Ο Jim Carrey σβήνει 64 κεράκια στην τούρτα της ζωής του και μιλάμε αναμφισβήτητα για ένα τεράστιο φαινόμενο στην pop κουλτούρα. Στη μακρά (άνω των 40 χρόνων) πορεία του στην υποκριτική, ο Carrey καθιέρωσε ένα μοναδικό στιλ: οι γκριμάτσες του, η γλώσσα του σώματος και οι διαφορετικές χροιές της φωνής συνέθεσαν αυτή την κωμική υπογραφή που τον καθιστά τον πιο αναγνωρίσιμο μεταξύ των συναδέλφων του. 

Ίσως να ευθύνεται και το γεγονός ότι ευτύχησε να παίξει σε εμβληματικά φιλμ όπως το The Truman Show και το Eternal Sunshine of the Spotless Mind. Αλλά δεν μπορείς να μην αναγνωρίσεις ότι το δικό του χαρμάνι υπήρξε τέλεια ισορροπημένο μεταξύ κωμικού και δραματικού, ώστε να εμπλέκει τον θεατή και να τον προβληματίζει χωρίς να τον θλίβει. Να τον διασκεδάζει χωρίς να τον αποβλακώνει. Επαιξει σοβαρούς ρόλους με ελαφρότητα αλλά και πιο ανάλαφρους ρόλους με τη δέουσα βαρύτητα. Ακόμα και σε φιλμ όπως τα Ace Ventura και The Mask ήταν το one man show που τελικά έσωσε το project (και την επένδυση του studio). 

Με αφορμή, λοιπόν, τα γενέθλιά του, θυμηθήκαμε πέντε ταινίες που σημάδεψαν την καριέρα του - και όχι, δεν αφήσαμε έξω ατυχείς στιγμές.

Η καλύτερη στιγμή του: The Truman Show


Λίγοι θα πουν το αντίθετο, γιατί το The Truman Show (1998) είναι μια ταινιάρα που έπιασε πρώτη το πού πάνε τα πράγματα με τα προσωπικά δεδομένα στην εποχή του ίντερνετ και του ριάλιτι. Δεν μπορείς όμως να μην αναγνωρίσεις ότι εδώ δεν έχεις τον καθαρά κωμικό Carrey, αλλά έναν ηθοποιό που αποτυπώνει τα αδιέξοδα της νέας πραγματικότητας χωρίς να κουράζει με συναισθηματισμούς.

Ο Carrey βρίσκει νέους δρόμους έκφρασης και αυτή η εσωτερικότητα, σπάνια για τον ίδιο μέχρι τότε, αποκαλύπτει μια δραματική ωριμότητα που αιφνιδίασε κοινό και ειδικούς. Φυσικά μετράει και η καλλιτεχνική αρτιότητα του αποτελέσματος για να χτυπήσει πρωτιά, αλλά είναι αυτές οι μικρές λεπτομέρειες στο βλέμμα και στον τόνο της φωνής του Carrey που λειτουργούν αφηγηματικά και χρωματίζουν την μετάβαση του πρωταγωνιστή από την αθωότητα στην καχυποψία. Η συναισθηματική κορύφωση στο φινάλε είναι απλώς η απόδειξη του πραγματικού του εύρους ως ηθοποιού.

Αν δεν την έχεις δει: Το The Truman Show περιστρέφεται γύρω από έναν φαινομενικά συνηθισμένο άνθρωπο που ζει σε μια ειδυλλιακή πόλη με τέλεια σπίτια, ευγενικούς γείτονες και μια ήρεμη, προβλέψιμη καθημερινότητα. Αυτό που ο ίδιος αγνοεί είναι ότι ολόκληρη η ζωή του αποτελεί το αντικείμενο ενός ριάλιτι, το οποίο μεταδίδεται ζωντανά σε όλο τον κόσμο από τη στιγμή της γέννησής του.

