Επιστροφή στα θρανία: Διδάξτε ασφαλή οδήγηση στο παιδί σας

Το πρώτο κουδούνι της χρονιάς χτύπησε και η καθημερινότητα στους ελληνικούς δρόμους επέστρεψε στους γνώριμους, συχνά χαοτικούς της ρυθμούς. Κορναρίσματα, βιασύνη, άγχος να προλάβουμε την πρώτη ώρα και το πατροπαράδοτο πρωινό μποτιλιάρισμα. Όμως, μέσα σε αυτόν τον κυκλοφοριακό πανικό, υπάρχει ένα ζευγάρι μάτια στο πίσω κάθισμα που παρατηρεί, αφομοιώνει και μαθαίνει τα πάντα: τα παιδιά μας.

Καθώς πάνω από 1,3 εκατομμύρια μαθητές σε όλη την Ελλάδα επιστρέφουν στα θρανία, ένα τεράστιο ποσοστό αυτών μετακινείται καθημερινά με το οικογενειακό αυτοκίνητο. Διεθνείς έρευνες για την κινητικότητα δείχνουν ότι ένα παιδί περνάει κατά μέσο όρο τέσσερις ώρες την εβδομάδα μέσα στο όχημα με τους γονείς του. Αυτός ο πολύτιμος χρόνος δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως μια αγχωτική διαδρομή ρουτίνας, αλλά ως η ιδανική ευκαιρία για το πιο κρίσιμο μάθημα της ημέρας: την οδική ασφάλεια.

Η «σχολική αίθουσα» των τεσσάρων τροχών

Η ελληνική πραγματικότητα στους δρόμους είναι δυστυχώς γνωστή για τα υψηλά ποσοστά τροχαίων και την έλλειψη οδηγικής παιδείας. Ωστόσο, αναλυτές οδικής συμπεριφοράς επισημαίνουν ότι οι γονείς ασκούν τη μεγαλύτερη επιρροή στη διαμόρφωση του μελλοντικού προφίλ των παιδιών τους ως οδηγών. Το πώς αντιδράμε εμείς πίσω από το τιμόνι χτίζει γερά τα θεμέλια για το πώς θα συμπεριφέρονται εκείνα αύριο. Αν θέλουμε πραγματικά να αλλάξουμε τη θλιβερή νοοτροπία που κοστίζει ζωές στη χώρα μας, η κυκλοφοριακή αγωγή πρέπει να ξεκινήσει βιωματικά από την παιδική ηλικία.

Τι δείχνουν οι έρευνες: Τα παιδιά ως "καθρέφτης" των γονιών

Σύμφωνα με μελέτες αναπτυξιακής ψυχολογίας και ινστιτούτων οδικής ασφάλειας, τα παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας μαθαίνουν κυρίως μέσω της μίμησης προτύπων (role modeling). Δεν ακούνε απαραίτητα τι τους λέμε, αλλά βλέπουν τι κάνουμε. Ένας έφηβος που παίρνει το δίπλωμα στα 18 του, έχει ήδη "εκπαιδευτεί" για περισσότερα από 10 χρόνια παρατηρώντας τον πατέρα ή τη μητέρα του. Στατιστικές από ευρωπαϊκά παρατηρητήρια υπογραμμίζουν ότι παιδιά γονιών με επιθετική οδηγική συμπεριφορά, έχουν πολλαπλάσιες πιθανότητες να εμπλακούν σε ατυχήματα όταν πιάσουν τα ίδια το τιμόνι.

Οι κακές συνήθειες που "γράφουν" στο υποσυνείδητο

Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες, λανθασμένες συμπεριφορές που εντοπίζουν οι ερευνητές κατά την πρωινή διαδρομή προς το σχολείο;

Η υπέρβαση του ορίου ταχύτητας με τη μόνιμη δικαιολογία ότι «έχουμε αργήσει».

Η άκρως επικίνδυνη χρήση του κινητού τηλεφώνου (ακόμα και για ένα γρήγορο μήνυμα).

Η κατανάλωση καφέ ή φαγητού με το ένα χέρι στο τιμόνι.

Το "tailgating" – η επιθετική οδήγηση όπου κολλάμε σε απόσταση αναπνοής στο προπορευόμενο όχημα.

Σε αυτά, προσθέστε τον εκνευρισμό, τις προσπεράσεις της τελευταίας στιγμής και τις έντονες λεκτικές αντιπαραθέσεις που αποτελούν «παράδοση» στους ελληνικούς δρόμους. Όλα τα παραπάνω καταγράφονται στο υποσυνείδητο του παιδιού. Στην ουσία, τους διδάσκουμε σιωπηλά ότι οι κανόνες είναι ελαστικοί και η επιθετικότητα δικαιολογείται όταν βιαζόμαστε.

Χτίζοντας τη νέα γενιά υπεύθυνων οδηγών

Όλοι επιθυμούμε τα παιδιά μας να είναι ασφαλή, είτε ως επιβάτες σήμερα, είτε ως ανεξάρτητοι οδηγοί αύριο.

Το ταξίδι της ασφαλούς οδήγησης ξεκινά από εμάς. Η καθημερινή διαδρομή για το σχολείο είναι ο τέλειος χρόνος για να διδάξουμε στην πράξη τους χρυσούς κανόνες: Pαραμένουμε ήρεμοι, φοράμε πάντα –και αυστηρά στο πίσω κάθισμα– τη ζώνη ασφαλείας, σεβόμαστε τον ΚΟΚ και αγνοούμε το smartphone.

Καθώς η κίνηση στους δρόμους αυξάνεται κατακόρυφα με τη νέα σχολική χρονιά, ας αναλογιστούμε την ευθύνη μας. Δεν χρειάζεται να περιμένουμε τα θεωρητικά μαθήματα οδήγησης για να μιλήσουμε στα παιδιά για την αξία της ζωής. Η οριστική αλλαγή της οδηγικής μας κουλτούρας είναι στο χέρι μας, και η αφετηρία της βρίσκεται ακριβώς εκεί: στο παιδικό κάθισμα του δικού μας αυτοκινήτου.