Τα φαντάσματα του Pac-Man κρύβονται μέσα σε πίνακες ζωγραφικής

Ένα ξαφνικό «déjà vu» περιμένει όσους μπουν στη Roma Gallery αυτές τις εβδομάδες. Mέσα σε πυκνά πλέγματα ζωγραφικής ξεπροβάλλουν τα περιγράμματα των τεσσάρων φαντασμάτων του Pac-Man.

Πρόκειται για την πρώτη ατομική έκθεση στην Ελλάδα του βρετανού ζωγράφου Aubert Issachar, με τίτλο «Grids» (επιμέλεια: Άλια Τσαγκάρη), ανοιχτή έως τις 10 Οκτωβρίου. Τρεις πρόσφατες σειρές του, τα «Ξεσπάσματα», τα «Τοτεμικά» και τα «Τριαδικά πλέγματα», συνθέτουν έναν κόσμο όπου η επανάληψη και η απόκρυψη γίνονται τρόπος αφήγησης.

Ο Issachar γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1979 και δεν είναι τυπικός ζωγράφος. Με σπουδές στα οικονομικά, φέρνει στον καμβά μια εμμονή με τα συστήματα ταξινόμησης. Το πλέγμα εμφανίζεται άλλοτε σαν σταυρόλεξο, άλλοτε σαν πίνακας δεδομένων, άλλοτε σαν λαβύρινθος, μια δομή που μπερδεύει όσο και οργανώνει.

Στα «Τοτεμικά» και «Τριαδικά πλέγματα», ο καλλιτέχνης κρύβει μέσα στα έργα του λέξεις που διαβάζονται και ανάποδα, εμπνευσμένες από τους αρχαίους χρησμούς των Δελφών και το αίνιγμα της Σφίγγας, μισοκρυμμένες κάτω από μορφές και σχέδια που δυσκολεύουν το μάτι να τις διαβάσει με την πρώτη ματιά. Στα «Τριαδικά πλέγματα» μάλιστα, κάθε πίνακας χωρίζεται σε τρεις ζώνες που θυμίζουν τα «στρώματα» της ανθρώπινης ψυχής, από τους κοινωνικούς κανόνες που έχουμε μάθει, μέχρι τη λογική σκέψη, μέχρι τα πιο ακατέργαστα ένστικτα και συναισθήματα.

Όπως αναφέρει ο ίδιος: « Το πλέγμα δίνει χώρο στις ιστορίες του έργου και συγκρατεί τα επιμέρους στοιχεία του. Χωρίς αυτό δεν θα ορίζονταν οι τρεις ορθογώνιες ζώνες που αντιστοιχούν στο τριμερής φροϋδικό μοντέλο της ψυχής. Μέσα σε καθεμία βρίσκουν θέση διαφορετικές λέξεις και μορφές, ενώ ολόκληρος ο καμβάς μπορεί να ιδωθεί ως ένα μεγαλύτερο πλέγμα που περιέχει τα τρία μικρότερα. Αν προεκτείνω αυτή τη σκέψη πέρα από τον πίνακα, οι παράλληλες γραμμές και οι επαναλαμβανόμενες ορθές γωνίες του πλέγματος θυμίζουν τη ρουτίνα της πόλης.

Μπορούν να σου δώσουν μια αίσθηση οικειότητας, ότι ανήκεις κάπου, αλλά και την αίσθηση πως είσαι παγιδευμένος στην ίδια διαδρομή. Το πλέγμα μού θυμίζει επίσης τις δομές των κυττάρων και τις συνδέσεις του εγκεφάλου. Στην εκτεταμένη μορφή του επιτελείται ένα είδος κοσμικού θεάτρου, όπου οι φιγούρες προσπαθούν να ξαναβρούν την ανθρώπινη μορφή τους. Εκεί βρίσκεται και ένα ερώτημα που με απασχολεί πολύ: τι σημαίνει να είμαστε άνθρωποι, τώρα που οι μηχανές και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να οργανώνουν τη γνώση και να αναγνωρίζουν μοτίβα; Ακόμη και το δωμάτιο όπου στεκόμαστε γίνεται ένα ορθογώνιο μέσα σε άλλα, σε μια ακολουθία που μοιάζει να μην τελειώνει».

Η στροφή έρχεται στα «Ξεσπάσματα» (2025-2026). Φιγούρες-καθρέφτες παίρνουν τα περιγράμματα των τεσσάρων φαντασμάτων του Pac-Man. Κάθε φάντασμα κυνηγάει με διαφορετικό τρόπο και γίνεται μεταφορά για διαφορετικές μορφές φόβου, αλλά και για διαχρονικά αρχέτυπα όπως ο βασιλιάς, ο πολεμιστής, ο μάγος, ο εραστής, που σήμερα κρύβονται πίσω από ρόλους όπως ο εργαζόμενος, ο σύντροφος, ο μαθητής.

Πίσω από το παιχνίδι με τις λέξεις, το «Grids» θέτει ένα βαθύ ερώτημα. Πώς χτίζουμε σήμερα την ταυτότητά μας, όταν οι παλιοί ρόλοι δεν είναι πια αυτονόητοι; Τα σημεία τομής του πλέγματος, λέει η επιμελήτρια Άλια Τσαγκάρη, μοιάζουν με σύμβολο του «ανήκειν».

Ο Issachar έχει παρουσιάσει το έργο του σε Σάο Πάολο, Λονδίνο, Γενεύη, Βασιλεία και Γκστάαντ. Η έκθεση «Grids» είναι ανοιχτή έως τις 10 Οκτωβρίου, Τρίτη, Πέμπτη και Παρασκευή 11:00-20:00, Τετάρτη και Σάββατο 11:00-16:00, στη Roma Gallery (Ρώμα 5, Αθήνα).