Cambas Gardens: Ο Δήμος Παλλήνης επανασυστήνει το ιστορικό Κτήμα Καμπά

Το Cambas Gardens, αποτελεί μια νέα, μεγάλης κλίμακας αστική ανάπτυξη στην Κάντζα του Δήμου Παλλήνης, η οποία φιλοδοξεί να επανασυστήσει το ιστορικό Κτήμα Καμπά μέσα από ένα σύγχρονο μοντέλο ανάπτυξης που συνδυάζει την εργασία, τον πολιτισμό, εκτεταμένους χώρους πρασίνου και την καθημερινή ζωή.

Το masterplan σχεδιάζεται ως ένας «αστικός συνδετήρας», δημιουργώντας δεσμούς μεταξύ της ευρύτερης περιοχής, της τοπικής κοινότητας και των ανθρώπων που θα εργάζονται ή θα επισκέπτονται το Cambas Gardens. Στην καρδιά του σχεδιασμού βρίσκεται η δημιουργία ενός ζωντανού κοινωνικού πυρήνα, με χώρους συνάντησης, εργασίας, πολιτισμού και αναψυχής.

Κεντρικό στοιχείο της ανάπτυξης αποτελεί το σύγχρονο campus γραφείων, πιστοποιημένων κατά LEED και WELL, το οποίο πλαισιώνεται από συμπληρωματικές χρήσεις και λειτουργίες. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον πολιτισμό και την ανάδειξη της ιστορικής κληρονομιάς του Κτήματος Καμπά, καθώς και στη διαμόρφωση ενός εκτεταμένου δικτύου κοινόχρηστων χώρων, χώρων πρασίνου, αναψυχής και κοινωνικής αλληλεπίδρασης.

Ο σχεδιασμός αναπτύσσεται γύρω από τέσσερις βασικούς άξονες: την εργασία, τον δημόσιο χώρο, την πολιτιστική κληρονομιά και την τοπική κοινότητα. Η ιστορική ταυτότητα του Κτήματος και το φυσικό τοπίο αποτελούν βασικά στοιχεία του masterplan, με στόχο τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που δεν περιορίζεται στις επιμέρους χρήσεις του, αλλά επιδιώκει να λειτουργήσει ως σημείο σύνδεσης μεταξύ της ανάπτυξης, της περιοχής και των ανθρώπων της. Η φιλοσοφία αυτή αποτυπώνεται και στην έννοια του «αστικού συνδετήρα», γύρω από την οποία οργανώνεται το masterplan.

Η εξέλιξη του σχεδιασμού

Η σημερινή κατεύθυνση ανάπτυξης του Cambas Gardens, με βασικό πυρήνα ένα σύγχρονο campus γραφείων και συμπληρωματικές χρήσεις, διαφοροποιείται ουσιαστικά από την προγενέστερη πρόβλεψη ανάπτυξης ενός εμπορικού κέντρου στην περιοχή. Πρόκειται για ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης και λειτουργίας, που επιδιώκει ηπιότερη ένταξη στο περιβάλλον, περισσότερο ισορροπημένη σχέση μεταξύ δομημένου και ελεύθερου χώρου και σημαντικά διαφορετικά χαρακτηριστικά επισκεψιμότητας και κυκλοφοριακής φόρτισης.

Ενδεικτικά, βάσει των εκτιμήσεων για τα δύο διαφορετικά σενάρια ανάπτυξης, ένα εμπορικό κέντρο αντίστοιχης κλίμακας θα μπορούσε να προσελκύει περίπου 15 εκατ. επισκέψεις ετησίως, ενώ για το Cambas Gardens η εκτιμώμενη ετήσια επισκεψιμότητα διαμορφώνεται σε περίπου 1,2 εκατ. επισκέψεις. Η διαφορά αυτή αποτυπώνει και τη διαφορετική φύση των δύο μοντέλων: ένα εμπορικό κέντρο χαρακτηρίζεται από υψηλή επισκεψιμότητα και εντονότερες κυκλοφοριακές αιχμές, ιδιαίτερα τα Σαββατοκύριακα, ενώ ένα campus γραφείων παρουσιάζει περισσότερο προβλέψιμη καθημερινή ροή.

Αντίστοιχη διαφοροποίηση προκύπτει και ως προς τις ανάγκες στάθμευσης. Για την ίδια επιφάνεια δόμησης, η εμπορική χρήση απαιτεί, βάσει των γενικών διατάξεων, περίπου 3,3 φορές περισσότερες θέσεις στάθμευσης σε σχέση με τη χρήση γραφείων, περίπου 6.000 έναντι 1.800 θέσεων αντίστοιχα.

Παράλληλα, αντί ενός μεγάλου ενιαίου κτιριακού όγκου, με τους ελεύθερους χώρους να αναπτύσσονται κυρίως περιμετρικά, η κατεύθυνση του campus προβλέπει τη διάσπαση της δόμησης σε επιμέρους κτιριακές ενότητες και τη δημιουργία ελεύθερων χώρων ανάμεσά τους, επιδιώκοντας μια ηπιότερη ένταξη της ανάπτυξης στο υφιστάμενο περιβάλλον.

