Νταβός 2026: Η ενέργεια γίνεται όπλο ισχύος στην παγκόσμια οικονομία

Η ενέργεια επιστρέφει στο Νταβός όχι ως «πράσινη υπόσχεση», αλλά ως ζήτημα ισχύος, ανταγωνιστικότητας και ασφάλειας. Τι θα κρίνει η ενεργειακή ατζέντα του WEF 2026 και ποιοι είναι οι μεγάλοι κίνδυνοι.

Από σήμερα Δευτέρα 19 έως και τις 23 Ιανουαρίου 2026, το Νταβός της Ελβετίας μετατρέπεται ξανά στο παγκόσμιο στρατηγικό κέντρο. Η 56η Ετήσια Συνάντηση του World Economic Forum πραγματοποιείται σε μια συγκυρία όπου η ενέργεια δεν είναι πλέον απλώς κλιματικό ζήτημα, αλλά βασικός παράγοντας οικονομικής σταθερότητας, γεωπολιτικής ισορροπίας και τεχνολογικής υπεροχής.

Με γενικό θέμα το «Πνεύμα Διαλόγου», οι συζητήσεις στο WEF 2026 απομακρύνονται από γενικόλογες δεσμεύσεις και εστιάζουν σε δύσκολες, άμεσες αποφάσεις. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα γίνει η ενεργειακή μετάβαση, αλλά πώς, με ποιο κόστος και ποιος αντέχει το ρίσκο.

Η ενέργεια ως στρατηγικό μέγεθος ισχύος

Το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα βρίσκεται σε φάση δομικής αναδιάρθρωσης. Ο εξηλεκτρισμός, η ψηφιοποίηση και οι γεωπολιτικές εντάσεις «δένουν» την ενεργειακή πολιτική με την οικονομική ασφάλεια πιο σφιχτά από ποτέ.

• Η βιομηχανία και οι μεταφορές εγκαταλείπουν τα ορυκτά καύσιμα με ταχύ ρυθμό
• Η τεχνητή νοημοσύνη και τα data centers εκτοξεύουν τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας
• Ο ανταγωνισμός για κρίσιμα ορυκτά και υποδομές μετατρέπεται σε γεωπολιτικό παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος

Οι χώρες που εξασφαλίζουν φθηνή, αξιόπιστη και χαμηλών εκπομπών ενέργεια αποκτούν πλεονέκτημα. Οι υπόλοιπες ρισκάρουν στασιμότητα και αυξημένη εξάρτηση.

Η Ελλάδα στον ενεργειακό χάρτη του Νταβός

Για την Ελλάδα, οι συζητήσεις που ανοίγουν στο Νταβός γύρω από την ενέργεια δεν είναι θεωρητικές ούτε μακρινές. Η χώρα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών ενεργειακών σχεδιασμών, ως πύλη εισόδου φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, κόμβος ηλεκτρικών διασυνδέσεων και αγορά με ισχυρό δυναμικό ανανεώσιμων πηγών.

Σε ένα περιβάλλον όπου η ενεργειακή ασφάλεια, η ανθεκτικότητα των δικτύων και η διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων αποτελούν στρατηγικές προτεραιότητες, όπως ακριβώς αναδεικνύεται και στο Νταβός,  η Ελλάδα καλείται να μετατρέψει το γεωγραφικό της πλεονέκτημα σε πραγματικό ανταγωνιστικό όφελος. Αυτό προϋποθέτει επιτάχυνση επενδύσεων σε δίκτυα και αποθήκευση ενέργειας, σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο και πολιτικές αποφάσεις που ισορροπούν ανάμεσα στη μετάβαση και την οικονομική σταθερότητα. Οι επιλογές αυτές δεν θα κριθούν μόνο σε διεθνή φόρα, αλλά στους λογαριασμούς ενέργειας, στις επενδύσεις και στην αντοχή της ελληνικής οικονομίας.

