Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής μάχης για την οδική ασφάλεια και την αυτόνομη οδήγηση

Η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα στην αιχμή της ευρωπαϊκής έρευνας για την οδική ασφάλεια και την αυτόνομη οδήγηση, μέσα από το νέο έργο HIDDEN, που ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2025. Η ερώτηση που προσπαθεί να απαντήσει είναι απλή αλλά κρίσιμη: «Τι κάνει ένα αυτόνομο αυτοκίνητο όταν δεν σε βλέπει;»

Στις πόλεις, οι δρόμοι είναι γεμάτοι εμπόδια –παρκαρισμένα αυτοκίνητα, δέντρα, κτίρια– που περιορίζουν την ορατότητα. Οι πιο ευάλωτοι χρήστες του δρόμου, όπως πεζοί, ποδηλάτες, μοτοσικλετιστές και άτομα με αναπηρία, κινδυνεύουν να γίνουν «αόρατοι» για τους αισθητήρες, ακόμη και των πιο εξελιγμένων αυτόνομων οχημάτων. Οι έρευνες δείχνουν ότι σε περιπτώσεις μερικής απόκρυψης, η πιθανότητα να μη γίνει αντιληπτός ένας πεζός ή ποδηλάτης φτάνει το 25-30%. Ένα τεχνικό κενό που μπορεί να αποδειχθεί μοιραίο.

Η ανάγκη για λύσεις είναι επιτακτική. Μόνο το 2024, σχεδόν 19.800 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε τροχαία ατυχήματα στην Ευρώπη, με τα δύο τρίτα να είναι ευάλωτοι χρήστες του δρόμου. Η ΕΕ έχει θέσει φιλόδοξους στόχους: μείωση θανάτων κατά 50% μέχρι το 2030 και σχεδόν μηδενικά τροχαία μέχρι το 2050. Όμως μέχρι τότε, κάθε νέο ατύχημα υπενθυμίζει ότι η ασφάλεια παραμένει ζητούμενο.

Σε αυτό το πλαίσιο, το HIDDEN (Hybrid Intelligence for Advanced Collective Perception and Decision Making in Complex Urban Environments) έρχεται να κάνει τη διαφορά. Το έργο, με χρηματοδότηση σχεδόν 5 εκατ. ευρώ από το πρόγραμμα Horizon Europe, ανήκει στο χαρτοφυλάκιο της κοινοπραξίας CCAM (Connected, Cooperative and Automated Mobility).
Η εναρκτήρια συνάντηση έγινε στην Αθήνα, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας τριετούς προσπάθειας που φέρνει κοντά 14 εταίρους και 2 συνδεδεμένους φορείς από 7 ευρωπαϊκές χώρες. Στόχος: να αντιμετωπιστούν τα «τυφλά σημεία» της αστικής κυκλοφορίας.

Το έργο βασίζεται σε τρεις πυλώνες:

Συνεργατική αντίληψη (Collective Awareness): τα οχήματα ανταλλάσσουν δεδομένα με άλλους οδηγούς, υποδομές και πεζούς.

Τεχνολογίες V2X (Vehicle-to-Everything): τα αυτοκίνητα επικοινωνούν με το περιβάλλον τους.

Τεχνητή και Υβριδική Νοημοσύνη (AI & Hybrid Intelligence): ο ανθρώπινος παράγοντας ενσωματώνεται στις αποφάσεις, προσδίδοντας ηθική και ασφάλεια.

Όπως τονίζει ο Δρ. Άγγελος Αμδίτης, συντονιστής του έργου και Διευθυντής Έρευνας & Ανάπτυξης στο ΕΠΙΣΕΥ/ΕΜΠ: «Το HIDDEN προχωρά πέρα από τη συμβατική τεχνητή νοημοσύνη. Φέρνουμε την ανθρώπινη κρίση στον πυρήνα των αυτόνομων αποφάσεων, ώστε τα συστήματα να λειτουργούν με τεχνική ακρίβεια αλλά και με ηθική συνέπεια».

Οι τεχνολογίες θα δοκιμαστούν σε ρεαλιστικά σενάρια υψηλού κινδύνου:

Ένα παιδί που τρέχει πίσω από παρκαρισμένο αυτοκίνητο.

Ένας ποδηλάτης ανάμεσα σε μικτή κυκλοφορία.

Ένας εργάτης που κρύβεται πίσω από βλάστηση.

Ένα όχημα που πλησιάζει διασταύρωση χωρίς φανάρια.

Η ελληνική συμμετοχή είναι καθοριστική. Η ομάδα του ΕΠΙΣΕΥ/ΕΜΠ έχει τον ρόλο του συντονιστή, αξιοποιώντας το αυτόνομο όχημά της και τον προσομοιωτή CARLA. Αναπτύσσει αλγόριθμους συνεργατικής αντίληψης, μοντέλα πρόβλεψης τροχιάς για πεζούς και ποδηλάτες, αλλά και συστήματα που ενσωματώνουν δεδομένα ανθρώπινης συμπεριφοράς σε πραγματικό χρόνο.

Παράλληλα, τρεις ελληνικές εταιρείες ενισχύουν το έργο:

LIBRA AI (τεχνικός υπεύθυνος): αναπτύσσει AI που κατανοεί την προσοχή και την κατάσταση του οδηγού.

CIBOS (spin-off του ΕΜΠ): εστιάζει στη βελτίωση της εμπειρίας χρήστη με καινοτόμο λογισμικό.

SEABILITY INNOVATIONS: υπεύθυνη επικοινωνίας και διάχυσης των αποτελεσμάτων του έργου.

Το HIDDEN δεν είναι απλώς ένα ακόμα ερευνητικό project. Είναι μια αποστολή με ελληνική υπογραφή, που μπορεί να κάνει τους δρόμους μας πιο ασφαλείς και να δώσει στην Ευρώπη το προβάδισμα στην αυτόνομη οδήγηση με ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα.