Η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών, Internet και κινητής τηλεφωνίας στην Ελλάδα το 2002

Η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών, Internet και κινητής τηλεφωνίας στην Ελλάδα το 2002 παρουσίασε εντυπωσιακούς ρυθμούς αύξησης έναντι του 2001. Ειδικότερα, ένας στους τρεις Ελληνες κάνει πλέον χρήση Η/Υ, ένας στους πέντε κάνει χρήση Internet, ενώ σχεδόν επτά στους δέκα κάνουν χρήση κινητού τηλεφώνου.

Η Ειδική Γραμματεία για την Κοινωνία της Πληροφορίας του υπουργείου Οικονομίας έδωσε στη δημοσιότητα την ''Εθνική Ερευνα για τις Νέες Τεχνολογίες και την Κοινωνία της Πληροφορίας 2002''. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε το 2002 για δεύτερη συνεχή χρονιά, αφορά στον γενικό πληθυσμό της χώρας, χρηματοδοτήθηκε από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ''Κοινωνία της Πληροφορίας'' και υλοποιήθηκε από την εταιρία VPRC.

Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι το ποσοστό χρηστών του Internet αυξήθηκε στο 19,3% του πληθυσμού, αύξηση δέκα σχεδόν ποσοστιαίων μονάδων έναντι του 2001. Το ποσοστό των χρηστών Η/Υ που κάνει και χρήση Internet αυξήθηκε στο 67% το 2002 έναντι 50% το 2001.

Το 2,2% των χρηστών κινητού τηλεφώνου χρησιμοποιεί και υπηρεσίες WAP (το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μικρότερο της μονάδας το 2001). Οι Ελληνες ενδιαφέρονται για τις υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας νέας γενιάς: Τρεις στους δέκα Ελληνες ενδιαφέρονται για πληροφορίες γεωγραφικής θέσης μέσω συστήματος GPS, τρεις στους δεκατρείς για αποστολή και λήψη φωτογραφιών και ήχου (EMS) και υπηρεσίες εικονοτηλεδιάσκεψης, δύο στους έντεκα Ελληνες για σύνδεση με Η/Υ σε ταχύτητες GPRS, ενώ δύο στους δώδεκα Ελληνες για σύνδεση με Η/Υ σε ακόμα μεγαλύτερες ταχύτητες.
Η ηλικιακή κατηγορία 15-24 χρησιμοποιεί Η/Υ και Internet περισσότερο από κάθε άλλη ηλικιακή ή άλλη κατηγορία του πληθυσμού. Το 2002 έξι στους δέκα νέους της κατηγορίας αυτής χρησιμοποιεί Η/Υ, ενώ πέντε στους έντεκα χρησιμοποιούν Internet. Για τους φοιτητές τα αντίστοιχα ποσοστά είναι οκτώ στους δέκα και έξι στους έντεκα.

Δύο στα δεκατρία παιδιά ηλικίας 5-9 ετών χρησιμοποιούν H/Y, ενώ πέντε στα έντεκα παιδιά ηλικίας 10-14 ετών χρησιμοποιούν Η/Υ και τέσσερα στα έντεκα χρησιμοποιούν Internet.

Σημαντικές διαφορές υπάρχουν στη χρήση Internet στην Ελλάδα μεταξύ των διαφορετικών ομάδων του πληθυσμού ανάλογα με το επίπεδο εισοδήματος, το επίπεδο εκπαίδευσης, το μέγεθος της επιχείρησης κλπ., καθώς επίσης περιφερειακές και ενδοπεριφερειακές ανισότητες.

Το επίπεδο εκπαίδευσης αποτελεί βασικό προσδιοριστικό παράγοντα για την χρήση Η/Υ και Internet. Δύο στα δέκα άτομα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και τέσσερα στα δέκα άτομα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι χρήστες Internet. Επίσης δύο στα δεκαπέντε άτομα που εργάζονται σε πολύ μικρές επιχειρήσεις χρησιμοποιούσαν Internet το 2002, έναντι ενός στα δεκαεπτά άτομα το 2001.

Οι χρήστες Η/Υ και Internet στις ημιαστικές και αγροτικές περιοχές παρουσίασαν υψηλούς ρυθμούς αύξησης έναντι του 2001 μειώνοντας το χάσμα με τις αστικές περιοχές. Εξαίρεση στις παραπάνω τάσεις αποτελεί η αύξηση του ψηφιακού χάσματος κατά φύλο. Το 2002, τρεις στους δώδεκα άντρες χρησιμοποιούσαν Internet στην Ελλάδα, ενώ για τις γυναίκες το αντίστοιχο ποσοστό είναι δύο στις δεκατέσσερις.

Τρεις στους έντεκα Ελληνες δηλώνουν ως κυριότερο λόγο χρήσης Η/Υ την διασκέδαση/ψυχαγωγία/ηλεκτρονικά, τρεις στους δώδεκα την εργασία, και τρεις τους δεκατέσσερις χρήστες το Internet και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Από αυτούς που χρησιμοποιούν Η/Υ κυρίως για εργασία, οι τέσσερις στους δέκα δηλώνουν ότι κάνουν χρήση Η/Υ για εργασία και στο σπίτι, ενώ μόνο ο ένας στους δέκα δηλώνει ότι χρησιμοποιεί το Internet για να στείλει την εργασία που κάνει στο σπίτι σε άλλο χώρο εργασίας, σε συνεργάτες ή σε πελάτες.

