Υπουργείο Δικαιοσύνης: Όχι στην παρένθετη μητρότητα από ομόφυλα ζευγάρια ανδρών

Εισάγεται προς ψήφιση η πολυαναμενόμενη ρύθμιση για την ποινική ευθύνη των υπουργών, σύμφωνα με την οποία απαλείφεται η διατύπωση για τη ύπαρξη της αποσβεστικης προθεσμίας στο νόμο του 2003, και η οποία είχε απαλειφθεί και από το άρθρο 86 του Συντάγματος στην πρόσφατη αναθεώρηση. 

Έτσι, πλέον οι υπουργοί θα έχουν την ίδια ποινική μεταχείριση όπως και οι υπόλοιποι πολίτες, χωρίς να παραγράφονται τα αδικήματα τους σε μικρότερο χρονικό διάστημα 

Αλλαγές στην παρένθετη μητρότητα

Αλλαγές έρχονται και στην παρένθετη μητρότητα, για την οποία το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο προβλέπει ότι "δεν συνιστά ιατρική αδυναμία κυοφορίας, η αδυναμία κυοφοριας λόγω φύλου". Προβλέπεται ρητά, δηλαδή, ότι η παρένθετη μητρότητα μπορεί να λάβει χώρα μόνο σε περιπτώσεις όπου γυναίκες δεν μπορούν για ιατρικούς λόγους να τεκνοποιήσουν, αποκλείοντας πλέον ρητά τους άνδρες (μόνοι ή σε ομόφυλο ζευγάρι) από τη δυνατότητα να αποκτήσουν παιδί με αυτό τον τρόπο.

Προφυλάκιση: Η υπόθεση της Ρόδου έφερε τροποποιήσεις 

Τεράστιας σημασίας και οι αλλαγές στην ανάκριση: Σήμερα, μόλις συλλαμβάνεται κάποιος κατηγορούμενος, ο ανακριτής και ο εισαγγελέας αποφασίζουν αν θα προφυλακιστεί η αν θα αφεθεί ελεύθερος με περιοριστικούς όρους. Με τις προωθούμενες αλλαγές, θα μπορεί να ασκείται έφεση από τον εισαγγελέα εφετών, και να υπάρχει έτσι και δεύτερη κρίση για την ποινική του μεταχείριση. Μια διάταξη που έρχεται μετά το πλήθος αντιδράσεων για την υπόθεση της Πολεοδομίας Ρόδου, όπου αφέθηκαν ελεύθεροι όλοι οι κατηγορούμενοι 

Η επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης

Σημαντική αλλαγή και στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Η Κυβέρνηση υιοθετώντας τις προτάσεις της διοικητικής ολομέλειας του Αρείου Πάγου και του Συμβουλίου της Επικρατείας, θα εισαγάγει ένα στάδιο ψηφοφορίας ανάμεσα στους δικαστές, οι οποίοι θα μπορούν να προτείνουν προς την Κυβέρνηση, με μυστική ψηφοφορία, τους δικούς τους υποψηφίους για τις ηγεσίες των ανώτατων δικαστηρίων. Η τελική επιλογή πάντως, θα ανήκει και πάλι στην Κυβέρνηση. 

Σειρά διατάξεων περιλαμβάνονται για το θεσμό της δικαστικής μέριμνας, όπως θα ονομάζεται πλέον η δικαστική συμπαράσταση, με τον υπουργό δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη και τον υφυπουργό Γιάννη Μπούγα να αναφέρουν πως εισάγεται πλήθος προστατευτικών ρυθμίσεων για τα άτομα που έχουν ανάγκη δικαστικής προστασίας.

Αναλυτικά οι τροποποιήσεις όπως ανακοινώθηκαν από το Υπουργείο Δικαιοσύνης

1) Επέρχεται σημαντική αλλαγή στο τρόπο εξέτασης των υποψήφιων Δικαστικών Λειτουργών, με εξέτασή τους στην επεξεργασία δικογράφου σχετικού ενδίκου βοηθήματος ή μέσου (ενδεικτικά αγωγής, προσφυγής, έφεσης, αίτησης ακύρωσης, διαχείρισης προανακριτικής δικογραφίας ή υποβληθείσας έγκλησης, κλπ), καθώς και προτάσεων εναγομένων, ισχυρισμών καθ΄ων, υπομνημάτων κλπ.). Εξασφαλίζεται το υψηλό επίπεδο των εισακτέων με την αξιολόγηση απαραίτητων κριτικών ικανοτήτων τους με την επεξεργασία και εξέταση επί συγκεκριμένωνδικογράφων και όχι πρακτικών θεμάτων σαν να ήταν στο Πανεπιστήμιο.

2) Προσαύξηση στον τελικό βαθμό επιτυχίας στον διαγωνισμό των Δικαστικών Υπαλλήλων,εφόσον οι υποψήφιοι έχουν την ιδιότητα μόνιμου κατοίκου σε περιοχές όπου υπάρχει μεγάλη ανάγκη όπως νησιωτικές περιοχές και παραμεθόριες ή δηλώσουν ότι επιθυμούν τον διορισμό τους σε μία εξ αυτών των εδρών, δεσμευόμενοι να υπηρετήσουν επί μία τουλάχιστον δεκαετία, στη θέση στην οποία διορίζονται.

