Γιατί η Ιρλανδία είναι ο «αδύναμος κρίκος» στον υβριδικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ευρώπης

Στον απόηχο της αποστροφής του Βλαντίμιρ Πούτιν «εάν η Ευρώπη θέλει πόλεμο με τη Ρωσία, είμαστε έτοιμοι» κι ενώ πληθαίνουν καθημερινά οι πτήσεις ύποπτων drones στον ουρανό της Ευρώπης, ένα ερώτημα πλανάται στους στρατιωτικούς κύκλους της Δύσης: κι αν η ρωσική απειλή έρθει, τελικά, από τον Ατλαντικό και όχι από την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ; Αρκετοί αναλυτές εκτιμούν πως η Ιρλανδία είναι η χώρα που συνιστά την «αχίλλειο πτέρνα» της ΕΕ έναντι των υβριδικών επιχειρήσεων της Ρωσίας κατά της Ευρώπης.

Παρά τις σταθερά αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, η Δημοκρατία της Ιρλανδίας έχει ελάχιστες δαπάνες για την άμυνά της: θα δαπανήσει μόλις 1,5 δις ευρώ για το 2026, ένα ρεκόρ για την ιστορία της, που, όμως, αντιπροσωπεύει μόλις το 0,2% του ΑΕΠ της. Η διαφορά είναι εντυπωσιακή συγκρινόμενη με την Σουηδία που θα δαπανήσει 2,8% του ΑΕΠ της και την Δανία στο 3% , δύο χώρες που ήρθαν πρόσφατα αντιμέτωπες με εισβολές drones, ενέργειες που αποδίδονται στην Ρωσία.

Χωρίς μαχητικά και υποβρύχια, ο πιο αδύναμος στόλος στην ΕΕ

Αποτέλεσμα αυτής της χρόνιας υποεπένδυσης στην ιρλανδική άμυνα: Υποστελεχωμένες ένοπλες δυνάμεις, χωρίς μαχητικά αεροσκάφη κι ένα Ναυτικό ανίκανο να υπερασπιστεί τον αχανή θαλάσσιο χώρο του, έκτασης περίπου 6 φορές το μέγεθος της χώρας. Το Δουβλίνο δεν διαθέτει παρά 8 πλοία-εκ των οποίων τα μισά δεν είναι αυτή τη στιγμή διαθέσιμα ενώ δεν έχει κανένα υποβρύχιο-γεγονός που τον καθιστά τον πιο αδύναμο στόλο στην ΕΕ. Δεν διαθέτει καν κεντρικό ραντάρ ανίχνευσης και εντοπισμού αεροσκαφών και θαλάσσιας δραστηριότητας στα ανοιχτά των ιρλανδικών ακτών, ούτε αντιπυραυλικά συστήματα. Αξιοπερίεργο είναι, επίσης, πως δεν έχει επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων, ούτε αυτόνομο υπουργείο ΄Αμυνας αλλά ούτε και μυστικές υπηρεσίες, αναφέρει το γαλλικό δίκτυο France24.

Η Ρωσία δεν θα άφηνε αυτή την αδυναμία ανεκμετάλλευτη. Τα τελευταία χρόνια, η Ιρλανδία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις από ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη. Πιο πρόσφατα, πολεμικά πλοία της Ρωσίας βρέθηκαν πολύ κοντά στα ιρλανδικά ύδατα ενώ το κατασκοπευτικό Yantar φέρεται να συλλέγει στοιχεία και να χαρτογραφεί τις κρίσιμες υποβρύχιες υποδομές της ΕΕ. Η συγκεκριμένη γεωγραφική ζώνη είναι στρατηγική: 75% των υποβρύχιων καλωδίων που ενώνουν την Ευρώπη με τις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται πολύ κοντά ή εντός των ιρλανδικών υδάτων. Απαραίτητα για την λειτουργία του διαδικτύου, αυτά τα καλώδια διασφαλίζουν, επίσης, τις οικονομικές συναλλαγές 10 δις δολαρίων ημερησίως σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του CSIS, αμερικανικής δεξαμενής σκέψης.

Η εμμονή στην ουδετερότητα ως άμυνα

«Διαθέτουμε μεγάλες εταιρείες, τεχνολογικές, φαρμακευτικές, big data, γεγονός που μας καθιστά έναν στόχο υψηλής προστιθέμενης αξίας», εξηγεί στους Financial Times ο Ιρλανδός πρώην βουλευτής Κάθαλ Μπέρι που έχει θητεύσει στις ειδικές δυνάμεις της χώρας του. Είμαστε μέλος της ΕΕ αλλά όχι του ΝΑΤΟ. Εάν θέλατε να χτυπήσετε την ΕΕ χωρίς να φοβάστε τα αντίποινα από την πλευρά του ΝΑΤΟ, τότε η Ιρλανδία θα ήταν το τέλειο σημείο εκκίνησης».

Ιστορικά ουδέτερη στρατιωτικά και αρνούμενη οποιαδήποτε συμμαχία, η Ιρλανδία θεωρούσε ανέκαθεν πως η αδυναμία του στρατού της και η διπλωματία της που είναι επικεντρωμένη στην μετριοπάθεια και τον ανθρωπισμό συνιστά το καλύτερο μέτρο προστασίας έναντι οποιασδήποτε εξωτερικής απειλής. Χάρη σε μια «μυστική συμφωνία άμυνας» που χρονολογείται από την δεκαετία του ΄ 50, η χώρα βασίζεται στα αεροσκάφη της βρετανικής Royal Air Force για να εξασφαλίζει την προστασία της.

Η μεγάλη στροφή

Παρά την ειλημμένη εδώ και περίπου έναν αιώνα απόφαση να μην αναμειγνύεται σε οποιαδήποτε σύρραξη, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 σηματοδότησε μια σημαντική στροφή. Ως μέλος της ΕΕ, η Ιρλανδία καταδίκασε την εισβολή και παρέδωσε στην Ουκρανία ιατρικό υλικό και μη στρατιωτικό εξοπλισμό. Παρά την έντονη δημόσια συζήτηση στο εσωτερικό της λόγω της τρέχουσας γεωπολιτικής συγκυρίας, η θέση της ουδετερότητας της Ιρλανδίας στηρίζεται από την συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού.

Με φόντο το πολεμικό κλίμα που επικρατεί πλέον στην Ευρώπη και την απαισιοδοξία για την έκβαση των διαπραγματεύσεων με την Ρωσία, το Δουβλίνο τελευταία δεν φαίνεται ανεπηρέαστο. Σύμφωνα με τους Irish Times, η κυβέρνηση ζήτησε την συνδρομή ενός ευρωπαϊκού πολεμικού πλοίου για να ενισχύσει την ασφάλειά της χώρας ενόψει της ανάληψης της προεδρίας της ΕΕ από την Ιρλανδία τον Ιούλιο του 2026. Εξετάζει, επίσης, την εγκατάσταση συστημάτων anti-drones ενώ έχει υπογράψει συμβόλαιο με τον γίγαντα της γαλλικής αμυντικής βιομηχανίας Thales για την προμήθεια ενός σόναρ για την επιτήρηση των υποθαλάσσιων καλωδίων και των αγωγών αερίου.

Επιμέλεια: Βασιλική Κουκίου