Τραμπ: Γυρνάει... μπούμερανγκ το ενεργειακό deal με τον Πούτιν - Πώς στήνει ανάχωμα το Κογκρέσο

Έντονες πολιτικές αντιδράσεις προκαλεί στις ΗΠΑ το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για την εισαγωγή ρωσικού ντίζελ, την ώρα που ο πόλεμος με το Ιράν εξακολουθεί να προκαλεί αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και να ασκεί πιέσεις στις τιμές των καυσίμων.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε την Παρασκευή (9/10) ότι ο Ρώσος ομόλογός του, Βλαντίμιρ Πούτιν, συμφώνησε να αποδεσμεύσει άμεσα 300.000 τόνους ντίζελ για την αμερικανική και τη διεθνή αγορά, ενώ θα ακολουθήσουν και άλλες αποστολές καυσίμων.

Η εξέλιξη προκαλεί ερωτήματα, όπως επισημαίνεται σε δημοσίευμα του BBC, καθώς μόλις λίγες εβδομάδες νωρίτερα ο Τραμπ είχε υπογράψει νομοθεσία που εξουσιοδοτεί την επιβολή νέων κυρώσεων και δασμών σε χώρες που εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί βουλευτές εκφράζουν, μάλιστα, αμφιβολίες για τη νομιμότητα της συμφωνίας, ζητώντας από τον Λευκό Οίκο να αναθεωρήσει τη στάση του.

Εκατομμύρια τόνοι ρωσικού ντίζελ στο τραπέζι

Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο Τραμπ, μετά την αρχική αποστολή των 300.000 τόνων, η Ρωσία αναμένεται να προμηθεύσει τις αγορές με ακόμη 500.000 τόνους τον Νοέμβριο και στη συνέχεια με επιπλέον ένα εκατομμύριο τόνους.

Στο σχέδιο προβλέπονται ακόμη τρία εκατομμύρια τόνοι, οι οποίοι θα παραδοθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα, ανάλογα με την κατάσταση των ρωσικών διυλιστηρίων. Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις έχουν δεχθεί ουκρανικές επιθέσεις στο πλαίσιο του συνεχιζόμενου πολέμου μεταξύ των δύο χωρών.

Ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης, Αλεξάντερ Νόβακ, επιβεβαίωσε τα μεγέθη στο ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, επισημαίνοντας ότι στο μέλλον ο όγκος των εξαγωγών θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τους τρεις εκατομμύρια τόνους τον μήνα.

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι προτεραιότητά του είναι η αποκλιμάκωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς πολίτες. «Οι χαμηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς, ιδιαίτερα για τους σπουδαίους αγρότες, κτηνοτρόφους και οδηγούς φορτηγών μας, αποτελούν τη μεγαλύτερη προτεραιότητά μου», έγραψε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social.

Επτά γερουσιαστές ζητούν από τον Τραμπ να υπαναχωρήσει

Η συμφωνία έχει προκαλέσει αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο, με επτά γερουσιαστές, τέσσερις Ρεπουμπλικανούς και τρεις Δημοκρατικούς, να υποστηρίζουν ότι παραβιάζει την ισχύουσα νομοθεσία.

Σε κοινή τους δήλωση την Κυριακή (11/10), κάλεσαν τον Αμερικανό πρόεδρο να αλλάξει πορεία, υπογραμμίζοντας ότι οι ΗΠΑ δεν θα πρέπει να προσφέρουν οικονομική διέξοδο στον Πούτιν, όσο η Ρωσία συνεχίζει τις επιθέσεις κατά Ουκρανών αμάχων. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα πρέπει να προσφέρουν στον Πούτιν μια οικονομική σανίδα σωτηρίας, ενώ η Ρωσία συνεχίζει να σκοτώνει Ουκρανούς αμάχους», ανέφεραν χαρακτηριστικά.

Οι ίδιοι υπενθύμισαν ότι το Κογκρέσο είχε απαγορεύσει ρητά τις εισαγωγές ρωσικών ενεργειακών προϊόντων το 2022, προκειμένου να αποτρέψει τη διοχέτευση αμερικανικών χρημάτων στη χρηματοδότηση του πολέμου της Μόσχας κατά της Ουκρανίας.

