συνέβη το ατύχημα, πώς θα αποκατασταθούν τα εκθέματα και πώς μπορούν να προληφθούν παρόμοια περιστατικά στο μέλλον», έγραψε στην ανάρτησή του.

Το δάνειο, η μόνιμη μεταβίβαση και το «αίτημα» για επιστροφή

Το κύπελλο και το κουτί ανήκαν στο Ίδρυμα Κινέζικης Τέχνης «Sir Percival David», το οποίο ιδρύθηκε το 1952 από τον Βρετανό επιχειρηματία και συλλέκτη Sir Percival David. Η συλλογή εκτίθετο στη Σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Λονδίνου μέχρι το 2007, πριν μεταφερθεί στο Βρετανικό Μουσείο το 2009 με μακροπρόθεσμο δάνειο.

Οι διαχειριστές του ιδρύματος συμφώνησαν να δωρίσουν τη συλλογή μόνιμα στο μουσείο το 2024, ενώ η μεταβίβαση έλαβε επίσημη έγκριση από την Επιτροπή Φιλανθρωπικών Οργανώσεων τον Μάρτιο του 2025.

Η συλλογή περιλαμβάνει περίπου 1.700 αντικείμενα και η αξία της εκτιμάται σε 1 δισ. λίρες, γεγονός που την καθιστά την πιο πολύτιμη δωρεά αντικειμένων στην ιστορία των βρετανικών μουσείων, σύμφωνα με την Επιτροπή Φιλανθρωπικών Οργανώσεων.

Η φθορά και η ασαφής κατάσταση σχετικά με τα εκθέματα έχουν πυροδοτήσει την οργή στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με ορισμένους να ζητούν την επιστροφή κινεζικών πολιτιστικών αντικειμένων που βρίσκονται στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Global Times, κάποιος έγραψε: «Τα κινεζικά πολιτιστικά κειμήλια που λεηλατήθηκαν και διασκορπίστηκαν σε όλο τον κόσμο ενσαρκώνουν την ψυχή του κινεζικού πολιτισμού. Πρέπει να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, και κάποια μέρα θα το κάνουν».

Κάποιος άλλος έγραψε: «Αν δεν μπορείτε να τα φροντίσετε όπως πρέπει, επιστρέψτε τα».