3) Σχετικά με κωλύματα εντοπιότητας Δικαστικών Λειτουργών, διευκρινίζεται πως ισχύουν σεεπίπεδο Εφετειακής περιφέρειας.

4) Επέρχονται εφαρμοστικού χαρακτήρα συμπληρώσεις στο άρθρο για την ανάδειξη της Ηγεσίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων, μια διάταξη ορόσημο για το Κράτος Δικαίου που ψηφίσαμε πέρυσι. Οι συμπληρώσεις αυτές πραγματοποιούνται έπειτα από προτάσεις τηςΔιοικητικής Ολομέλειας του ΑΠ και του ΣτΕ.

5) Οι επόμενες διατάξεις αφορούν την ενθάρρυνση των πρώην Ειρηνοδικών και ήδη Πρωτοδικών Ειδικής Επετηρίδας, να ενταχθούν στη γενική επετηρίδα, προβλέποντας πωςκατά την ένταξή τους στη γενική επετηρίδα δεν μετατίθενται για μια τριετία χωρίς αίτησή τους, καθότι η ένταξή τους δε συνιστά προαγωγή, ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα προσφυγής στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο σε περίπτωση απόρριψης της αίτησής τους.

6) Συντελείται ένα ακόμη βήμα για τη ψηφιοποίηση της Δικαιοσύνης και τη βελτίωση της καθημερινότητας των παραγόντων της, με την επίδοση στους δικαστικούς λειτουργούς μεηλεκτρονικά μέσα των θεμάτων υπηρεσιακής τους κατάστασης.

7) Πρόβλεψη για τη μισθολογική κατάσταση πρώην Ειρηνοδικών και ήδη Πρωτοδικών Ειδικής επετηρίδας, με πλήρη κατοχύρωση των οικονομικών δικαιωμάτων τους.

8) Προβλέπεται δυνατότητα σύστασης Αυτοτελών Γραφείων Προστασίας Ανηλίκων Θυμάτων σε κάθε Εφετειακή Περιφέρεια, ενώ μέχρι σήμερα ο νόμος με την ονομαστική σύσταση δεν έδινε αυτή τη δυνατότητα σε ολόκληρες Εφετειακές Περιφέρειες να μην έχουν Σπίτι του Παιδιού, πχ στη Θεσσαλία.

9) Πρόβλεψη άμεσης ισχύος Εισαγγελικής Διάταξης, με την οποία θα διατάσσεται η δημοσιοποίηση στοιχείων επικίνδυνου για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια καταζητούμενουδράστη κακουργήματος βίας. Καλύπτεται ένα σημαντικό κενό προς το σκοπό της δημόσιας τάξης και ασφάλειας των πολιτών.

10) Δικαίωμα άσκησης προσφυγής από τον Εισαγγελέα Εφετών στο Δικαστικό Συμβούλιο, επί διάταξης επιβολής περιοριστικών όρων του Ανακριτή Πλημμελειοδικών.

11) Κτηματολογική διαμεσολάβηση σε υποθέσεις με εναγόμενο μη ιδιώτη (ΟργανισμούςΤοπικής Αυτοδιοίκησης ή Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου).

12) Σύσταση θέσης συμβούλου επικοινωνίας για την επικουρία του εκπροσώπου Τύπου και τηνυποβοήθηση του έργου της επικοινωνίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων και της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου με τους παράγοντες ενημέρωσης του κοινού.

13) Διατάξεις προς ενίσχυση των τρίτεκνων και πολύτεκνων. Οι τρίτεκνοι καθώς και οι πολύτεκνοι που επιτυγχάνουν στη Σχολή Δικαστικών Υπαλλήλων θα υπηρετούν στον τόπο που επιθυμούν.

14) Όσον αφορά την ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή με μεταφορά ωαρίων στο σώμαάλλης γυναίκας, επέρχονται σημαντικές επεμβάσεις. 1. Δεν συνιστά ιατρική αδυναμία κυοφορίας κατά την έννοια του παρόντος η αδυναμία κυοφορίας λόγω φύλου. 2. Η δικαστική άδεια ισχύειμόλις η δικαστική απόφαση που την παρέχει καταστεί αμετάκλητη».

15) Αλλαγή των ορίων ηλικίας στους συμβολαιογράφους (κατάργηση ανώτατου ορίου ηλικίας συμμετοχής στο διαγωνισμό) και στους δικαστικούς επιμελητές (αύξηση ανώτατου ορίου ηλικίαςσυμμετοχής στο διαγωνισμό στα 50 έτη και αύξηση ορίου αποχώρησης, εφόσον το επιθυμούν, στο70ο έτος.

16) Προκειμένου να μην υπάρχει καμία αμφιβολία για το ζήτημα της αποσβεστικής προθεσμίας για την ποινική ευθύνη των Υπουργών που είναι διατυπωμένη στο άρθρο 3 παρ.2 του ν. 3126/2003 (εφαρμοστικός νόμος του άρθρου 86 του Συντάγματος μετά την αναθεώρηση του 2001), απαλείφεται η διατύπωση για την ύπαρξη της αποσβεστικής προθεσμίας που προέβλεπε το άρθρο 86 του Συντάγματος και η οποία βεβαίως, σε κάθε περίπτωση, δεν ισχύει μετά από την αναθεώρηση του άρθρου 86 που πραγματοποιήθηκε στην αναθεώρηση του Συντάγματος το 2019.