Ηλεκτρισμός: το αδύναμο σημείο της μετάβασης

Στο Νταβός, ο ηλεκτρισμός βρίσκεται στο επίκεντρο. Όχι ως θεωρία, αλλά ως υποδομή που πιέζεται. Γηρασμένα δίκτυα, καθυστερήσεις στις επενδύσεις και συμφόρηση απειλούν την αξιοπιστία των συστημάτων. Οι διακοπές ρεύματος και η αδυναμία απορρόφησης ΑΠΕ δεν είναι πλέον τεχνικό πρόβλημα – είναι οικονομικός κίνδυνος.

Η συζήτηση εστιάζει σε:

• εκσυγχρονισμό δικτύων
• ψηφιακή διαχείριση φορτίου
• ευελιξία και αποθήκευση
• ταχύτερη αδειοδότηση και ρυθμιστική σταθερότητα

Ασφάλεια εφοδιασμού vs πράσινη μετάβαση

Το δίλημμα επανέρχεται πιο ωμά από ποτέ. Μπορούν τα κράτη να προχωρήσουν σε καθαρές μορφές ενέργειας χωρίς να διακινδυνεύσουν την ενεργειακή τους ασφάλεια;

Η απάντηση του WEF είναι «ναι, αλλά». Η μετάβαση ενισχύει την ασφάλεια μόνο αν συνοδεύεται από διαφοροποίηση πηγών και πρόσβαση σε κρίσιμα υλικά. Λίθιο, κοβάλτιο και σπάνιες γαίες γίνονται τα νέα «στρατηγικά καύσιμα» της εποχής.

Κρίσιμα ορυκτά: το νέο πεδίο ανταγωνισμού

Οι εφοδιαστικές αλυσίδες κρίσιμων υλικών μπαίνουν στο μικροσκόπιο. Χωρίς σταθερή και γεωγραφικά διαφοροποιημένη πρόσβαση, η ενεργειακή μετάβαση κινδυνεύει να επιβραδυνθεί ή να εκτροχιαστεί.

Στο Νταβός συζητείται ανοιχτά ο κίνδυνος νέων εξαρτήσεων – αυτή τη φορά όχι από πετρέλαιο, αλλά από πρώτες ύλες.

Τρισεκατομμύρια επενδύσεων, αλλά με ρίσκο

Οι παγκόσμιες επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες ξεπέρασαν τα 3,3 τρισ. δολάρια το 2025. Όμως τα χρήματα από μόνα τους δεν λύνουν το πρόβλημα.

Ρυθμιστική αστάθεια, καθυστερήσεις στα δίκτυα και αντικρουόμενες πολιτικές μειώνουν τις αποδόσεις και αυξάνουν το κόστος κεφαλαίου. Το μήνυμα του WEF είναι σαφές: χωρίς σταθερούς κανόνες, η μετάβαση ακριβαίνει.

Νέοι συστημικοί κίνδυνοι

Η ενέργεια διασταυρώνεται πλέον με:

• γεωπολιτικές συγκρούσεις
• κυβερνοαπειλές σε «έξυπνα» δίκτυα
• κοινωνικές ανισότητες στην πρόσβαση
• ευαλωτότητα υποδομών

ΗΈκθεση Παγκόσμιων Κινδύνων 2026 του WEF προειδοποιεί: ο ενεργειακός τομέας είναι ταυτόχρονα μοχλός ανάπτυξης και πεδίο κρίσεων.

Το διακύβευμα του Νταβός

Το Νταβός 2026 είναι χώρος όπου η ενεργειακή μετάβαση συναντά τη σκληρή πραγματικότητα της οικονομίας και της γεωπολιτικής.

Οι αποφάσεις ή οι καθυστερήσεις που θα συζητηθούν εκεί ενδέχεται να καθορίσουν όχι μόνο την πορεία των ενεργειακών επενδύσεων, αλλά και την οικονομική ισορροπία της επόμενης δεκαετίας.