Στόχος του σχεδιασμού είναι το Cambas Gardens να μην αποτελεί έναν απομονωμένο προορισμό, αλλά ένα περιβάλλον που εντάσσεται οργανικά στον τόπο, δημιουργεί χώρους για την καθημερινή ζωή και επιδιώκει μια ουσιαστική σχέση με την τοπική και την ευρύτερη κοινότητα. Η προσέγγιση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της φιλοσοφίας του masterplan, το οποίο αντιμετωπίζει το Cambas Gardens ως έναν «αστικό συνδετήρα» μεταξύ του τόπου, της ιστορίας του και των ανθρώπων που θα τον χρησιμοποιούν και θα τον επισκέπτονται.

Θεσμικό & Πολεοδομικό Πλαίσιο

Η Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτήτων (ΠΟΑΠΔ) Κάντζας του Δήμου Παλλήνης οριοθετήθηκε το 2011, με την παράλληλη έγκριση της σχετικής Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ). Το 2021 ακολούθησε η έγκριση της Πολεοδομικής Μελέτης της ΠΟΑΠΔ, η οποία καθορίζει την πολεοδομική οργάνωση, τις επιτρεπόμενες χρήσεις και τους όρους ανάπτυξης της περιοχής.

Η συνολική έκταση της ΠΟΑΠΔ ανέρχεται σε περίπου 315 στρέμματα. Στο πλαίσιο της πολεοδομικής της οργάνωσης, η κύρια ανάπτυξη διαρθρώνεται σε τρία Οικοδομικά Τετράγωνα (Ο.Τ. 1, Ο.Τ. 2 και Ο.Τ. 3), συνολικής έκτασης περίπου 157,6 στρεμμάτων, στα οποία η προβλεπόμενη βάσει του ισχύοντος πολεοδομικού σχεδιασμού δόμηση ανέρχεται συνολικά σε περίπου 89.100 τ.μ.

Ο.Τ. 1

Το Ο.Τ. 1, συνολικής έκτασης περίπου 132,8 στρεμμάτων, αποτελεί το μεγαλύτερο τμήμα της ανάπτυξης και έχει προβλεπόμενη δόμηση περίπου 79.700 τ.μ.

Στο πλαίσιο του σχεδιασμού, το Ο.Τ. 1 εξετάζεται ως ο βασικός πυρήνας ενός σύγχρονου campus γραφείων, με κύρια έμφαση στους χώρους εργασίας και με δυνατότητα ανάπτυξης συμπληρωματικών χρήσεων και παροχών που θα υποστηρίζουν την καθημερινή λειτουργία και εμπειρία του campus.

Ο.Τ. 2.

Το Ο.Τ. 2, συνολικής έκτασης περίπου 23,4 στρεμμάτων, περιλαμβάνει το ιστορικό συγκρότημα του πρώην εργοστασίου οινοποιίας Καμπά. Η προβλεπόμενη δόμηση ανέρχεται σε περίπου 9.375 τ.μ., εκ των οποίων περίπου 3.684 τ.μ. αντιστοιχούν σε διατηρητέα κτίσματα τα οποία θα αποκατασταθούν και θα αναδειχθούν. 

Ο.Τ. 3

Το Ο.Τ. 3, συνολικής έκτασης περίπου 1,34 στρεμμάτων, περιλαμβάνει το υφιστάμενο κτήριο του παλαιού Σιδηροδρομικού Σταθμού Κάντζας.

Βάσει του σχεδιασμού, προβλέπεται η αποκατάσταση του κτηρίου, επιφάνειας περίπου 45 τ.μ., ενώ οι επιτρεπόμενες χρήσεις αφορούν πολιτιστικές εγκαταστάσεις και αναψυκτήρια. 

Κοινόχρηστοι Χώροι & Πράσινο 

Ιδιαίτερη έμφαση στον σχεδιασμό του Cambas Gardens δίνεται στους κοινόχρηστους χώρους και στο πράσινο, με στόχο τη δημιουργία ενός ανοιχτού περιβάλλοντος που διατηρεί και αναδεικνύει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του Κτήματος Καμπά. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η διαμόρφωση ενός παραδοσιακού τοπίου αμπελώνων, σε άμεση σύνδεση με την ιστορία του Κτήματος, καθώς και ενός λοφώδους τοπίου με ελαιώνες, χώρους καλλιέργειας και αναψυχής. Η φύτευση τοπικών ειδών και η αξιοποίηση στοιχείων σκίασης θα συμβάλλουν στη φυσική σκίαση, τη βελτίωση του μικροκλίματος και την ενίσχυση της βιοποικιλότητας.

Σημείο αναφοράς των κοινόχρηστων χώρων θα αποτελεί μια πλατεία, σχεδιασμένη ως χώρος συνάντησης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης, με δυνατότητα φιλοξενίας δημόσιων εκδηλώσεων, όπως γευσιγνωσίες κρασιού, εργαστήρια και πολιτιστικά συνέδρια. Παράλληλα, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει αθλητικούς χώρους και χώρους παιχνιδιού και κοινωνικοποίησης, με δυνατότητα φιλοξενίας παιδικών χαρών και skate park.

