Συναγερμός στην Ευρώπη μετά το κόψιμο του φυσικού αερίου από Ρωσία - «Παγώνουν» Μολδαβία, Σλοβακία

Αντίποινα κατά της Ουκρανίας μετά τη διακοπή της διαμετακόμισης ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη πρόκειται να συζητήσει η κυβέρνηση της Σλοβακίας, όπως δήλωσε σήμερα Πέμπτη (2/1) ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο.

Συγκεκριμένα, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του που αναρτήθηκε στο Facebook, ο Φίτσο δήλωσε ότι το κόμμα του Smer θα εξετάσει το ενδεχόμενο να διακόψει την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ουκρανία, να μειώσει τη βοήθεια προς τους Ουκρανούς πρόσφυγες και να απαιτήσει την ανανέωση της διαμετακόμισης ή την αποζημίωση για τις απώλειες που, όπως είπε, υπέστη η Σλοβακία λόγω του τερματισμού της ροής του ρωσικού φυσικού αερίου.

Κλείνει η βιομηχανία στη Μολδαβία

Η διακοπή της ροής ρωσικού φυσικού αερίου προς την αποσχισθείσα περιοχή της Μολδαβίας, την Υπερδνειστερία, ανάγκασε όλες τις βιομηχανικές επιχειρήσεις να κλείσουν, εκτός από τους παραγωγούς τροφίμων, δήλωσε σήμερα αξιωματούχος.

Η κυρίως ρωσόφωνη αυτή περιοχή των περίπου 450.000 κατοίκων, η οποία αποσχίστηκε από τη Μολδαβία τη δεκαετία του 1990 όταν κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση, υπέστη οδυνηρό και άμεσο πλήγμα από τη διακοπή χθες της ροής ρωσικού φυσικού αερίου προς την κεντρική και ανατολική Ευρώπη μέσω της Ουκρανίας.

Όλες οι βιομηχανικές επιχειρήσεις είναι αδρανείς, με εξαίρεση εκείνες που ασχολούνται με την παραγωγή τροφίμων -δηλαδή με την επισιτιστική ασφάλεια για την Υπερδνειστερία, δήλωσε σε τοπικό ειδησεογραφικό κανάλι ο Σεργκέι Ομπολονίκ, πρώτος αναπληρωτής πρωθυπουργός της περιοχής.

Στο χείλος του γκρεμού η Υπεδνειστερία

«Είναι πολύ νωρίς για να κρίνουμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση… Το πρόβλημα είναι τόσο εκτεταμένο που αν δεν επιλυθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, θα έχουμε μη αναστρέψιμες αλλαγές -δηλαδή, οι επιχειρήσεις θα χάσουν τη δυνατότητα να επαναλειτουργήσουν».

Η Ουκρανία επέτρεπε στη Ρωσία να διατηρεί την ροή φυσικού αερίου μέσω του εδάφους της παρά τον συνεχιζόμενο επί τρία χρόνια πόλεμο, εισπράττοντας έως ένα δισεκατομμύριο ευρώ από τα τέλη διαμετακόμισης. Ωστόσο το Κίεβο αρνήθηκε να ανανεώσει την πενταετή συμφωνία με την ενεργειακή εταιρεία Gazprom, η ισχύς της οποίας έληξε την Πρωτοχρονιά.

Οι ευρωπαίοι αγοραστές ρωσικού φυσικού αερίου, όπως η Σλοβακία και η Αυστρία, είχαν προετοιμασθεί για την διακοπή, εξασφαλίζοντας εναλλακτικές προμήθειες. Αλλά η Υπερδνειστερία, παρά τους δεσμούς της με τη Μόσχα και την παρουσία εκεί 1.500 Ρώσων στρατιωτών, «πάγωσε».

«Όλοι σε ένα δωμάτιο για να ζεσταθείτε»

Η τοπική εταιρεία ενέργειας έκοψε τη θέρμανση και το ζεστό νερό στα νοικοκυριά την Τετάρτη, προτρέποντας τις οικογένειες να συγκεντρώνονται σε ένα μόνο δωμάτιο, καλύπτοντας τα παράθυρα με κουρτίνες ή κουβέρτες, χρησιμοποιώντας ηλεκτρικές θερμάστρες, για να έχουν κάποια ζέστη.

