Ακίνητα: «Aυτόματες» αντικειμενικές τιμές για «ξεπάγωμα» μεταβιβάσεων και ΕΝΦΙΑ

Στην ενεργοποίηση συστήματος αυτόματου προσδιορισμού της φορολογητέας αξίας των ακινήτων σε περιοχές που τα δικαστήρια έχουν ακυρώσει υπουργικές αποφάσεις για τις τιμές ζώνης προχωρά το υπουργείο Οικονομικών με στόχο να ξεμπλοκάρουν υποθέσεις μεταβίβασης ακινήτων με καταβολή των αναλογούντων φόρων και να εκδοθούν τα εκκαθαριστικά για τον ΕΝΦΙΑ.

Με τροπολογία στο φορολογικό νομοσχέδιο που συζητείται στην ολομέλεια της Βουλής θεσπίζεται αυτόματο σύστημα για τον προσδιορισμό μεταβατικής τιμής εκκίνησης υπολογισμού της αντικειμενικής αξίας των ακινήτων αποκλειστικά για εκείνες τις περιπτώσεις όπου υπάρχει δικαστική απόφαση που ακυρώνει ολικά ή μερικά την ισχύουσα σχετική υπουργική απόφαση. Μέχρι την έκδοση της νέας υπουργικής απόφασης για τις νέες αντικειμενικές αξίες οι τιμές εκκίνησης θα καθορίζονται ανάλογα με τη περίπτωση ως εξής:

• Λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος της ακυρωθείσας τιμής εκκίνησης και της τελευταίας τιμής εκκίνησης που ίσχυε πριν από αυτήν.
• Αν δεν είχε ορισθεί τιμή εκκίνησης κατά το χρονικό διάστημα πριν από τον χρόνο ισχύος της ακυρωθείσας τιμής, ως τιμή εκκίνησης λαμβάνεται η δικαστικώς ακυρωθείσα τιμή μειωμένη κατά 30%.

Σημειώνεται ότι η διάταξη εφαρμόζεται και για ακυρωτικές αποφάσεις που έχουν εκδοθεί πριν την έναρξη ισχύος της εφόσον δεν έχει εκδοθεί η υπουργική απόφαση καθορισμού νέων τιμών ενώ σε κάθε περίπτωση με την έκδοσή της νέας απόφασης η εφορία προχωρά σε επαναπροσδιορισμό των φόρων μεταβίβασης και του ΕΝΦΙΑ με βάση τις νέες τιμές ζώνης.

Η προθεσμία

Σύμφωνα με τη διάταξη, η υπουργική απόφαση για τον καθορισμό νέων τιμών εκκίνησης δημοσιεύεται εντός προθεσμίας 6 μηνών από την κοινοποίηση της απόφασης ακύρωσης και για δικαστικές αποφάσεις που έχουν κοινοποιηθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος, η υπουργική απόφαση δημοσιεύεται έως τις 15 Απριλίου 2025.

Στην αιτιολογική έκθεση επισημαίνεται ότι με την τροπολογία αφ’ ενός θεσπίζεται συγκεκριμένη προθεσμία για τη συμμόρφωση της διοίκησης αφετέρου προβλέπονται οι τιμές εκκίνησης που ισχύουν για το ενδιάμεσο χρονικό διάστημα, για λόγους ασφάλειας δικαίου που επιτάσσουν να μην μείνει αρρύθμιστο το ζήτημα.

Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η όποια ανάσχεση στις εμπορικές συναλλαγές ακινήτων και μπορεί να διενεργηθεί εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ και συνακόλουθα να ενισχυθεί η σχέση εμπιστοσύνης του πολίτη προς το κράτος.

Πώς προσδιορίζεται η φορολογητέα αξία ακινήτων

Υπενθυμίζεται ότι το ισχύον νομοθετικό καθεστώς ορίζει ότι για τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας των ακινήτων που μεταβιβάζονται ή αποκτώνται με οποιαδήποτε αιτία, λαμβάνονται υπόψη οι τιμές εκκίνησης, που είναι καθορισμένες εκ των προτέρων κατά ζώνες ή οικοδομικά τετράγωνα και κατ’ είδος ακινήτου, όπως αστικό ακίνητο, αγροτικό ακίνητο και άλλα.

Οι τιμές εκκίνησης αυξάνονται ή μειώνονται ποσοστιαία ανάλογα με τους παράγοντες που επηρεάζουν αυξητικά ή μειωτικά την αξία των ακινήτων, όπως ποιότητα κατασκευής, παλαιότητα, θέση στο οικοδομικό τετράγωνο ή στον όροφο, της πολυκατοικίας για τα διαμερίσματα, εμπορικότητα δρόμου, ύπαρξη παταριού ή υπογείου για τα καταστήματα, καλλιεργητική αξία, τουριστική ή παραθεριστική σημασία για τα αγροτεμάχια και άλλα.

Καθ’ οδόν διορθώσεις τιμών σε δήμους και επέκταση σε πάνω από 2.000 περιοχές

Στο μεταξύ με βάση το σχεδιασμό του υπουργείο Οικονομικών έρχονται δύο νέες παρεμβάσεις στη φορολογία ακινήτων:

• Επέκταση του συστήματος αντικειμενικών αξιών σε όλη τη χώρα με προσθήκη 2.167 περιοχών.
• Διορθώσεις στις τιμές ζώνης σε 36 περιοχές σε 12 δήμους της χώρας για τους οποίους το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έκανε δεκτές τις ενστάσεις για «κούρεμα» των τιμών ζώνης μεταξύ των οποίων είναι οι δήμοι Χαλανδρίου, Βριλησσίων, Γλυφάδας, Πειραιά, Αγ. Αναργύρων – Καματερού, Ιθάκης, Καρπάθου, Λουτρακίου, Σύμης, Πύργου, Ρόδου και Λέρου. Πάντως το υπουργείο Οικονομικών έχει ξεκαθαρίσει ότι οι όποιες μειώσεις στις αντικειμενικές αξίες δεν θα ισχύσουν αναδρομικά για τη φορολογία αλλά από τη ημερομηνία δημοσίευσης της υπουργικής απόφασης