Χαρακτηρίζεται ως η «πιο συγκινητική κωμωδία της χρονιάς» και αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες εισπρακτικές επιτυχίες στη Γαλλία φέτος. Μετά τους «’Άθικτους», αλλά και την περσινή κωμωδία «Θεέ Μου, Τι Σου Κάναμε;», η «Οικογένεια Μπελιέ» του Ερίκ Λαρτιγκό – που βγαίνει σήμερα στις ελληνικές αίθουσες- μετρά πάνω από 7 εκατ. εισιτήρια στα γαλλικά ταμεία και 6 υποψηφιότητες για τα βραβεία Σεζάρ, ενώ έχει εξασφαλίσει διανομή σε δεκάδες χώρες παγκοσμίως.

Όλη αυτή η επιτυχία ήταν αναπάντεχη για τους συντελεστές της, που είδαν μία σχετικά μικρή παραγωγή να κερδίζει τις καρδιές των απανταχού σινεφίλ, και μάλιστα του απαιτητικού κοινού της Γαλλίας.

«Δεν περιμέναμε εξαρχής ότι θα έχει τόσο μεγάλη απήχηση. Πιστεύω ότι αυτό οφείλεται στην αμεσότητα της ταινίας που μιλάει απευθείας στην καρδιά του θεατή» αναφέρει στο ΑΠΕ- ΜΠΕ η πρωταγωνίστρια Καρίν Βιαρ, την οποία συναντήσαμε τον περασμένο Μάρτιο, στο πλαίσιο του 16ου Γαλλόφωνου Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας, όπου η «Οικογένεια Μπελιέ» κέρδισε το βραβείο Κοινού της διοργάνωσης.

Ισορροπώντας ανάμεσα στην κωμωδία και το δράμα, η ταινία είναι μια τρυφερή ιστορία ενηλικίωσης, που σχολιάζει διακριτικά θέματα που αφορούν τη διαφορετικότητα και τους οικογενειακούς δεσμούς.

Ξεκινώντας από μια εμπνευσμένη, ημι-αυτοβιογραφική αρχική ιδέα της Βικτόρια Μπεντός, το φιλμ αφηγείται τις περιπέτειες της νεαρής Πολά, του μοναδικού μέλους μιας αγροτικής οικογένειας κωφάλαλων που μπορεί να ακούσει και να μιλήσει.

Κι ενώ εκείνη προσπαθεί να διεκπεραιώσει τις καθημερινές υποχρεώσεις της στο σχολείο και στις δουλειές στη φάρμα, ο πατέρας της αποφασίζει να θέσει υποψηφιότητα για δήμαρχος, ο μικρός αδερφός της ερωτεύεται την καλύτερή της φίλη και ο καθηγητής μουσικής τής προτείνει να συμμετάσχει σε ένα διαγωνισμό τραγουδιού που θα την οδηγήσει σε σπουδές στο Παρίσι, μακριά από τους δικούς της.

Για την Καρίν Βιαρ που υποδύεται την εξωστρεφή και αφοσιωμένη κωφή μητέρα της οικογένειας, η ταινία παρουσιάζει μεγάλη ποικιλία ως προς την θεματολογία και θίγει ερωτήματα που απασχολούν διαχρονικά τον κόσμο, όπως το αν μπορούμε να αγαπάμε ο ένας τον άλλο χωρίς καταπίεση και το πώς βιώνουμε τις αλλαγές που συμβαίνουν στη ζωή μας.

«Η ταινία καταγράφει τα πρώτα διστακτικά βήματα μιας κοπέλας, που έρχεται αντιμέτωπη με το πεπρωμένο της, όταν οι ορίζοντες της ανοίγουν ξαφνικά, μακριά από την οικογενειακή φωλιά και απ’ ό,τι ξέρει μέχρι τώρα. Αυτό είναι ένα ταξίδι που κάνουμε όλοι: το να βρούμε τη θέση μας στον κόσμο, να γίνουμε αυτοί που είμαστε» επισημαίνει η ηθοποιός, τονίζοντας πως πρόκειται για ένα φιλμ «τολμηρό που προκαλεί στον θεατή ένα συναίσθημα ειλικρινές και αυθεντικό, χωρίς να τον χειραγωγεί». «Μας προκαλεί και γέλιο και συγκίνηση. Όταν συμβαίνει αυτό, σημαίνει ότι κάτι μας άγγιξε έστω για λίγο την καρδιά» προσθέτει.

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον σκηνοθέτη και τους ηθοποιούς ήταν, φυσικά, η πιστή και αυθεντική αποτύπωση του κόσμου των κωφών, μακριά από τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις που ενδεχομένως υπάρχουν γύρω από αυτόν.

