Το να επιστρέψουν στην Αμερική θέσεις εργασίας δεν είναι τόσο απλό όσο νομίζει ο Τραμπ

Το 1970, πάνω από το ένα τέταρτο των Αμερικανών εργαζόταν σε εργοστάσιο. Το ποσοστό αυτό σήμερα δεν ξεπερνά το 8%.

Η κυβέρνηση Τραμπ, και ο ίδιος ο Αμερικανός Πρόεδρος, υποστηρίζουν ότι οι σαρωτικοί δασμοί – που επιβάλουν και μετά ανακαλούν και μετά επιβάλουν και ούτω καθεξής – θα αντιστρέψουν την πτωτική τάση που έχει ξεκινήσει εδώ και δεκαετίες.

Ωστόσο, το όραμα αναγεννημένων από τη βιομηχανική δραστηριότητα πόλεων και γραμμών παραγωγής που καθόρισαν την Αμερική πριν από 50 χρόνια μάλλον δεν έχει καμία σχέση με την κατάσταση της χώρας το 2025.

Ένας από τους αρχιτέκτονες των δασμών, ο Ανώτατος Σύμβουλος του Λευκού Οίκου, Πήτερ Ναβάρρο, δήλωσε ότι «στόχος είναι να γεμίσουν ξανά τα μισο-άδεια εργοστάσια που λειτουργούν ακόμα στο Ντιτρότι και σε μεσοδυτικές περιοχές».

Όμως, η Αμερική του σήμερα δεν έχει καμία σχέση με εκείνες τις εποχές, πριν από πέντε δεκαετίες, όταν εκατομμύρια εργαζόμενοι είχαν ένα συγκεκριμένο ρόλο σε μία γραμμή παραγωγής.

Τα εργοστάσια γεμίζουν με... ρομπότ!

Σήμερα, βρισκόμαστε στην εποχή του αυτοματισμού και της τεχνητής νοημοσύνης, τα εργοστάσια γεμίζουν όλο και περισσότερο με ρομπότ που κάνουν τη δουλειά των εργατών. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και αν ξανανοίξουν κάποια εργοστάσια στις ΗΠΑ, θα χρειαστούν πολύ λιγότερους εργάτες σε σχέση με παλαιότερα, οι οποίοι θα πρέπει να έχουν και πολύ περισσότερα προσόντα.

Πράγμα που φυσικά σημαίνει ότι η πολιτική του Αμερικανού Προέδρου, που δυσαρέστησε πολλούς στην επιχειρηματική κοινότητα και έστειλε στα τάρταρα τις χρηματιστηριακές αγορές ανά τον κόσμο, δεν είναι παρά ένα κομματάκι σε μία αλυσίδα ενεργειών που θα έπρεπε να γίνουν για να επιστρέψουν τα εργοστάσια στις ΗΠΑ.

Ακόμα και αν τελικά οι δασμοί κάνουν τις εταιρείες να επεκτείνουν τις εργοστασιακές δραστηριότητές τους στις ΗΠΑ, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η μεγάλη δυσκολία θα είναι να εκπαιδεύσουν χιλιάδες, αν όχι εκατομμύρια, Αμερικανούς για να μάθουν να κάνουν τις δουλειές που απαιτούνται – και φυσικά, για να τους πείσουν να δεχτούν να το κάνουν.

Επίσης, είναι πολύ αμφιλεγόμενος ο ισχυρισμός ότι το ελεύθερο εμπόριο ευθύνεται για την παρακμή της βιομηχανικής δραστηριότητας στις ΗΠΑ, καθώς οι περισσότερες μελέτες δείχνουν ως βασική αιτία για την απώλεια θέσεων εργασίας την αυτοματοποίηση και όχι το outsourcing.

Κάποιες εταιρείες – συμπεριλαμβανομένων των Nvidia, Apple και Stellantis – έχουν ανακοινώσει ότι θα φέρουν εργοστάσια στις ΗΠΑ, κάτι που πανηγύρισε ο Λευκός Οίκος.

Τι δείχνουν τα στοιχεία της ανεργίας

Όμως, με την ανεργία στη χώρα να βρίσκεται στο 4,2% γίνεται σαφές ότι οι θέσεις εργασίας που προσφέρονται είναι πολύ περισσότερες από τους Αμερικανούς που θέλουν να δουλέψουν σε εργοστάσια.

Για παράδειγμα, τον περασμένο Φεβρουάριο, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, υπήρχαν διαθέσιμες 482.000 θέσεις εργασίας σε εργοστάσια που περιμένουν εργάτες να πάνε να δουλέψουν. Ενώ στοιχεία της Deloitte εκτιμούν ότι το 2033 θα υπάρχουν 1,9 εκατ. θέσεις εργασίας σε εργοστάσια που θα είναι κενές.

Σε αυτές τις κενές θέσεις απαιτούνται εργαζόμενοι με γνώσεις υπολογιστών, ανάλυσης δεδομένων ή εγγραφής κώδικα. Μπορεί να μην απαιτείται πτυχία Πανεπιστημίου, όμως σίγουρα απαιτούνται κάποιες πιστοποιήσεις και, φυσικά, εκπαίδευση.

Ακόμα χειρότερα, οι επικριτές της πολιτικής των δασμών τονίζουν ότι οι δασμοί οδηγούν σε περισσότερες απολύσεις και, φυσικά, σε υψηλότερες τιμές, οι οποίες εν τέλει πλήττουν τα φτωχά νοικοκυριά και όχι τα μεσαία ή πλουσιότερα.