Ο ένας στους δύο κάνει καθημερινή χρήση. Ο μέσος όρος ωρών χρήσης Η/Υ την εβδομάδα στο σύνολο των χρηστών ανέρχεται σε 14,2 ώρες. Εξι στους δέκα χρήστες Η/Υ έμαθε να χρησιμοποιεί Η/Υ με δική του πρωτοβουλία, ενώ τρεις στους δέκα δήλωσαν ότι έμαθαν στο σχολείο/πανεπιστήμιο. Ιδιαίτερα χαμηλό είναι το ποσοστό των χρηστών που έμαθε Η/Υ σε εκπαιδευτικά σεμινάρια με έξοδα του εργοδότη (ένας στους είκοσι ένα χρήστες), ενώ ακόμα χαμηλότερο είναι το ποσοστό των χρηστών που έμαθε μέσω κάποιου προγράμματος κατάρτισης - ΟΑΕΔ, ΚΕΚ, κλπ. (ένας στους εξήντα επτά χρήστες).

Δύο στους δέκα χρήστες δηλώνουν ως κυριότερο λόγο χρήσης το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, ενώ το ίδιο περίπου ποσοστό δηλώνει ως κύριο λόγο την αναζήτηση πληροφοριών για προϊόντα και υπηρεσίες ή ψυχαγωγία. Δύο στους δεκαπέντε δηλώνουν κύριο λόγο χρήσης την ενημέρωση (νέα, καιρό, αθλητικά). Ενας στους 62 δηλώνει ως κύριο λόγο χρήσης τις αγορές προϊόντων/υπηρεσιών, ενώ στα ίδια επίπεδα βρίσκονται και μια σειρά άλλων εφαρμογών (π.χ. τραπεζικές συναλλαγές, χρήση υπηρεσιών Δημοσίου κ.α).

Από τους Ελληνες που χρησιμοποιούν Internet, τρεις στους έντεκα κάνει καθημερινή χρήση. Ο μέσος όρος χρήσης Internet την εβδομάδα, στο σύνολο των χρηστών, ανέρχεται σε 6,3 ώρες. Οι έξι στους δέκα Ελληνες που δεν χρησιμοποιούν Η/Υ, δηλώνουν ως κύριο λόγο ότι δεν το χρειάζονται ή ότι δεν τους ενδιαφέρει, ενώ τρεις στους δέκα απαντούν ότι δεν έχουν ασχοληθεί ποτέ με Η/Υ.

Βασικός ανασταλτικός παράγοντας χρήσης Η/Υ δεν φαίνεται να είναι κάποιου είδους τεχνοφοβία ή θέμα κόστους αλλά είναι κυρίως θέμα άγνοιας ή έλλειψης κατάλληλων εφαρμογών που θα μπορούσαν να προσελκύσουν το ευρύ κοινό, που αποτελείται κυρίως από αυτές τις ομάδες που πληθυσμού που δεν συμμετέχουν στη χρήση των νέων τεχνολογιών σήμερα.

Από τους Ελληνες που χρησιμοποιούν Η/Υ αλλά όχι Internet, οι τρεις στους δέκα απάντησαν ως κύριο λόγο μη χρήσης την έλλειψη σύνδεσης στο Internet. Πέντε στους δέκα ανέφεραν είτε ότι δεν το χρειάζονται, είτε ότι δεν τους ενδιαφέρει, είτε ότι δεν έχουν ασχοληθεί ποτέ με το Internet. Στο θέμα αυτό οι χρήστες Η/Υ που δεν χρησιμοποιούν Internet φαίνεται να παρουσιάζουν παρόμοια στάση με αυτή των μη χρηστών Η/Υ.

Ομως η παραπάνω κατηγορία διαφοροποιείται σημαντικά από τους μη χρήστες Η/Υ στο ότι οι δέκα στους έντεκα εξεδήλωσαν θετική προδιάθεση στη παρουσίαση εναλλακτικών κινήτρων που θα τους ωθούσε στη χρήση Internet. Ενας στους δέκα δήλωσε ως κύριο λόγο τη χρήση e-mail, ενώ περίπου τρεις στους δέκα δήλωσαν ως λόγο την ενημέρωση ή την αναζήτηση πληροφοριών.

Από τα νοικοκυριά που δεν κατέχουν Η/Υ σήμερα, ένα στα δώδεκα εξεδήλωσε την πρόθεση απόκτησης Η/Υ μέσα στο επόμενο εξάμηνο. Από τα νοικοκυριά που δεν έχουν σύνδεση Internet, ένα στα δέκα εξεδήλωσε την πρόθεση απόκτησης σύνδεσης Internet μέσα στο επόμενο εξάμηνο.

Τα ελληνικά νοικοκυριά συνδέονται στο Internet σήμερα σχεδόν αποκλειστικά μέσω τηλεφωνικής επιλογής (dial-up): Το 78,4% συνδέεται με απλή τηλεφωνική σύνδεση και ένα 19,4% με σύνδεση ISDN. Τα νοικοκυριά που δηλώνουν ευρυζωνική πρόσβαση (ADSL) είναι μόλις 0,7%. Το 53% των νοικοκυριών που έχουν σύνδεση Internet δήλωσε ότι ενδιαφέρεται αρκετά έως πολύ για σύνδεση σε ταχύτητες μεγαλύτερες του ISDN.