Μυστική κρύπτη στην Πολωνία περιείχε έξι παράξενα φέρετρα σφραγισμένα με πίσσα - Τι ήταν οι νεκροί

Κρυμμένος κάτω από το δάπεδο μιας παλιάς εκκλησίας στην Πολωνία, ένας υπόγειος χώρος που είχε μείνει κλειστός για αιώνες αποκάλυψε ένα ασυνήθιστο εύρημα. Η ομάδα των αρχαιολόγων χρειάστηκε να ανοίξει τούνελ κάτω από το μοναστηριακό συγκρότημα, χρησιμοποιώντας σύγχρονα εργαλεία εξόρυξης και τελικά έφτασε σε έναν μικρό θάλαμο που βρίσκεται κάτω από το ιερό της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή και των Πέντε Μαρτύρων Αδελφών. Η είσοδος ήταν πλήρως σφραγισμένη και η πρόσβαση απαιτούσε προσεκτική διάνοιξη μέσα από τούβλα και σκληρά στρώματα χώματος.

Τα ευρήματα των αρχαιολόγων

Όπως διαβάζουμε στο Popular Mechanics, όταν τελικά η ομάδα έφτασε στην κρύπτη βρήκε έξι φέρετρα τοποθετημένα σε τρία επίπεδα, σαν να είχαν στοιβαχτεί μεθοδικά το ένα πάνω στο άλλο. Το ενδιάμεσο επίπεδο διαχωριζόταν από μεταλλικές ράβδους, κάτι σπάνιο για τα δεδομένα των  ταφικών πρακτικών της περιοχής. Ακόμη πιο εντυπωσιακό ήταν το στρώμα από ύφασμα εμποτισμένο με πίσσα που κάλυπτε μέρος της κατασκευής, δημιουργώντας μια ασυνήθιστη μόνωση. Οι ειδικοί ανέφεραν πως δεν είχαν ξανασυναντήσει παρόμοιο εύρημα και πως ούτε η βιβλιογραφία αναφέρει κάτι αντίστοιχο.

Ο ρόλος της πίσσας

Η χρήση πίσσας σε ταφές ήταν γνωστή και συνηθισμένη, καθώς πρόσφερε στα φέρετρα αεροστεγή κάλυψη. Όμως ο συνδυασμός υφάσματος και πίσσας σε στρώσεις δεν αποτελεί καθιερωμένη πρακτική. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι ίσως οφείλεται σε καθυστερημένη ταφή, πιθανώς επειδή ο νεκρός μεταφέρθηκε από μακριά και έπρεπε να προστατευθεί το σώμα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού. Η πίσσα λειτουργούσε ως μέσο συντήρησης, ενώ το ύφασμα επέτρεπε την εφαρμογή πολλαπλών στρώσεων χωρίς να διαλύεται το υλικό.

Η παρουσία μεταλλικών ράβδων κάτω από τις σορούς γέννησε ακόμη περισσότερες απορίες. Πιθανότατα τοποθετήθηκαν εκεί για να μη στηριχτεί απευθείας κάποιο φέρετρο πάνω σε άλλο, κάτι που υποδηλώνει ότι η σορός από κάτω ανήκε σε άτομο με ιδιαίτερη σημασία. Οι ερευνητές θεωρούν ότι ίσως πρόκειται για εξέχουσα μορφή του μοναστηριού ή για μέλος επιφανούς οικογένειας της περιοχής. Αν και περιστασιακά έχουν παρατηρηθεί παρόμοιες πρακτικές, ποτέ μέχρι τώρα δεν είχε εντοπιστεί τόσο ξεκάθαρη εφαρμογή τους σε ταφικό μνημείο.

Η διαχείριση του μνημείου

Η εξερεύνηση του χώρου είναι ακόμη στην αρχή. Τα φέρετρα πρέπει να αφαιρεθούν με μεγάλη προσοχή, καθώς δύο από αυτά δεν ακουμπούν στους τοίχους της κρύπτης και μπορεί να έχουν υποστεί φθορές λόγω του χρόνου. Οι ειδικοί υπολογίζουν ότι μόνο όταν μεταφερθούν στο εργαστήριο θα μπορέσουν να μελετήσουν πραγματικά την κατάστασή τους, να εκτιμήσουν την ηλικία των ταφών και να αναγνωρίσουν – αν είναι δυνατόν – ποιοι ήταν οι άνθρωποι που θάφτηκαν εκεί.

Η συγκεκριμένη ανασκαφή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ερευνητικό πρόγραμμα που ξεκίνησε το 2022, με στόχο την καταγραφή και τη μελέτη των πολυάριθμων ταφών στο μοναστηριακό συγκρότημα. Στους χώρους του ναού εντοπίστηκαν κατά το παρελθόν δεκάδες φέρετρα, με λείψανα τουλάχιστον εκατό ανθρώπων. Η εκκλησία και το μοναστήρι, που χρονολογούνται στις αρχές του 16ου αιώνα, αποτέλεσαν για αιώνες τόπο ταφής των Βερναρδίνων – των μοναχών που διαχειρίζονταν το συγκρότημα – καθώς και μελών της τοπικής ελίτ.

Μετά την απομάκρυνση των περισσότερων λειψάνων από τις κρύπτες, τα οποία θα φυλαχθούν με σεβασμό σε έναν πλευρικό θάλαμο, οι χώροι θα καθαριστούν και θα συντηρηθούν, με σκοπό να ανοίξουν κάποια στιγμή για το κοινό. Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια μικρή έκθεση όπου θα παρουσιάζονται αντικείμενα που βρέθηκαν εκεί, διατηρημένα σε εντυπωσιακά καλή κατάσταση, όπως φορέματα, άμφια και κομμάτια υφασμάτων.