Για περίπου έξι μήνες, οι πρωταγωνιστές Καρίν Βιαρ, Φρανσουά Νταμιέν και Λουάν Εμερά (Βραβείο Σεζάρ Πρωτοεμφανιζόμενης ηθοποιού) παρακολουθούσαν καθημερινά μαθήματα νοηματικής γλώσσας για να μάθουν τους διαλόγους της ταινίας, έτσι ώστε να μπορούν να ερμηνεύσουν ελεύθερα τις σκηνές κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων.

Μάλιστα, για ένα διάστημα οι ηθοποιοί έκαναν εξάσκηση με ωτασπίδες για να προσεγγίσουν όσο το δυνατόν περισσότερο την εμπειρία.

«Η χρήση της νοηματικής ήταν το κρισιμότερο και δυσκολότερο σημείο των γυρισμάτων, καθώς η παράλειψη μιας κίνησης θα μπορούσε να αλλοιώσει το νόημα και να καταστρέψει όλη τη σκηνή. Έτσι τα πράγματα μπορούσαν να γίνουν εξαιρετικά περίπλοκα. Αυτό που μ’ ενδιέφερε ήταν να καταφέρω να αποτίσω φόρο τιμής στους κωφούς χωρίς να τους προδώσω, αποδίδοντας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τη νοηματική γλώσσα: τις χειρονομίες, τις εκφράσεις και τα νοήματα. Η ευθύνη ήταν μεγάλη και δεν ήθελα να διακρίνουν στην ερμηνεία μου κάτι το μη ειλικρινές. Ήταν σημαντικό για εμένα να πουν ότι “μπορεί να μην είναι κωφή, αλλά έκανε καλά τη δουλειά της”» αναφέρει η Καρίν Βιαρ.

Όπως παραδέχεται η Γαλλίδα ηθοποιός αυτό που θαυμάζει στους Μπελιέ είναι ότι η διαφορετικότητά τους δεν τους στέκεται εμπόδιο. «Δεν αποφεύγουν να κάνουν κάτι επειδή είναι κωφοί, κινούνται εντελώς ανεξάρτητα από αυτό. Και η ευθύτητα των συζητήσεών τους προέρχεται από την εγγενή ειλικρίνεια των κωφών. Είναι έτοιμοι να πουν τα πράγματα όπως τα σκέφτονται, κάτι που βρίσκω πολύ αυθόρμητο και αυθεντικό» υποστηρίζει.

«Αν και στην ταινία το θέμα της κώφωσης αποτυπώνεται με έναν τρόπο κωμικό και κάπως ωραιοποιημένο (μιας και η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σκληρή γι’ αυτούς τους ανθρώπους), είναι πάντοτε ενδιαφέρον να βλέπεις να εκφράζεται η διαφορετικότητα, αλλά και το πως αυτή η διαφορετικότητα εγγράφεται στην καθημερινότητα. Όπως λέει κάποια στιγμή στην ταινία και ο Φρανσουά Νταμιέν -που υποδύεται τον σύζυγό μου-, η “κώφωση δεν είναι αναπηρία αλλά ταυτότητα”. Είναι ένας κόσμος γεμάτος επικοινωνία και συναισθήματα, που δεν μοιάζει καθόλου σε αυτό που όλοι φαντάζονται. Αν γνωρίζαμε καλύτερα τον κόσμο των κωφών, θα διαθέταμε πολύ περισσότερο αυτοσαρκασμό και θα ήμασταν λιγότερο εύθικτοι στην κριτική. Νομίζω ότι θα μπορούσαμε να ωφεληθούμε από αυτά που έχουν να μας δώσουν» συμπληρώνει.

Η 49χρονη ηθοποιός πιστεύει -ειδικά στις μέρες μας που η κρίση έχει κάνει τους ανθρώπους να ζουν σε συνθήκες μεγάλης πίεσης, ότι πρέπει να στραφούμε στα ουσιώδη, σε αυτά που έχουν νόημα. «Δεν είμαστε στο πνεύμα της δεκαετίας του ‘80 να κάνουμε πλάκα γύρω από το τίποτα. Θεωρώ ότι το να προβάλλουμε, μέσω της τέχνης, την ανάγκη να ενσωματώσουμε τη διαφορετικότητα και τον διάλογο με έναν διαφορετικό κόσμο, είναι αυτό που έχει πραγματικό νόημα σήμερα».

Όπως ομολογεί, αγαπά αυτό που κάνει γιατί της επιτρέπει να μπαίνει σε καταστάσεις, να γνωρίζει κόσμους και ανθρώπους που διαφορετικά δεν θα συναντούσε. «Έχω μια διαρκή επιθυμία να μαθαίνω να “κολυμπάω” σε καινούρια πράγματα. Κάνοντας αυτό το επάγγελμα, νιώθω υποχρεωμένη να αμφισβητώ αδιάκοπα τον εαυτό μου, κάτι που μου αρέσει πολύ γιατί μου προσφέρει μία πνευματική εγρήγορση και ανανέωση».


Νάντια Μπακοπούλου (ΑΜΠΕ)

Ακολουθήστε το Flash.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις