ΗΠΑ-Βρετανία: Tο πρώτο τετ α τετ Μπάιντεν - Τζόνσον

Μύθος ή πραγματικότητα, ολόκληρες γενιές βρετανών ηγετών υπερηφανεύονταν για την «ειδική» ιδεολογική, ιστορική, πολιτική, πολιτιστική... σχέση ανάμεσα στην χώρα τους και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά πριν από το πρώτο τετ α τετ με τον Τζο Μπάιντεν και υπό στην σκιά του Brexit και των παρεπομένων του, ο Μπόρις Τζόνσον προτιμά να αποφύγει αυτή την έκφραση.

Ο βρετανός πρωθυπουργός υποδέχεται τον αμερικανό πρόεδρο στη Κορνουάλη αύριο, παραμονή της συνόδου κορυφής της Ομάδας των 7 (G7) που θα είναι αφιερωμένη σε μία σειρά θεμάτων, από την πανδημία μέχρι την κλιματική αλλαγή.

Ακόμη και όταν το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Λονδίνο επέμενε στην ταύτισή του με την Ουάσινγκτον σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και η προσδοκία ήταν ότι αυτός ο δεσμός ανάμεσα στους δύο αγγλόφωνος ιστορικούς συμμάχους θα ενισχυόταν τώρα που το Brexit έχει γίνει πραγματικότητα.

Ωστόσο, ο Μπόρις Τζόνσον, γεννημένος στην Νέα Υόρκη, είπε στον Τζο Μπάιντεν ότι η έκφραση «ειδική σχέση» δεν του αρέσει, σύμφωνα με το πορτρέτο που του αφιέρωσε το περιοδικό The Atlantic.

«Για τον Τζόνσον, η έκφραση δίνει την εικόνα θέσης αδυναμίας», σύμφωνα με το άρθρο, την ώρα που ο Μπόρις Τζόνσον ονειρεύεται ένα Ηνωμένο Βασίλειο που θα «ακτινοβολεί» στην διεθνή σκηνή, τώρα που απαλλάχθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Ο πρωθυπουργός έχει ήδη πει ότι προτιμά να μην χρησιμοποιεί αυτήν την έκφραση», δήλωσε πρόσφατα στους δημοσιογράφους ο εκπρόσωπός του για να διευκρινίσει: Όμως αυτό δεν αφαιρεί τίποτε από την σημασία που αποδίδουμε στην σχέση μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, που είναι ο κοντινότερος σύμμαχος».

Το Πρωτόκολλο της Βόρειας Ιρλανδίας

Για τον Λευκό Οίκο, η έκφραση παραμένει σε χρήση. Ο Τζο Μπάιντεν θα μιλήσει για την «ισχύ και την αντοχή της ειδικής σχέσης» πριν αναφερθεί τις αμερικανικές προτεραιότητες της G7, τις κοινές δημοκρατικές αξίες, την κλιματική αλλαγή και την οικονομική ανάκαμψη μετά την πανδημία, σύμφωνα με την εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου Τζεν Ψάκι.

Ο Μπόρις Τζόνσον ήταν ο πρώτος ευρωπαίος ηγέτης στον οποίο τηλεφώνησε ο Τζο Μπάιντεν αφού διαδέχθηκε τον Ντόναλντ Τραμπ τον Ιανουάριο.

Ακόμη και αν οι λαϊκιστικές κορώνες του Μπόρις Τζόνσον τον έφεραν κοντά στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δεν έκρυβε την συμπάθειά του προς τον βρετανό πρωθυπουργό, ο αρχηγός των Τόρις βρίσκεται πολύ πιο κοντά στην κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν σε ό,τι αφορά τα μεγάλα διεθνή θέματα.

Οι δύο ηγέτες προβάλλουν αποφασιστικότητα στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και βρίσκονται στο ίδιο μήκος κύματος απέναντι στην πρόκληση που συνιστούν η Ρωσία και η Κίνα.

Λίγες ημέρες πριν από την σύνοδο κορυφής της G7, το Λονδίνο συντάχθηκε με τις ΗΠΑ υποστηρίζοντας το σχέδιο επιβολής παγκόσμιου ελάχιστου εταιρικού φόρου 15%, με έμφαση στους τεχνολογικούς κολοσσούς.

Ομως, ο Λευκός Οίκος είναι αντίθετος με τις απόπειρες του Λονδίνου να ανατρέψει τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ενωση για το ζήτημα της Βόρειας Ιρλανδίας στο πλαίσιο της συμφωνίας του Brexit.

Το αποτέλεσμα των συνομιλιών που διεξάγονται σήμερα ανάμεσα στο Ηνωμένο Βασίλειο και την ΕΕ για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Βόρειας Ιρλανδίας θα συζητηθεί αύριο κατά το τετ α τετ ανάμεσα στον Μπόρις Τζόνσον και τον Τζο Μπάιντεν, προβλέπει η Τζούλι Νόρμαν, ειδική στις Διεθνείς Σχέσεις του University College London.

Ξεκάθαρα

Ο Λευκός Οίκος προειδοποίησε την βρετανική κυβέρνηση ότι κάθε παραβίαση της ειρηνευτικής συμφωνίας του 1998 θα μπορούσε να έχει αρνητικές συνέπειες στην εμπορική συμφωνία ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, στην οποία προσβλέπει ο Μπόρις Τζόνσον.

Η συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής, η οποία επιτεύχθηκε με την ενεργό συμμετοχή του τότε προέδρου των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον, έβαλε τέλος σε 30 χρόνια βίας στην Βόρεια Ιρλανδία ανάμεσα σε ενωτικούς προτεστάντες και ρεπουμπλικανούς καθολικούς.

«Ο Μπάιντεν υπήρξε πολύ σαφής για το θέμα, πριν από την εκλογή του, δηλώνοντας πως, ό,τι και να συμβεί, η συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής πρέπει να προστατευθεί», λέει η Τζούλι Νόρμαν εξηγώντας ότι οι δηλώσεις του προέδρου, που είναι πολύ υπερήφανος για την ιρλανδική του καταγωγή, απευθύνονταν «ξεκάθαρα στο Τζόνσον».

Λίγη σημασία έχουν οι εκφράσεις που επιλέγουν Ουάσινγκτον και Λονδίνο για να περιγράψουν την σχέση τους. Η συμμαχία τους είναι «ισχυρή»: «Αυτό μετρά, όποιο και αν είναι το επίθετο που επιλέγουμε να προτάξουμε».