Ο ηγέτης της Υπερδνειστερίας Βαντίμ Κρασνοσέλσκι δήλωσε ότι η περιοχή διαθέτει αποθέματα φυσικού αερίου που θα μπορούσαν πιθανότατα να διαρκέσουν για 10 ημέρες περιορισμένης χρήσης στα βόρεια τμήματά της και δύο φορές περισσότερο στα νότια.

Όπως τόνισε, ο κύριος σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας λειτουργεί πλέον με άνθρακα και όχι με φυσικό αέριο και θα πρέπει να είναι σε θέση να παρέχει ηλεκτρική ενέργεια στους κατοίκους τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο.

Η Ρωσία προμήθευε με περίπου 2 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως την Υπερδνειστερία, συμπεριλαμβανομένου του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ο οποίος παράγει ενέργεια για όλη την Μολδαβία, μια χώρα με 2,5 εκατομμύρια κατοίκους που επιθυμεί να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Μολδαβία έχει με τη Ρωσία μια μακρά ιστορία αντιπαραθέσεων στο θέμα των πληρωμών για το φυσικό αέριο που λάμβανε. Η πρώην σοβιετική δημοκρατία προσπαθεί να μειώσει την ενεργειακή της εξάρτηση τουλάχιστον κατά το ένα τρίτο και να εισάγει το 60% των αναγκών της από τη γειτονική Ρουμανία.

Ρεκόρ 14 μηνών στην τιμή του φυσικού αερίου

Την ίδια ώρα η τιμή του φυσικού αερίου εκτοξεύεται στη χονδρεμπορική, καταγράφοντας ρεκόρ 14 μηνών.

Την Πέμπτη (2/1), οι τιμές αναφοράς έφτασαν στα υψηλότερα επίπεδα από τον Οκτώβριο του 2023, μία ημέρα μετά τη λήξη της πενταετούς συμφωνίας διαμετακόμισης φυσικού αερίου ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία.

Οι αγορές είχαν προβλέψει αυτή την εξέλιξη, ωστόσο παρακολουθούν στενά εάν αυτό θα οδηγήσει σε ταχύτερη πτώση των αποθεμάτων φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Ήδη από το 2021, τα αποθέματα φυσικού αερίου στη Γηραιά Ήπειρο μειώνονται με ταχύτερο ρυθμό ενώ ο εν εξελίξει πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας εκτοξεύει τις τιμές φυσικού αερίου και των λογαριασμών ενέργειας.

Σύμφωνα με την Deutsche Bank, «αν και οι τιμές παραμένουν κάτω από τα επίπεδα του 2022, τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη έκλεισαν το 2024 στα χαμηλότερα επίπεδα τριετίας, με την πρόσφατη αύξηση των τιμών να εντείνει περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις».

Ζελένσκι: Μεγάλη ήττα της Μόσχας

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε το τέλος της διαμετακόμισης ρωσικού φυσικού αερίου ως «μία από τις μεγαλύτερες ήττες της Μόσχας» και κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να προμηθεύσουν περισσότερο φυσικό αέριο στην Ευρώπη.

Από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η Ευρώπη μείωσε την εξάρτηση της από ρωσικές ενεργειακές πηγές και αύξησε τις εισαγωγές της από άλλες πηγές, συμπεριλαμβανομένου φυσικού αερίου μέσω αγωγού από τη Νορβηγία και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ και το Κατάρ.

Ζαχάροβα: Η Ευρώπη θυσιάζει την ευημερία των πολιτών της

Σε σημερινή της δήλωσή, η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα ανέφερε ότι η απώλεια του ρωσικού φυσικού αερίου πλήττει οικονομικά την Ευρώπη και ότι οι ΗΠΑ είναι οι ωφελημένες.

«Η ευθύνη για τη διακοπή των προμηθειών ρωσικού φυσικού αερίου ανήκει εξ ολοκλήρου στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο καθεστώς-μαριονέτα του Κιέβου, καθώς και στις αρχές των ευρωπαϊκών κρατών που θυσίασαν την ευημερία των πολιτών τους για χάρη της παροχής οικονομικής στήριξης στην αμερικανική οικονομία», δήλωσε η ίδια.