Λεονάρντο ντα Βίντσι: Ένα κρυφό τρίγωνο εξηγεί την τελειότητα του Ανθρώπου του Βιτρούβιου

Για περισσότερα από 500 χρόνια, κανείς δεν μπορούσε να εξηγήσει με ακρίβεια γιατί ο Λεονάρντο ντα Βίντσι χρησιμοποίησε τόσο συγκεκριμένες αναλογίες στον Άνθρωπο του Βιτρούβιου, ένα έργο που αποτυπώνει το ιδανικό ανθρώπινο σώμα. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύεται στο Journal of Mathematics and the Arts η απάντηση κρύβεται ανάμεσα στα πόδια του. 

Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι είχε αποδεδειγμένα μια γεωμετρική αντίληψη που ξεπερνούσε κατά πολύ την εποχή του. Το νέο εύρημα έρχεται να ρίξει φως σε μια λεπτομέρεια που παρατήρησε ένας Βρετανός οδοντίατρος, ο Ρόρι Μακ Σουίνι. Το μυστικό είναι η παρουσία ενός ισόπλευρου τριγώνου στο εν λόγω σημείο  και μπορεί να εξηγήσει γιατί το έργο έχει απασχολήσει τόσους αναλυτές, χωρίς να έχει ερμηνευθεί πλήρως μέχρι σήμερα. 

Όπως διαβάζουμε στο Science Alert, o Βιτρούβιος ήταν αρχιτέκτονας της ρωμαϊκής εποχής και το έργο του αποτέλεσε τη βασική έμπνευση για τον ντα Βίντσι. Κατά τον Βιτρούβιο το τέλειο ανθρώπινο σώμα χωράει ταυτόχρονα σε έναν κύκλο και ένα τετράγωνο. Ο ντα Βίντσι απεικόνισε δύο στάσεις: μία με τα χέρια και πόδια κλειστά μέσα σε τετράγωνο και μία δεύτερη με τα χέρια σηκωμένα και τα πόδια ανοιχτά, να αγγίζουν τον κύκλο. Η γεωμετρία της δεύτερης στάσης φαίνεται πως κρύβει το κλειδί για τη νέα ανακάλυψη.

Πώς η γεωμετρία αποκαλύπτει τις αναλογίες του Ανθρώπου του Βιτρούβιου

Μέχρι σήμερα, πολλοί υπέθεταν ότι ο ντα Βίντσι βασίστηκε στη «χρυσή τομή» για να αποδώσει τις αναλογίες του σώματος, όμως οι υπολογισμοί δεν συμβαδίζουν απόλυτα με αυτή τη θεωρία. Ο Μακ Σουίνι, διαβάζοντας προσεκτικά τις σημειώσεις του ίδιου του καλλιτέχνη, εντόπισε μια περιγραφή που παραπέμπει σε ισόπλευρο τρίγωνο. Συγκεκριμένα, αν κάποιος ανοίξει τα πόδια και υψώσει τα χέρια έτσι ώστε να φτάνουν στο ύψος του κεφαλιού, το άνοιγμα μεταξύ των ποδιών σχηματίζει ένα ισόπλευρο τρίγωνο.

Όταν ο Μακ Σουίνι μέτρησε τις αποστάσεις, διαπίστωσε ότι η σχέση μεταξύ του ύψους του αφαλού και της απόστασης των ποδιών αγγίζει τον λόγο 1,64 με 1,65. Αυτό πλησιάζει εντυπωσιακά τον «τετραεδρικό λόγο», που είναι 1,633 – μια από τις πιο ισορροπημένες γεωμετρικές μορφές, επιστημονικά τεκμηριωμένη από το 1917 και χρησιμοποιούμενη για την πιο αποδοτική οργάνωση σφαιρικών δομών στο χώρο.

Όπως συμβαίνει με τους κρυστάλλους, τα ορυκτά και άλλες φυσικές δομές, το ανθρώπινο σώμα ίσως ακολουθεί αρχές «πακεταρίσματος» που αποσκοπούν στη μέγιστη λειτουργικότητα. Αν το τετραεδρικό σχήμα επαναλαμβάνεται σε διάφορα σημεία του σώματός μας, αυτό θα σήμαινε ότι η φύση ακολουθεί έναν κοινό σχεδιασμό τόσο στη μικροκλίμακα των ατόμων όσο και στην ανατομία μας.

Η γεωμετρική σοφία του ντα Βίντσι και το διαισθητικό του μάτι

Αν ο Μακ Σουίνι έχει δίκιο, τότε ο ντα Βίντσι είχε εντοπίσει έναν καθολικό κανόνα, αιώνες πριν αυτός τεκμηριωθεί επιστημονικά. Ίσως διαισθητικά, ο καλλιτέχνης ενσωμάτωσε στις γραμμές του μια γεωμετρική αρχή που σήμερα αναγνωρίζεται ως θεμελιώδης στον φυσικό κόσμο. Ο ίδιος ο Μακ Σουίνι γράφει πως οι ίδιες μαθηματικές σχέσεις που εμφανίζονται στα κρυσταλλικά συστήματα και τις φυσικές δομές, μοιάζουν να είναι κρυμμένες και στο ανθρώπινο σώμα.

Παρότι η επιστημονική κοινότητα δεν έχει ακόμη αποφανθεί για την εγκυρότητα της θεωρίας του Μακ Σουίνι, η ύπαρξη του ισόπλευρου τριγώνου στις σημειώσεις του ντα Βίντσι δίνει σοβαρές ενδείξεις ότι πρόκειται για κάτι περισσότερο από μια σύμπτωση.