Τέλος στο σκάνδαλο Halkbank: Η συμφωνία ΗΠΑ-Τουρκίας που αλλάζει τον χάρτη της Μέσης Ανατολής
Η Ουάσιγκτον κλείνει τη δικαστική διαμάχη για να κερδίσει την Άγκυρα κατά του Ιράν. Τι αλλάζει για την Ελλάδα.
Σε μια κίνηση που αναδιατάσσει τις στρατηγικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και τον Περσικό Κόλπο, η κυβέρνηση των ΗΠΑ και η τουρκική κρατική τράπεζα Halkbank κατέληξαν σε Συμφωνία Αναβολής Δίωξης (Deferred Prosecution Agreement). Την εξέλιξη δημοσίευσε το CNNTurk.
Πληροφορίες για εξελίξεις που θα κατέληγαν σε έναν επωφελή συμβιβασμό είχαν κυκλοφορήσει από την Τρίτη (10/3). Η επιβεβαίωση της οριστικοποίησης της συμφωνίας τερματίζει ουσιαστικά την πολυετή ποινική δίωξη για την παραβίαση των κυρώσεων κατά του Ιράν, αφαιρώντας το μεγαλύτερο εμπόδιο στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Άγκυρας.
Η συμφωνία αυτή είναι δεσμευτική και για τις δύο πλευρές, κλείνοντας ένα κεφάλαιο που για μια δεκαετία καθόριζε την τύχη της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου.
Τι ήταν το σκάνδαλο Halkbank
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη επιχείρηση παράκαμψης κυρώσεων στην ιστορία των ΗΠΑ. Η Halkbank κατηγορήθηκε ότι λειτούργησε ως ο οικονομικός «πνεύμονας» της Τεχεράνης, διακινώντας κρυφά 20 δισεκατομμύρια δολάρια μέσω ενός δαιδαλώδους συστήματος «χρυσού αντί πετρελαίου» και εικονικών ανθρωπιστικών αποστολών. Για τον Ταγίπ Ερντογάν, η υπόθεση αποτελούσε «πολιτικό εκβιασμό», ενώ για την Ουάσιγκτον ήταν μια κατάφωρη παραβίαση της διεθνούς ασφάλειας.
Το νέο τρίγωνο: ΗΠΑ – Τουρκία – Ιράν
Η τωρινή διευθέτηση φανερώνει τη στρατηγική επιλογή του Ντόναλντ Τραμπ να «καθαρίσει» το τραπέζι των διενέξεων με την Τουρκία.
- ΗΠΑ: Επιδιώκουν να μετατρέψουν την Τουρκία σε ενεργό ανάχωμα κατά του Ιράν, διασφαλίζοντας ότι η Άγκυρα δεν θα λειτουργήσει ξανά ως «κερκόπορτα» για τα ιρανικά κεφάλαια.
- Τουρκία: Απελευθερώνεται από την απειλή προστίμων δισεκατομμυρίων που θα μπορούσαν να διαλύσουν την οικονομία της, κερδίζοντας ξανά ρόλο κεντρικού συνομιλητή της Δύσης.
- Ιράν: Χάνει έναν δυνητικό σύμμαχο στην παράκαμψη των πιέσεων, καθώς η Halkbank τίθεται πλέον υπό την αυστηρή επιτήρηση Αμερικανού επόπτη.
Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα
Η διευθέτηση της διαφοράς για τη Halkbank δημιουργεί νέα δεδομένα για την Αθήνα:
- Απώλεια «μοχλού» πίεσης: Η Ελλάδα και η Κύπρος αξιοποιούσαν συχνά την αμερικανοτουρκική κρίση για να αναδείξουν την Τουρκία ως «αναξιόπιστο εταίρο». Η εξομάλυνση των σχέσεων Άγκυρας-Ουάσιγκτον αφαιρεί αυτό το επιχείρημα.
- Ανταγωνισμός για τον ρόλο του «πιστού συμμάχου»: Εάν η Τουρκία επιστρέψει πλήρως στο δυτικό στρατόπεδο ως ανάχωμα κατά του Ιράν, η στρατηγική αξία της Ελλάδας ως η μοναδική «νησίδα σταθερότητας» θα πρέπει να επαναπροσδιοριστεί μέσα από νέες συμμαχίες.
- Εξοπλιστικά και αυτοσυγκράτηση: Η Άγκυρα, έχοντας «καθαρίσει» το νομικό της παρελθόν, ίσως επιδιώξει ταχύτερη πρόσβαση σε αμερικανικά εξοπλιστικά προγράμματα, γεγονός που απαιτεί αυξημένη διπλωματική εγρήγορση από την ελληνική πλευρά.