Τη δήλωση συνυπέγραψαν οι Ρεπουμπλικανοί Σούζαν Κόλινς, Λίζα Μαρκόφσκι, Τομ Τίλις και Τζον Κέρτις, καθώς και οι Δημοκρατικοί Τζιν Σαχίν, Ρίτσαρντ Μπλούμενταλ και Ρον Γουάιντεν. Ωστόσο, δεν τάσσονται όλοι οι Ρεπουμπλικανοί κατά της συμφωνίας. Ο Τόμας Μάσι, ο οποίος έχει συγκρουστεί επανειλημμένα με τον Τραμπ σε διάφορα ζητήματα, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να άρουν τις κυρώσεις σε όλα τα πετρελαϊκά προϊόντα.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε στο Fox News ότι η συμφωνία μπορεί να υλοποιηθεί μέσω των υφιστάμενων νομικών διαδικασιών που διαθέτει η αμερικανική κυβέρνηση, με στόχο τη συγκράτηση των τιμών. Παράλληλα, απέρριψε τις αιτιάσεις όσων στο Κογκρέσο υποστηρίζουν ότι το σχέδιο δεν μπορεί να εφαρμοστεί νόμιμα.

«Επένδυση σε έναν πόλεμο που πρέπει να τελειώσει» λέει ο Ζελένσκι

Έντονη είναι και η αντίδραση του Ουκρανού προέδρου, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος χαρακτήρισε τη συμφωνία δώρο προς τον Πούτιν, υποστηρίζοντας ότι ενισχύει οικονομικά τη Ρωσία ενώ ο πόλεμος παραμένει σε εξέλιξη.

Ο ίδιος έκανε λόγο για «επένδυση σε έναν πόλεμο που πρέπει να τελειώσει», εκφράζοντας την αντίθεσή του στην προοπτική ενίσχυσης των ρωσικών ενεργειακών εσόδων.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών αναστέλλει έως τις 7 Απριλίου τις κυρώσεις που αφορούν τις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ. Άλλα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, μεταξύ των οποίων και κεφάλαια σε αμερικανικές τράπεζες, παραμένουν δεσμευμένα.

Αντιδράσεις έχουν εκφραστεί και από άλλους διεθνείς ηγέτες, μεταξύ των οποίων ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ και ο Βρετανός υπουργός Άμυνας Γουές Στρίτινγκ. Οι επικρίσεις τους εστιάζουν στην ανάγκη να ενταθεί η πίεση προς τη Μόσχα, αντί να δημιουργούνται νέες οικονομικές διέξοδοι για τη ρωσική πλευρά.

Η ενεργειακή κρίση πιέζει τις ΗΠΑ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών

Η συμφωνία εκτυλίσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές των καυσίμων έχουν εκτοξευθεί, μετά την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Οι πολεμικές επιχειρήσεις έχουν προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στην προμήθεια αργού πετρελαίου, βασικής πρώτης ύλης για την παραγωγή βενζίνης και ντίζελ.

Σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Αυτοκινήτου (AAA), η μέση τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ διαμορφώνεται στα 6,28 δολάρια ανά γαλόνι, έχοντας υποχωρήσει από το ιστορικό υψηλό των 6,53 δολαρίων που καταγράφηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου.

Το αυξημένο ενεργειακό κόστος επιβαρύνει ιδιαίτερα τις αγροτικές πολιτείες, όπου το ντίζελ αποτελεί βασικό καύσιμο για τη λειτουργία των γεωργικών μηχανημάτων και τη μεταφορά των προϊόντων στην αγορά.

Παράλληλα, η ακρίβεια έχει αναδειχθεί σε μείζον πολιτικό ζήτημα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του επόμενου μήνα, οι οποίες θα κρίνουν εάν οι Ρεπουμπλικανοί του Τραμπ θα διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου. Δημοσκοπήσεις καταγράφουν δυσαρέσκεια της πλειονότητας των Αμερικανών για τον χειρισμό της οικονομίας και του πολέμου στο Ιράν από τον πρόεδρο, αυξάνοντας την πίεση προς τον Λευκό Οίκο να αναζητήσει λύσεις για την αποκλιμάκωση των τιμών.

Αμφιβολίες για το κατά πόσο επαρκούν οι ρωσικές προμήθειες

Παρά τις εξαγγελίες του Τραμπ, αναλυτές εκφράζουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο η Ρωσία είναι σε θέση να διαθέσει τις ποσότητες ντίζελ που έχει υποσχεθεί, αλλά και για το εύρος της επίδρασης που θα μπορούσαν να έχουν οι εισαγωγές στις τιμές για τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Οι ΗΠΑ καταναλώνουν περίπου 3,6 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ ημερησίως. Ως εκ τούτου, ακόμη και η παράδοση 300.000 τόνων μέσα στον μήνα θα αντιστοιχούσε σε ένα περιορισμένο μέρος των ημερήσιων αναγκών της χώρας.

Την ίδια ώρα, ο Τραμπ ανακοίνωσε την Κυριακή ότι η Ρωσία και η Ουκρανία έχουν καταλήξει σε μια «ενεργειακή εκεχειρία», χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Ο Ζελένσκι χαιρέτισε την ανακοίνωση, αλλά από τη Μόσχα δεν υπήρξε αντίδραση.