Η πόλη όπου ζει δεν είναι αληθινή, αλλά ένα τεράστιο τηλεοπτικό πλατό, όλοι οι άνθρωποι γύρω του –από τη σύζυγό του μέχρι τους φίλους και τους συναδέλφους του– είναι ηθοποιοί, και κάθε του κίνηση καταγράφεται από κρυφές κάμερες. Η κορύφωση έρχεται όταν ο Τρούμαν αποφασίζει να φύγει από τον ελεγχόμενο κόσμο του, αντιμετωπίζοντας τους φόβους του. Το φινάλε θέτει το κεντρικό ερώτημα της ταινίας: ασφάλεια μέσα σε μια ψευδαίσθηση ή ελευθερία μέσα στην αβεβαιότητα;

Η πιο συγκινητική: Eternal Sunshine of the Spotless Mind

Το Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004) είναι μια κλασική περίπτωση που η προετοιμασία συναντά την ευκαιρία. Ο Carrey έχει δουλέψει τη δραματική πλευρά της τέχνης του από το The Truman Show και έξι χρόνια μετά έρχεται το κατάλληλο σενάριο για να τη δείξει. Ο φόβος και η απώλεια είναι τα βασικά θέματα της ταινίας και ο Carrey δείχνει το εύρος του χωρίς φτηνές υπερβολές. Ως πρωταγωνιστής, ζει κάθε φάση ενός συναισθηματικού ταξιδιού με λεπτότητα και προσεκτικά ζυγισμένα ποσά έντασης.

Σε κάθε περίπτωση, ο θεατής ταυτίζεται συναισθηματικά γιατί ο Carrey υπηρετεί την ταινία με μικρές χειρονομίες και στιγμές σιωπής. Ο συνδυασμός δε του φανταστικού με το ανθρώπινο στοιχείο δημιουργούν μια διαφορετική δυναμική που απλώς… λειτουργεί. Θα μπορούσε κάλλιστα να είναι η καλύτερη ταινία του Carrey, αν το The Truman Show δεν ήταν τόσο επίκαιρο για την εποχή του.

Αν δεν το έχεις δει: Ένας άντρας βιώνει τον πόνο του χωρισμού ανακαλύπτοντας ότι η πρώην σύντροφος έχει υποβληθεί σε μια πειραματική διαδικασία που διαγράφει όλες τις αναμνήσεις της από τη σχέση τους. Πληγωμένος από τον χωρισμό, αποφασίζει να υποβληθεί στην ίδια διαδικασία, προκειμένου να ξεχάσει κι εκείνος.

Καθώς η διαδικασία προχωρά μέσα στο μυαλό του, ζει ξανά τις στιγμές της σχέσης τους, από τις πιο όμορφες και τρυφερές μέχρι τις πιο επώδυνες και συγκρουσιακές. Στη διάρκεια αυτής της «αναδρομής», συνειδητοποιεί ότι δεν θέλει πραγματικά να ξεχάσει και προσπαθεί να κρύψει κάποιες αναμνήσεις, προσπαθώντας να τις κρατήσει ζωντανές μέσα στο μυαλό του.

Η πιο Jim Carrey ταινία: Liar Liar (1997)

Είμαστε στο 1997, ένα έτος πριν το 1998 και το The Truman Show, και ο Carrey χαρίζει απλόχερα γέλιο σε μια ταινία που είναι μια τυπική κωμωδία χωρίς πολύ δυνατό σενάριο. Η υπερβολική ενέργεια, η εκφραστικότητα του προσώπου, το κοφτό χιούμορ, οι κινήσεις του σώματος, οι υπερβολικές γκριμάτσες και η εκρηκτική φωνή συνθέτουν την εικόνα του Jim Carrey, όπως την έχουμε στο μυαλό μας.

Θα έλεγε κανείς ότι ο Carrey σώζει την ταινία που λειτουργεί περισσότερο σαν ένα είδος «καμβά» για να αναδειχθεί το ταλέντο του και να αποκτήσουν χιουμοριστική διάσταση τα αστεία και οι παράλογες καταστάσεις. 

Αν δεν το έχεις δει: Ένας καθ’ έξιν ψεύτης δικηγόρος θριαμβεύει επαγγελματικά, αλλά έχει χάσει την εμπιστοσύνη του γιου του. Ο τελευταίος, κουρασμένος από τα ψέματα του πατέρα του, εύχεται στα γενέθλιά του να γίνει αδύνατο για τον πατέρα του να πει ψέματα για μια ολόκληρη μέρα. Την επόμενη μέρα, η ευχή πραγματοποιείται και από το σημείο αυτό ρολάρει η κωμωδία.

Η αδυναμία του δικηγόρου να πει ψέματα τον αναγκάζει να αντιμετωπίσει την αλήθεια για τον ίδιο και τις σχέσεις του, ειδικά με τον γιο του. Στην πορεία, ο πρωταγωνιστής μαθαίνει την αξία της ειλικρίνειας και την πραγματική σημασία της σχέσης του με το παιδί του.