Στο ίδιο δίκτυο εντάσσεται και ένας κοινοτικός λαχανόκηπος, πλαισιωμένος από άτυπους χώρους συγκέντρωσης και κοινωνικής συναναστροφής, οι οποίοι θα μπορούν να φιλοξενούν και δημοτικές εκδηλώσεις. Η χωρική αυτή οργάνωση προάγει τη συλλογική χρήση του χώρου και υποστηρίζει πρακτικές κυκλικής οικονομίας, όπως η τοπική παραγωγή, η ανταλλαγή αγαθών και η επαναχρησιμοποίηση πόρων.

Τοποθεσία & Προσβασιμότητα

Το ακίνητο βρίσκεται στην Κάντζα του Δήμου Παλλήνης, σε μια στρατηγική θέση στην ανατολική Αττική, με άμεση σύνδεση με βασικούς οδικούς άξονες και μέσα σταθερής τροχιάς. Βρίσκεται σε απόσταση περίπου 5 λεπτών περπάτημα από τον σταθμό Προαστιακού Παιανία - Κάντζα, ενώ η εγγύτητά του στην Αττική Οδό ενισχύει περαιτέρω τη σύνδεσή του με το κέντρο της Αθήνας, το αεροδρόμιο και την ευρύτερη περιοχή της Αττικής.

Η περιοχή απέχει περίπου 15 λεπτά οδικώς και 26 λεπτά με ΜΜΜ από την Αθήνα, ενώ ο Διεθνής Αερολιμένας «Ελευθέριος Βενιζέλος» βρίσκεται σε απόσταση περίπου 10 λεπτών οδικώς και 11 λεπτών με ΜΜΜ.

Ιστορικά Στοιχεία

1875 – Ο Ανδρέας Καμπάς, μαζί με τον αδελφό του Αλέξανδρο, αγοράζουν στην Κάντζα έκταση για την καλλιέργεια αμπελώνων.

1882 – Κατασκευάζεται το πρώτο κτήριο της μονάδας παραγωγής, το οποίο θα στέγαζε το αποστακτήριο και τις κάβες.

1903 – Πραγματοποιείται οικοδόμηση των υπόλοιπων εγκαταστάσεων στο Κτήμα, προκειμένου να εξυπηρετηθεί η πλέον αυξημένη παραγωγή κρασιού και κονιάκ.

1907 – Δημιουργούνται οι υπόγειες αποθήκες για την παλαίωση του κρασιού, με χαρακτηριστικό τους τον φυσικό κλιματισμό που διαθέτουν και τη σταθερή, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, θερμοκρασία των 17°C.

1918 – Μετά τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η εταιρεία Καμπά εισάγεται στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

1931 – Η επιχείρηση περνά στον έλεγχο της Εθνικής Τράπεζας, αλλά συνεχίζει να λειτουργεί και να πρωτοστατεί στην παραγωγή κρασιού και κονιάκ.

1985 – Η Εθνική Τράπεζα πουλά την εταιρεία Καμπά στην εταιρεία «Μπουτάρης Α.Ε.» η οποία συνεχίζει τη λειτουργία του οινοποιείου έως το 1991.

1997 – Οι μετοχές της εταιρείας Καμπά πωλούνται στην εταιρεία REDS A.E.

2004 – Το κτηριακό συγκρότημα του πρώην εργοστασίου οινοποιίας «Α. Καμπά» χαρακτηρίζεται διατηρητέο, ενώ καθορίζεται ζώνη προστασίας περίπου 23,4 στρεμμάτων γύρω από αυτό.

2011 – Στις 2 Νοεμβρίου, με Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ ΑΑΠ/288/2011), οριοθετείται η Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτήτων (ΠΟΑΠΔ) στη θέση Κάντζα του Δήμου Παλλήνης και εγκρίνεται η σχετική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ).

2019 – Στις 19 Μαρτίου, υπογράφεται Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Δήμου Παλλήνης και του φορέα ανάπτυξης της ΠΟΑΠΔ, με στόχο την εξασφάλιση της νομιμότητας της επένδυσης, την πρόληψη και αντιμετώπιση ενδεχόμενων προβλημάτων, καθώς και την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της περιοχής.

2021 – Στις 7 Ιουνίου, με Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ Δ/328), εγκρίνεται η Πολεοδομική Μελέτη της ΠΟΑΠΔ. Η συνολική πολεοδομήσιμη έκταση ανέρχεται σε περίπου 398 στρέμματα, εκ των οποίων περίπου 157 στρέμματα αποτελούν χώρους ιδιοκτησίας του φορέα της ΠΟΑΠΔ και περίπου 241 στρέμματα κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους.

2026 – Οι μετοχές της εταιρείας Καμπά, καθώς και το ακίνητο, εξαγοράζονται από την εισηγμένη DIMAND, με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου συγκροτήματος μεικτών χρήσεων.