Ποια είναι η τοξίνη βατράχου που φέρεται να χρησιμοποιήθηκε στον Ναβάλνι - Πώς δρα το δηλητήριο

Με το δηλητήριο ενός εκ των πιο επικίνδυνων βατράχων στον κόσμο φέρεται να δολοφονήθηκε ο Ρώσος ηγέτης της αντιπολίτευσης και σφοδρός πολέμιος του Βλαντιμίρ Πούτιν, Αλεξέι Ναβάλνι.

Ίχνη επιβατιδίνης εντοπίστηκαν σε δείγματα από τη σορό του και, σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, πιθανότατα οδήγησαν στον θάνατό του στη φυλακή υψίστης ασφαλείας όπου κρατούνταν στον Αρκτικό κύκλο πριν από δύο χρόνια. παράλληλα, υποστηρικτές του δήλωσαν ότι μόνο το ρωσικό κράτος διέθετε τα «μέσα, το κίνητρο και την ευκαιρία» να αναπτύξει αυτή τη θανατηφόρα τοξίνη.

Το εν λόγω δηλητήριο παράγεται από τον δενδροβάτη βάτραχο που εντοπίζεται σε περιοχές της Νότιας Αμερικής σύμφωνα πάντα με το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλους Ευρωπαίους συμμάχους του.

Ίχνη επιβατιδίνης εντοπίστηκαν σε δείγματα από τη σορό του Ναβάλνι και, σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, πιθανότατα οδήγησαν στον θάνατό του σε φυλακή της Σιβηρίας πριν από δύο χρόνια. Οι σύμμαχοι δήλωσαν ότι μόνο το ρωσικό κράτος διέθετε τα «μέσα, το κίνητρο και την ευκαιρία» να αναπτύξει αυτή τη θανατηφόρα τοξίνη.

Από την πλευρά του, το Κρεμλίνο απέρριψε το εύρημα ως «παραπλανητική εκστρατεία», σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.

Τι είναι η τοξίνη;

Η επιβατιδίνη είναι μια φυσική νευροτοξίνη που απομονώνεται από το δέρμα του δηλητηριώδους βατράχου, σύμφωνα με την ειδικό τοξικολόγο Τζιλ Τζόνσον. Θωρείται «200 φορές πιο ισχυρή» από τη μορφίνη, δήλωσε στο BBC Russian. Η τοξίνη εντοπίζεται φυσικά στους βατράχους αλλά μπορεί επίσης να παρασκευαστεί σε εργαστήριο.

Είδη όπως ο δηλητηριώδης δενδροβάτης βάτραχος του Άντονι και ο δηλητηριώδης βάτραχος «φάντασμα» συγκαταλέγονται μεταξύ εκείνων που εκκρίνουν την τοξίνη στο δέρμα τους.

Παρότι η επιβατιδίνη έχει μελετηθεί ως πιθανό παυσίπονο και φαίνεται να λειτουργεί ευεργετικά για την ανακούφιση από επώδυνες φλεγμονώδεις πνευμονικές παθήσεις, δεν χρησιμοποιείται κλινικά λόγω της τοξικότητάς της.

Πώς δρα το δηλητήριο;

Η ισχυρή αυτή χημική ένωση δρα στους νικοτινικούς υποδοχείς του νευρικού συστήματος, σύμφωνα με την Τζόνσον. «Επειδή υπερδιεγείρει αυτούς τους νευρικούς υποδοχείς, εάν χορηγηθεί κατάλληλα μπορεί να προκαλέσει μυϊκές συσπάσεις, παράλυση, επιληπτικές κρίσεις, βραδυκαρδία, αναπνευστική ανεπάρκεια και τελικά θάνατο», εξήγησε.

Ο Άλαστερ Χέι, καθηγητής Περιβαλλοντικής Τοξικολογίας στο Πανεπιστήμιο του Λιντς, δήλωσε στο PA ότι οι επιπτώσεις της ουσίας μπορεί να οδηγήσουν σε παρεμπόδιση της αναπνοής και ότι «οποιοσδήποτε δηλητηριαστεί πεθαίνει από ασφυξία». Η παρουσία της τοξίνης στο αίμα ενός ατόμου «υποδηλώνει σκόπιμη χορήγηση», πρόσθεσε.

Η τοξικότητα της επιβατιδίνης μπορεί μάλιστα να «αυξηθεί με τη επιπρόσθετη χορήγηση ορισμένων άλλων φαρμάκων, και αυτοί οι συνδυασμοί έχουν ερευνηθεί», δήλωσε ο Χέι.

Πόσο σπάνια είναι η τοξίνη;

Η επιβατιδίνη είναι εξαιρετικά σπάνια και εντοπίζεται μόνο σε μία γεωγραφική περιοχή και σε ίχνη, δήλωσε η Τζόνσον. Είναι κατανοητό ότι ο δενδροβάτης βάτραχος στον οποίο αναφέρθηκαν το Υπουργείο Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου και άλλοι ήταν το δηλητηριώδες αμφίβιο του Άντονι, είδος ενδημικό στον Ισημερινό και στο Περού.

Οι βάτραχοι παράγουν τη χημική ουσία καταναλώνοντας συγκεκριμένες τροφές, ώστε να παράγουν αλκαλοειδή — έναν τύπο οργανικών ενώσεων — που οδηγούν στη δημιουργία επιβατιδίνης, την οποία συσσωρεύουν στο δέρμα τους. Εάν αλλάξει η διατροφή του βατράχου, τα αποθέματα επιβατιδίνης εξαντλούνται.

«Το να βρει κανείς έναν άγριο βάτραχο στο σωστό μέρος, να τρέφεται ακριβώς με την τροφή που απαιτείται για να παράγει τα κατάλληλα αλκαλοειδή, είναι σχεδόν αδύνατο… σχεδόν», δήλωσε η Τζόνσον.

«Πρόκειται για μια απίστευτα σπάνια μέθοδο δηλητηρίασης ανθρώπων. Οι μόνες άλλες περιπτώσεις δηλητηρίασης από επιβατιδίνη που γνωρίζω ήταν εργαστηριακές και μη θανατηφόρες» κατέληξε.

Όταν πέθανε, ο Ναβάλνι οι ρωσικές αναφορές, σημείωναν ότι ο 47χρονος έκανε έναν σύντομο περίπατο κατά τη διάρκεια του οποίου ανέφερε ότι αισθανόταν αδιαθεσία και στη συνέχεια κατέρρευσε αλλά δεν ανέκτησε ποτέ ξανά τις αισθήσεις του.