H πιο ένοχη απόλαυση: Yes Man (2008) 

Καμιά φορά δεν χρειάζονται ούτε εμβληματικές ερμηνείες, ούτε καλοδουλεμένο σενάριο, ούτε καν ακριβή παραγωγή για να απολαύσεις μια ρομαντική κομεντί. Το Yes Man δεν είναι βαθύ ή σοβαρό, αλλά θέτει ένα σοβαρό ερώτημα: Είναι πιο σημαντικό να είσαι κλεισμένος στη μιζέρια σου για να μην πάθεις τίποτα ή να είσαι ανοικτός στις ευκαιρίες και εμπειρίες της ζωής;

Η ερώτηση είναι η φυσικά ρητορική, δεν υπάρχει κάποια ανατροπή και ο Carrey μεταμορφώνεται στον απόλυτο Yes Man που με δυσκολία διαλέγει τον έρωτα στη ζωή του από την ασφάλεια της μοναξιάς. Bonus η Zooey Deschanel, η οποία είναι πλασμένη για κάτι τέτοιους ρόλους και την αναφέρουμε γιατί είναι συστατικό μέρος της ένοχης απόλαυσης.

Αν δεν την έχεις δει: Αν και ήδη φαντάζεσαι τι παίζει, το Yes Man είναι η ιστορία ενός απαισιόδοξου άντρα που τυχαία παρακολουθεί ένα σεμινάριο αυτοβελτίωσης. Ο γκουρού instructor του δείχνει πώς πρέπει να λέει «ναι» σε κάθε ευκαιρία στη ζωή του χωρίς δεύτερη σκέψη και με τον τρόπο αυτό γνωρίζει μια δυναμική γυναίκα που θα τον βοηθήσει να δει τη ζωή αλλιώς.

Ταυτόχρονα, η ταινία δείχνει ότι η υπερβολική εναρμόνιση με κάθε πρόταση έχει και τα όριά της, μαθαίνοντας στον θεατή ότι πρέπει να βρει ισορροπία ανάμεσα στην ανοιχτή στάση και την προσωπική κρίση.

Η χειρότερη στιγμή του: Dark Crimes

Όσο και αν μας λυπεί ως Έλληνες, το Dark Crimes (2016) του Αλέξανδρου Αβρανά είναι η πιο ατυχής ταινία του Jim Carrey, κυρίως επειδή το αποτέλεσμα ήταν δυσανάλογο των φιλοδοξιών. Λογικά ο Carrey το είδε ως ευκαιρία να δείξει το υποκριτικό του εύρος, αλλά κάτι οι αδυναμίες του σεναρίου, κάτι η έλλειψη ψυχολογικής έντασης, έκαναν αυτό το νουάρ παράδειγμα προς αποφυγή. Παρά τη φιλότιμη προσπάθεια του, η οποία δεν στερείται ειδικού βάρους, είναι αποκομμένος από την υπόλοιπη ταινία, δηλαδή το ακριβώς αντίθετο από το The Truman Show.

Tο αποτέλεσμα είναι έναν αργόσυρτο και συναισθηματικά αποστειρωμένο φιλμ που αποτυγχάνει σχεδόν σε όλα τα επίπεδα. Το κακό για τον Carrey είναι ότι φορτώθηκε αμαρτίες άλλων και η ερμηνεία του θεωρήθηκε παγωμένη. 

Αν δεν την έχεις δει: Στο Dark Crimes, ένας σκληροτράχηλος αστυνομικός ερευνά μια σειρά από εγκλήματα. Στην πορεία ανακαλύπτει ομοιότητες ανάμεσα σε έναν ανεξιχνίαστο φόνο και την πλοκή ενός μυθιστορήματος, γεγονός που τον οδηγεί στην υποψία ότι ο συγγραφέας του βιβλίου ίσως εμπλέκεται άμεσα στο έγκλημα. Μέχρι εδώ καλά. Καθώς η έρευνα προχωρά, ο πρωταγωνιστής βυθίζεται σε έναν κόσμο διαφθοράς όπου τα όρια ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα μοιάζουν δυσδιάκριτα.

Η εμμονή του με την υπόθεση εντείνεται, επηρεάζοντας την ήδη προβληματική προσωπική του ζωή και τη σχέση του με την πρώην σύζυγό του. Κάπου εδώ είναι το λάθος του σεναρίου που μπλέκει το σασπένς για τα εγκλήματα με την διερεύνηση θεμάτων ηθικής. Η αφήγηση δεν επικεντρώνεται μόνο στο αν ο συγγραφέας είναι ένοχος, αλλά και στο πώς η βία και η διαστροφή διαβρώνουν όσους έρχονται σε επαφή μαζί τους.